ANOIXTO ΜΒΑ Tετράπτυχο οικονομικής διαφάνειας για τις εταιρείες

Τα ΔΠΧΠ προβλέπουν τη σύνταξη τεσσάρων οικονομικών καταστάσεων. Επίσης
προβλέπουν την παροχή επεξηγηματικών σημειώσεων επί των παρουσιαζομένων
κονδυλίων, καθώς και την παράθεση των σημαντικών λογιστικών αρχών. Αλλάζει
δηλαδή ριζικά ο τρόπος παρουσίασης των οικονομικών στοιχείων των επιχειρήσεων
σε σχέση με τα εφαρμοζόμενα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα.

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Σύμφωνα με το ΔΛΠ 1, ο Ισολογισμός παρουσιάζει σε μια συγκεκριμένη χρονική
στιγμή τα στοιχεία του ενεργητικού, τις υποχρεώσεις και τα Ίδια Κεφάλαια
αυτής.

Είναι σύνηθες, αλλά όχι και δεσμευτικό σύμφωνα με τα ΔΠΧΠ, τα στοιχεία του
ενεργητικού να κατατάσσονται σε κυκλοφορούντα και μη κυκλοφορούντα, ενώ οι
υποχρεώσεις να ταξινομούνται σε τρέχουσες και μη τρέχουσες υποχρεώσεις. Στην
περίπτωση που μια επιχείρηση επιλέγει να μη διενεργήσει την ανωτέρω κατάταξη,
τότε τα στοιχεία του ενεργητικού και οι υποχρεώσεις θα πρέπει να
παρουσιάζονται γενικά κατά τη σειρά ρευστότητάς τους.

Ανεξάρτητα από την υιοθετούμενη μέθοδο παρουσίασης, μια επιχείρηση πρέπει να
γνωστοποιεί κάθε στοιχείο του ενεργητικού και κάθε υποχρέωση που αναμένεται να
διακανονισθεί ή να εισπραχθεί σε χρόνο μεγαλύτερο των δώδεκα μηνών από την
ημερομηνία σύνταξης του Ισολογισμού.

Ένα στοιχείο του ενεργητικού κατατάσσεται ως κυκλοφορούν στοιχείο, όταν
ικανοποιεί ένα από τα ακόλουθα κριτήρια:

* Αναμένεται να ρευστοποιηθεί ή κατέχεται και προορίζεται προς πώληση
(ή ανάλωση) κατά τη συνήθη πορεία του λειτουργικού κύκλου της επιχείρησης
(π.χ. εμπορεύματα, πρώτες και βοηθητικές ύλες).

* Κατέχεται κυρίως για εμπορικούς σκοπούς ή για βραχύ χρονικό διάστημα
και αναμένεται να ρευστοποιηθεί μέσα σε δώδεκα μήνες από την ημερομηνία
σύνταξης του Ισολογισμού (π.χ. χρεόγραφα προς πώληση, γραμμάτια εισπρακτέα,
απαιτήσεις από πελάτες κ.λπ.).

* Συνιστά ταμειακά διαθέσιμα ή ταμειακά ισοδύναμα, τα οποία δεν έχουν
περιορισμούς στη χρήση τους.

Όλα τα υπόλοιπα στοιχεία του ενεργητικού πρέπει να ταξινομούνται ως πάγια
στοιχεία ενεργητικού.

Μια υποχρέωση πρέπει να κατατάσσεται ως βραχυπρόθεσμη (τρέχουσα), όταν
ικανοποιεί ένα από τα ακόλουθα κριτήρια:

* Αναμένεται να διακανονισθεί κατά τη συνήθη πορεία του λειτουργικού
κύκλου της επιχείρησης (π.χ. οφειλές προς προμηθευτές, δάνεια, μισθοί
πληρωτέοι κ.λπ.).

* Κατέχεται κυρίως για εμπορικούς σκοπούς (π.χ. υποχρεώσεις που
απορρέουν από συμβόλαια σε παράγωγα).

* Πρέπει να διακανονισθεί εντός χρονικού διαστήματος δώδεκα μηνών από
την ημερομηνία σύνταξης του Ισολογισμού (π.χ. γραμμάτια εισπρακτέα, επιταγές
εισπρακτέες κ.λπ.).

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

Οι κανόνες για τον τρόπο σύνταξης της Κατάστασης Αποτελεσμάτων Χρήσεως
καθορίζονται από το ΔΛΠ 1. Στην Κατάσταση αυτή, παρουσιάζονται τα έσοδα και τα
έξοδα που προσδιορίζουν το αποτέλεσμα της χρήσης.

Όλα τα έσοδα και τα έξοδα τα οποία αναγνωρίζονται σε μια Χρήση, θα πρέπει να
περιλαμβάνονται στον καθορισμό του κέρδους ή της ζημιάς που, αντιστοίχως,
προκύπτει για τη συγκεκριμένη Χρήση, εκτός από τις περιπτώσεις που άλλο
Πρότυπο ή Διερμηνεία ορίζει διαφορετικό χειρισμό.

Ενδεικτικά αναφέρουμε το ΔΛΠ 8, το οποίο αντιμετωπίζει δύο τέτοιες
περιπτώσεις:

* Τη διόρθωση λαθών και

* Την επίδραση των αλλαγών στις λογιστικές πολιτικές.

Επίσης, άλλα Πρότυπα ασχολούνται με κονδύλια που μπορεί να ικανοποιούν τον
ορισμό των εσόδων ή εξόδων, αλλά συνήθως εξαιρούνται από το κέρδος ή τη ζημιά
της Χρήσης και δεν εμφανίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως. Τέτοια
παραδείγματα αποτελούν:

* Το πλεόνασμα αναπροσαρμογής (ΔΛΠ 16).

* Τα κέρδη ή οι ζημιές που προήλθαν από τη μετατροπή σε εγχώριο νόμισμα
των Οικονομικών Καταστάσεων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εξωτερικού (ΔΛΠ
21).

* Τα κέρδη ή οι ζημιές που προέρχονται από τη μεταγενέστερη αποτίμηση
(μετά την αρχική αναγνώριση) διαθεσίμων προς πώληση χρηματοοικονομικών
στοιχείων τού ενεργητικού (ΔΛΠ 32 & 39).

Σύμφωνα με το ΔΛΠ 1, η Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως πρέπει να περιλαμβάνει
κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα κονδύλια:

* Έσοδα από πελάτες κατά τη διάρκεια της Χρήσεως. Από τα έσοδα
αυτά, πρέπει να έχουν αφαιρεθεί οι εκπτώσεις και οι επιστροφές. Επίσης, στα
έσοδα περιλαμβάνονται και έσοδα από παρεπόμενες δραστηριότητες.

* Χρηματοοικονομικά έξοδα τα οποία διαμορφώνονται από συνθετικά
στοιχεία όπως οι τόκοι (π.χ. δανείων), οι τόκοι των χρηματοδοτικών μισθώσεων,
οι πιστωτικοί τόκοι καταθέσεων κ.λπ.

* Το μερίδιο των κερδών (ή ζημιών) από συγγενείς επιχειρήσεις και
κοινοπραξίες που παρακολουθούνται με τη μέθοδο της καθαρής θέσης.

* Κέρδη (ή ζημιές) προ φόρων, που αναγνωρίζονται από τη
διάθεση στοιχείων του ενεργητικού ή τον διακανονισμό υποχρεώσεων και τα οποία
αποδίδονται σε διακοπτόμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

* Φόροι (εισοδήματος) – έξοδα, οι οποίοι αναφέρονται στο
συγκεντρωτικό ποσό που περιλαμβάνεται στον προσδιορισμό του καθαρού κέρδους ή
ζημιάς της χρήσης και περιλαμβάνουν τον τρέχοντα αλλά και τον αναβαλλόμενο
φόρο.

* Κέρδος (ή ζημιά), το οποίο είναι το αλγεβρικό άθροισμα των
εσόδων και εξόδων.

Επίσης, τα παρακάτω κονδύλια εμφανίζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως
ως κατανομές του κέρδους ή της ζημιάς για τη Χρήση:

* Κέρδος (ή ζημιά) που αποδίδεται στα δικαιώματα μειοψηφίας. Αφορά το
μέρος των καθαρών αποτελεσμάτων των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μιας
θυγατρικής, που αναλογεί στα δικαιώματα τα οποία δεν ανήκουν άμεσα ή έμμεσα
(μέσω θυγατρικών) στη μητρική.

* Κέρδος (ή ζημιά) που αποδίδεται στους μετόχους της μητρικής.

* Τα κέρδη ανά μετοχή (μειωμένα κέρδη ανά μετοχή, βασικά κέρδη
ανά μετοχή).

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

Στην κατάσταση αυτή παρουσιάζονται όλες οι μεταβολές στα Ίδια Κεφάλαια της
εταιρείας για την περίοδο αναφοράς. Τα οικονομικά γεγονότα που επιφέρουν
μεταβολή στα Ίδια Κεφάλαια διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

* Συναλλαγές με τους μετόχους της επιχείρησης.

* Οικονομικά γεγονότα που δημιουργούν έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζημιές.

Ο γενικός κανόνας που υιοθετεί το ΔΛΠ 1 είναι ότι όλα τα έσοδα, τα έξοδα, τα
κέρδη, οι ζημιές και οι άλλες αυξήσεις στα οικονομικά οφέλη κατά τη διάρκεια
της Χρήσης πρέπει να παρουσιάζονται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως,
εκτός αν άλλο Πρότυπο απαιτεί ή επιτρέπει διαφορετικό χειρισμό.

Ωστόσο, άλλα Πρότυπα απαιτούν κάποια κέρδη και ζημιές να αναγνωρίζονται
απευθείας ως μεταβολές των Ιδίων Κεφαλαίων. Παραδείγματα τέτοιων Προτύπων
είναι τα ακόλουθα:

ΔΛΠ 8: Αλλαγή λογιστικής πολιτικής.

ΔΛΠ 12: Αναβαλλόμενη φορολογία που σχετίζεται με στοιχεία τα
οποία έχουν αναγνωριστεί απευθείας στα Ίδια Κεφάλαια.

ΔΛΠ 16: Θετική διαφορά αναπροσαρμογής από την αποτίμηση
ενσωμάτων παγίων στοιχείων ενεργητικού σε εύλογες αξίες.

ΔΛΠ 21: Συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν κατά την
ενοποίηση θυγατρικών επιχειρήσεων του εξωτερικού.

ΔΛΠ 36: Μείωση στην αξία ενσωμάτου παγίου στοιχείου του
ενεργητικού που είχε ανατιμηθεί κατά το παρελθόν.

ΔΛΠ 39: Αποτίμηση των διαθεσίμων προς πώληση χρηματοοικονομικών
στοιχείων του ενεργητικού.

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

Το ΔΛΠ 7 θέτει το πλαίσιο των Αρχών και Κανόνων των Καταστάσεων Ταμειακών
Ροών. Οι Καταστάσεις Ταμειακών Ροών παρέχουν στους χρήστες των Οικονομικών
Καταστάσεων πληροφορίες σχετικές με τη δυνατότητα μιας επιχείρησης να
δημιουργεί ταμειακά διαθέσιμα, τον χρόνο και τη βεβαιότητα της δημιουργίας των
διαθεσίμων αυτών, καθώς και τις απαραίτητες πληροφορίες για τη χρήση αυτών από
τη Διοίκηση της επιχείρησης. Τα ΔΠΧΠ, θεωρούν τη σύνταξη της Κατάστασης
Ταμειακών Ροών ως υποχρεωτική και ως αναπόσπαστο τμήμα των Οικονομικών
Καταστάσεων. Οι Ταμειακές Ροές κάθε επιχείρησης ταξινομούνται και
παρουσιάζονται σε τρεις επιμέρους κατηγορίες:

Ταμειακές Ροές από Λειτουργικές Δραστηριότητες. Οι κύριες
δραστηριότητες δημιουργίας εσόδων της επιχείρησης, οι οποίες μπορούν να
παρουσιαστούν είτε με την άμεση, είτε με την έμμεση μέθοδο.

Ταμειακές Ροές από Επενδυτικές Δραστηριότητες. H απόκτηση και
διάθεση μακροπροθέσμων στοιχείων του ενεργητικού και άλλων επενδύσεων που δεν
συμπεριλαμβάνονται στα ταμειακά ισοδύναμα.

Ταμειακές Ροές από Χρηματοοικονομικές Δραστηριότητες. Οι
δραστηριότητες που καταλήγουν σε μεταβολές στο μέγεθος και στη συγκρότηση των
Ιδίων κεφαλαίων και του δανεισμού της επιχείρησης.

Δικαιώματα μειοψηφίας

H παρουσίαση των πληροφοριών που αφορούν τις μεταβολές των Ιδίων Κεφαλαίων
μπορεί να γίνει με δύο εναλλακτικούς τρόπους.

1) Να καταρτιστεί μια ιδιαίτερη κατάσταση, στην οποία θα παρουσιάζεται
η συμφωνία μεταξύ του υπολοίπου έναρξης και κλεισίματος της χρήσης για κάθε
στοιχείο των Ιδίων Κεφαλαίων. Στην περίπτωση αυτή, η επιχείρηση καταρτίζει την
Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων (Statement of changes in
equity).

2) Εναλλακτικά, είναι δυνατόν η επιχείρηση να καταρτίσει μια κατάσταση
στην οποία θα περιλαμβάνεται μόνο το σύνολο των εσόδων και εξόδων (κερδών και
ζημιών) που αναγνωρίστηκε τόσο στα αποτελέσματα της χρήσης όσο και απευθείας
στα Ίδια Κεφάλαια. Στην περίπτωση αυτή, η επιχείρηση καταρτίζει Κατάσταση
Αναγνωρισμένων Εσόδων – Εξόδων (Statement of recognized income and
expenses).

Με βάση την πρόσφατη αναθεώρηση του ΔΛΠ 27 και του ΔΛΠ 1, τον Δεκέμβριο του
2003, τα δικαιώματα μειοψηφίας αποτελούν μέρος των Ιδίων Κεφαλαίων της
επιχείρησης.

Συγκεκριμένα, το ΔΛΠ 27, μετά την πρόσφατη αναθεώρησή του, απαιτεί τα
δικαιώματα μειοψηφίας να παρουσιάζονται στις ενοποιημένες οικονομικές
καταστάσεις εντός των Ιδίων Κεφαλαίων. H λύση αυτή είναι η ενδεδειγμένη, καθώς
τα δικαιώματα μειοψηφίας δεν αποτελούν υποχρέωση, όπως η έννοια αυτή ορίζεται
στο «Πλαίσιο για την Κατάρτιση Οικονομικών Καταστάσεων».

Ως συνέπεια των ανωτέρω τροποποιήθηκε και το ΔΛΠ 1, έτσι ώστε στον Ισολογισμό
και στην Κατάσταση Μεταβολών των Ιδίων Κεφαλαίων, τα δικαιώματα μειοψηφίας να
περιλαμβάνονται στα Ίδια Κεφάλαια.

Ταμειακές ροές

H παρουσίαση των ταμειακών ροών που προέρχονται από λειτουργικές
δραστηριότητες σύμφωνα με το ΔΛΠ 7, μπορεί να γίνει με μία από τις δύο
ακόλουθες μεθόδους:

A. Με την άμεση μέθοδο κατά την οποία γνωστοποιούνται οι κύριες
κατηγορίες ακαθάριστων εισπράξεων και ακαθάριστων πληρωμών με μετρητά. Οι
επιχειρήσεις προτρέπονται να εμφανίζουν τις ταμειακές ροές από λειτουργικές
δραστηριότητες με τη χρησιμοποίηση αυτής της μεθόδου. H άμεση μέθοδος παρέχει
πληροφορίες που μπορεί να είναι χρήσιμες στην εκτίμηση μελλοντικών ταμειακών
ροών και οι οποίες δεν είναι διαθέσιμες με την έμμεση μέθοδο.

B. Με την έμμεση μέθοδο κατά την οποία το καθαρό κέρδος – ή
ζημία – αναμορφώνεται με βάση τις επιδράσεις των:

*** συναλλαγών μη ταμειακής φύσης (π.χ. αποσβέσεις),

*** προ-εισπραχθέντων εσόδων,

***προ-πληρωθέντων εξόδων,

*** εσόδων εισπρακτέων,

*** εξόδων πληρωτέων

*** στοιχείων εσόδων ή εξόδων που συνδέονται με επενδυτικές ή
χρηματοοικονομικές ταμειακές ροές.

Tips

Αλλάζει…

… ριζικά ο τρόπος παρουσίασης των οικονομικών στοιχείων των επιχειρήσεων
σε σχέση με τις πληροφορίες που παρέχονταν με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα