Δρόμοι

Τα όρια…

… ανάμεσα στη λογοκρισία και τη «βλασφημία» θα επαναπροσδιοριστούν στη
Βρετανία σε έναν μήνα από τη Βουλή των Λόρδων. Σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο
που πρόκειται να τεθεί επί τάπητος στην πληγωμένη από την τρομοκρατία
φθινοπωρινή Αγγλία, η δίωξη υπευθύνων θα επιτρέπεται σε περιπτώσεις όπου π.χ.
ένα βιβλίο, ένα θεατρικό έργο ή μια ραδιοφωνική εκπομπή προωθούν εκφάνσεις
θρησκευτικού φανατισμού. Το Βρετανικό Υπουργείο Εσωτερικών δηλώνει ότι πρέπει,
επιτέλους, να υπάρξει ένας αμυντικός μηχανισμός ενάντια στον λόγο που
υποκινείται από το θρησκευτικό μίσος.

Το ειρωνικό χαμόγελο…

… ενός Δανού μουσουλμάνου κωμικού ήρθε πριν από λίγο καιρό να απαλύνει τη
σοβαροφάνεια αυτής της επερχόμενης πολιτικο-κοινωνικής «διευθέτησης», χωρίς
όμως να υποβαθμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Τον περασμένο μήνα, στο
Φεστιβάλ του Εδιμβούργου, ο κωμικός Ομάρ Μαρζούκ, απευθυνόμενος στο κοινό του,
έδωσε το στίγμα της ιδεολογικής παράνοιας που επικρατεί αυτή την εποχή στη
Βρετανία. «Να μου πείτε παρακαλώ αν βρίσκετε τα αστεία μου προσβλητικά. Δεν θα
ήθελα να πεθάνω. Δεν είμαι τέτοιου είδους μουσουλμάνος». Το δίκοπο
ευθυμολόγημα του Μαρζούκ πετυχαίνει τον στόχο του ευθέως πλην σαφώς και το
εύλογο ερώτημα οιουδήποτε λογικού πολίτη του κόσμου είναι άμεσο. Πώς είναι
δυνατόν αυτός ο νέος νόμος να μην περιορίσει την ελευθέρια του λόγου;

Ο Σάλμαν Ρούσντι…

… πώς άραγε αντιλαμβάνεται το νομοσχέδιο περί βλασφημίας; Έρχεται το τέλος
της χρυσής εποχής, όταν μπορούσε να γράφει βιβλία όπως οι «Σατανικοί Στίχοι»,
ισόβια προστατευόμενος από τη βρετανική κυβέρνηση έναντι απειλών κατά της ζωής
του από μουσουλμάνους συμπατριώτες του ή μήπως τώρα αρχίζει η προστασία των
απανταχού τολμηρών δημιουργών και ρητόρων; «Οποιοδήποτε σύστημα ιδεών απαιτεί
ή υπαγορεύει την ιδεολογική “περίφραξη” και προστασία αυτού, είναι εσφαλμένο»
δήλωσε πρόσφατα ο Ρούσντι. Δεν είναι όμως όλοι οι δημιουργοί και καλλιτέχνες
τόσο αποστασιοποιημένοι όσο ο Σάλμαν Ρούσντι. Γάλλοι επίσκοποι μήνυσαν την
εταιρεία Μαριτέ & Φρανσουά Γκιρμπό με αφορμή ένα διαφημιστικό δισέλιδο που
απεικονίζει μια αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου με όμορφες γυναίκες και στη
θέση της Μαγδαληνής έναν ημίγυμνο άνδρα (φωτό). Στη Δανία, μουσουλμάνοι
μήνυσαν δύο τηλεοπτικούς σταθμούς όταν πρόβαλαν το «βλάσφημο» ντοκιμαντέρ
«Υποταγή» του Ολλανδού κινηματογραφιστή Τέο Βαν Γκογκ, ο οποίος δολοφονήθηκε
πέρυσι από τον μουσουλμάνο Μοχάμεντ Μπουγιέρι.

Οι υφιστάμενοι…

… νόμοι περί βλασφημίας στη Βρετανία δεν καλύπτουν τους μουσουλμάνους, παρά
μόνο τους Εβραίους και τους σιχ. Ο Ράμπιντερ Σινγκ, επικεφαλής της Επιτροπής
για τις φυλές και τις θρησκείες του Δικηγορικού Συλλόγου της Βρετανίας και
υποστηρικτής του νέου νομοσχεδίου, δηλώνει πως οι Λόρδοι θα εγγυηθούν την
αμερόληπτη εφαρμογή του νέου νόμου. Κλείνοντας το μάτι πονηρά, ο Ομάρ Μαρζούκ
μας θυμίζει την ανθρώπινη ματαιοδοξία λέγοντας πως «όλοι κρατάμε στα χέρια μας
κάτι ιερό» και κλείνει με ύφος σοβαρό, σαν ένας πραγματικός λόρδος και
τζέντλεμαν, λέγοντας πως «όλοι θα πρέπει να το σεβόμαστε αυτό».