Διαστάσεις H λογική της αρπακτικότητας

Πριν από τρία χρόνια, στο βιβλίο του «Μετά την αυτοκρατορία» (εκδ.
KPITIKH), ο Εμμανυέλ Τοντ προέβλεπε τη βαθμιαία αποσύνθεση της αμερικανικής
υπερδύναμης. Τώρα λέει ότι ήταν υπερβολικά αισιόδοξος.

«Ανοίξτε την πόρτα! Ανθρωπιστική βοήθεια!» (σκίτσο του Langer)

Κατά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέτριψαν με τα
αεροπλανοφόρα τους τον ιαπωνικό στρατό, οργάνωσαν την απόβαση στη Νορμανδία,
εφοδίασαν τον ρωσικό στρατό με ελαφρύ οπλισμό και συνέβαλαν αποφασιστικά στην
απελευθέρωση της Ευρώπης. Απέναντι στον ναζιστικό κυκλώνα, επέδειξαν μια
εντυπωσιακή μαεστρία. Εξήντα χρόνια αργότερα, ένας άλλος κυκλώνας αποκαλύπτει
τη γύμνια τους και την ανικανότητά τους. Πώς εξηγείται αυτή η διαφορά; Τι
έφταιξε και η υπερδύναμη έγινε νάνος;

H εξήγηση είναι απλή, λέει ο Γάλλος διανοητής σε συνέντευξή του στη
Φιγκαρό. Ο αμερικανικός καπιταλισμός εκείνης της εποχής ήταν ένας
βιομηχανικός καπιταλισμός, που στηριζόταν στην παραγωγή αγαθών. Είναι
χαρακτηριστικό ότι μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα μισά αγαθά του πλανήτη
παράγονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σιγά σιγά, όμως, το αμερικανικό οικονομικό
σύστημα έπαψε να στηρίζεται σε μια πραγματική εσωτερική βιομηχανική παραγωγή
και έριξε όλο το βάρος του στην τόνωση της κατανάλωσης. Χάρις στην κατανάλωση,
που αποτελεί έναν πραγματικά δυναμικό τομέα, η αμερικανική οικονομία βρίσκεται
σήμερα στην καρδιά του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού συστήματος. Αλλά η
βιομηχανία της έχει αποδυναμωθεί. Και όταν συμβαίνει μια φυσική καταστροφή,
αυτό που χρειάζεται δεν είναι χρηματιστηριακοί ή φορολογικοί σύμβουλοι, αλλά
υλικά, μηχανικοί και τεχνικοί. Ο κυκλώνας Κατρίνα έδειξε τα όρια μιας
εικονικής οικονομίας που αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως ένα τεράστιο βιντεογκέιμ.
Οι λεηλασίες των καταστημάτων αναπαράγουν στο πιο χαμηλό επίπεδο της κοινωνίας
τη λογική της αρπακτικότητας που ενυπάρχει σήμερα στο αμερικανικό κοινωνικό
σύστημα. Είναι η λογική του εύκολου κέρδους με τη μικρότερη δυνατή προσπάθεια,
μέσω της κερδοσκοπίας ή, γιατί όχι, της κλοπής. H συμμορία των μαύρων που
λεηλατεί ένα σούπερ μάρκετ και η ομάδα των ολιγαρχών που οργανώνει στο
Ιράκ την κλοπή του αιώνα έχουν μια κοινή αρχή: την αρπακτικότητα.

Ο Τοντ είχε προβλέψει την κατάρρευση του σοβιετικού συστήματος μελετώντας την
αύξηση της παιδικής θνησιμότητας την περίοδο 1970-’74. Μια ανάλογη αύξηση για
όλες τις λεγόμενες αμερικανικές «φυλές» δείχνουν τα τελευταία στοιχεία για τις
Ηνωμένες Πολιτείες. Συνδυάζοντας το στοιχείο αυτό με την ανικανότητα της χώρας
να αντιδράσει απέναντι στον βιομηχανικό ανταγωνισμό, με το τερατώδες και
συνεχώς διογκούμενο εμπορικό έλλειμμά της, με την παρακμή του στρατιωτικού της
μηχανισμού και με την προκλητική αδιαφορία των ελίτ, ο Γάλλος διανοητής
αναφωνεί: «Στο βιβλίο μου “Μετά την αυτοκρατορία” ήμουν αισιόδοξος!
Μεσοπρόθεσμα, πρέπει πλέον να περιμένουμε μια κρίση σοβιετικού τύπου στις
Ηνωμένες Πολιτείες!».

Ο σοβιετικός κομμουνισμός έλεγε ότι το κράτος είναι το παν και το άτομο δεν
είναι τίποτα. Πρεσβεύοντας ακριβώς το αντίθετο, ο αμερικανικός
νεοφιλελευθερισμός κινδυνεύει να έχει το ίδιο τέλος.

LINK:

http://diastaseis.blogspot.com