ANOIXTO ΜΒΑ Aποτίμηση Παγίων

Από τη δεκαετία του 1930 μέχρι την 31.12.2004 η κύρια μέθοδος αποτιμήσεως που
χρησιμοποιούσαν οι ελληνικές επιχειρήσεις ήταν αυτή του ιστορικού κόστους.
Βασική αρχή του ιστορικού κόστους είναι ότι τα στοιχεία του ενεργητικού πρέπει
να αποτιμώνται στην αρχική αξία κτήσεως, εκτός από περιπτώσεις που πρέπει να
γίνει αναγνώριση για απομείωση της αξίας τους.

Από 1.1.2005, με την εισαγωγή των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων, έκανε την
εμφάνισή της μία σημαντική μέθοδος αποτιμήσεως, εκείνη της εύλογης αξίας και
εφαρμόζεται σε ένα σημαντικό τμήμα των στοιχείων του ενεργητικού. H μέθοδος
αυτή θα αποτελέσει στο μέλλον την κύρια μέθοδο αποτιμήσεως, τόσο για τα
στοιχεία του ενεργητικού όσο και για εκείνα του παθητικού. Ως εύλογη αξία
ορίζεται το ποσό με το οποίο ένα στοιχείο του ενεργητικού θα μπορούσε να
ανταλλαγεί ή ένα στοιχείο του παθητικού να διακανονισθεί, μεταξύ μερών που
ενεργούν ενσυνείδητα και με τη θέλησή τους στα πλαίσια μιας συναλλαγής που
γίνεται με τους συνήθεις όρους της αγοράς. Συνήθως η τιμή που διαμορφώνεται
στην αγορά αποτελεί την πιο καλή προσέγγιση για την εύλογη αξία, εφόσον η
αγορά που διαπραγματεύεται το πάγιο είναι ενεργός και διαθέτει ρευστότητα. H
εύλογη αξία μπορεί να υπολογιστεί και με οποιαδήποτε άλλη αποδεκτή μέθοδο, την
οποία η επιχείρηση οφείλει να γνωστοποιεί, μαζί με τις υποθέσεις που έκανε για
διάφορες μεταβλητές που υπεισέρχονται στη μεθοδολογία αποτιμήσεως (π.χ.
υποθέσεις για επιτόκια).

Ο αναλυτής που εξετάζει ισολογισμούς στους οποίους η αξία των παγίων
υπολογίζεται με βάση την έννοια της εύλογης αξίας έχει τη δυνατότητα να
προβλέψει καλύτερα τις μελλοντικές χρηματοροές που είναι δυνατόν να προέλθουν
από την κατοχή του παγίου. Γενικότερα, η αποτίμηση των παγίων με την εύλογη
αξία ενσωματώνει όλες τις τρέχουσες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στην
αγορά, αφού αντανακλά την επιθυμία αγοραστών και πωλητών να συναλλαγούν σε
ισότιμη βάση, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και επομένως αποτελεί ένα
αξιόπιστο μέτρο αποτιμήσεως.

H μέθοδος του ιστορικού κόστους δεν προσεγγίζει όσο η εύλογη αξία την
πραγματικότητα και επομένως η σχετική πληροφορία που περιέχει είναι φτωχότερη
σε περιεχόμενο και έχει μικρότερη αξία. Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί πως το
μέτρο της εύλογης αξίας δεν στηρίζεται σε πραγματικές συναλλαγές, αλλά σε
σενάρια «ενδεχομενολογίας», δηλαδή σε υποθέσεις για το τι αποτέλεσμα θα
μπορούσε να πετύχει η επιχείρηση αν πωλούσε σε συγκεκριμένη στιγμή και σε
συγκεκριμένη τιμή. Μία τέτοια αντιμετώπιση δεν έχει το πλεονέκτημα της
συνάφειας, επειδή ο αναλυτής δεν μπορεί να λάβει οικονομικά ορθές αποφάσεις
βασιζόμενος μόνο σε υποθέσεις και όχι σε γεγονότα, που στη λογιστική
εκφράζονται σε συναλλαγές.

ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ

H αλλαγή της μεθόδου αποσβέσεως που εφαρμόζει μια εταιρεία θεωρείται ότι είναι
παρέκκλιση από τη θεμελιώδη προϋπόθεση της πάγιας εφαρμογής των ίδιων
λογιστικών αρχών και μεθόδων. Ωστόσο η αλλαγή των συντελεστών απόσβεσης δεν
αποτελεί παρέκκλιση και επιτρέπεται όταν η διοίκηση σχηματίζει διαφορετική
εκτίμηση για τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής ενός παγίου. Έτσι, αν η εταιρεία
εκτιμήσει ότι τα πάγια στοιχεία της πρέπει να αποσβένονται πιο γρήγορα, θα
αυξήσει το ύψος του συντελεστή αποσβέσεων και θα αναφέρει σε σημείωση το ύψος
της επίδρασης της αλλαγής αυτής (αύξηση του κόστους και μείωση των καθαρών
κερδών) στις οικονομικές καταστάσεις. Στην ελληνική πραγματικότητα, η αλλαγή
των συντελεστών απόσβεσης προκύπτει με βάση νόμου απόφαση και όχι ως αυθαίρετη
επιλογή της διοίκησης. Μάλιστα, το ΠΔ 299/2003 δίνει τη δυνατότητα στις
επιχειρήσεις να επιλέξουν από ένα εύρος συντελεστών απόσβεσης αυτόν που
αρμόζει περισσότερο στη δραστηριότητα και τη φύση των παγίων της επιχείρησης.

ΑΦΑΝΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ισολογισμός που δημοσιεύει μία οικονομική μονάδα δεν εμφανίζει μία σειρά από
περιουσιακά στοιχεία και αξίες εξαιτίας των δυσκολιών στην αποτίμησή τους. Για
παράδειγμα η αξία του ειδικευμένου προσωπικού, των διοικητικών στελεχών, το
know how της επιχείρησης, καθώς και η φήμη και η πελατεία της δεν
εμφανίζονται μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων. Άλλωστε, η
αρχή της αντικειμενικότητας δεν επιτρέπει την εμφάνιση αξιών που δεν έχουν
προκύψει σε ελεύθερη συναλλαγή, αφού τα αποτελέσματα που προκύπτουν από
λογιστικές μετρήσεις πρέπει να είναι αμερόληπτα και επαληθεύσιμα.

ΦΗΜΗ KAI ΠΕΛΑΤΕΙΑ

Ορισμένες επιχειρήσεις εμφανίζουν στον ισολογισμό τους τον λογαριασμό Φήμη και
Πελατεία όταν εξαγοράζουν μια άλλη επιχείρηση για να δηλώσουν το επιπλέον ποσό
που δαπάνησαν πέρα από την πραγματική αξία του ενεργητικού και του παθητικού
της αγοραζόμενης εταιρείας. Περιλαμβάνει συνήθως άυλα στοιχεία όπως καλή φήμη
της οικονομικής μονάδας, σταθερή πελατεία, καλή οργάνωση, προνομιακή
τοποθεσία, πατέντες, άδειες, καθώς και μεθόδους έρευνας και ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δίνεται στο ύψος του συγκεκριμένου λογαριασμού
καθότι βασίζεται σε υποκειμενικές εκτιμήσεις της διοίκησης για την «επιπλέον»
αξία της αγοραζόμενης επιχείρησης και μπορεί να μην ανταποκρίνεται στην
πραγματικότητα ή σκόπιμα να διογκώνεται για τον ισοσκελισμό του ισολογισμού.

Tips

H μέθοδος…

…της εύλογης αξίας θα αποτελέσει στο μέλλον τον κύριο τρόπο αποτιμήσεως,
τόσο για τα στοιχεία του ενεργητικού όσο και για εκείνα του παθητικού