Aνάσα της Aθήνας ο Yμηττός

Στο άλλοτε ξεροβούνι, τον Υμηττό, στηρίζεται πλέον το Λεκανοπέδιο για την
«περιαστική» ανάσα του. Ενώ το πράσινο στην Πεντέλη μειώνεται σταθερά τα
τελευταία χρόνια (έχει χάσει το ένα τρίτο της χλωρίδας της) και ορισμένα
κομμάτια της θυμίζουν κρανίου τόπο, ο Υμηττός «πρασινίζει».

H Πεντέλη έχει χάσει το ένα τρίτο της χλωρίδας της μέσα σε 10 χρόνια

Οι εκτάσεις με δέντρα αυξήθηκαν λόγω των πολλών αναδασώσεων που έγιναν. Είναι
ενδεικτικό ότι ο Υμηττός με περισσότερα από 600 είδη φυτών θεωρείται από τους
δασολόγους ισάξιος πια του Πάρνωνα και του Ελικώνα.

Ερευνητικό πρόγραμμα του Τομέα Βιολογίας του Βιολογικού Τμήματος του
Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο άρχισε το 1996 – έναν χρόνο μετά την πρώτη από
τις πλέον πρόσφατες καταστροφικές φωτιές στην Πεντέλη -, απέδειξε αυτό που
βλέπει κανείς με γυμνό μάτι: H χρήση της γης στο αττικό βουνό άλλαξε και το
δάσος – αλλά και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις – έδωσε τη θέση του σε οικιστικά
συγκροτήματα.

Μάλιστα πολλά από τα σπίτια αυτά βρίσκονται ακριβώς γύρω από τις περιοχές όπου
από το 1975 μέχρι το 1998 εντοπίζονται οι εστίες των πυρκαγιών. Οι
πολεοδομικές υπηρεσίες τόσο του ΥΠΕΧΩΔΕ όσο και της Νομαρχίας Ανατολικής
Αττικής βεβαιώνουν ότι τουλάχιστον 900 οικήματα (σπίτια, αποθήκες κ.λπ.) έχουν
κατασκευαστεί σε περιοχές που καταστράφηκαν από τη φωτιά. Όπως αναφέρουν
μάλιστα οι αρμόδιοι, η πολυνομία που επικρατεί στον χώρο της πολεοδομίας είχε
ως αποτέλεσμα πολλά από αυτά τα οικήματα να θεωρούνται… απολύτως νόμιμα!

«Δεν αντέχει άλλο η Πεντέλη»

H κατασκευή της Περιφερειακής Υμηττού «στοίχισε» στον Υμηττό αρκετά στρέμματα πρασίνου. Ωστόσο είναι πολύ λίγα σε σχέση με αυτά που αναδασώθηκαν στο ίδιο βουνό

Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε η μείωση, χρόνο με τον χρόνο, της χλωρίδας
του βουνού και αναλύθηκε το είδος των εναπομείναντων φυτών και δέντρων μετά
τις φωτιές του 1995 και του 1998. H πυρκαγιά του 1995 είχε κάψει 68.844
στρέμματα δάσους – και μετέτρεψε σε κρανίου τόπο μια τεράστια έκταση από το
Ντράφι, την Ανθούσα και το Νταού έως την Παλλήνη, τον Γέρακα, το Πικέρμι και
τη Νέα Μάκρη. Παρόμοιες καταστροφές άφησε πίσω της και η μεγάλη πυρκαγιά του
1998. Είχε ξεσπάσει στις 3 Αυγούστου, αποτέφρωσε 75.685 στρέμματα δάσους στις
περιοχές της Σταμάτας, στον Διόνυσο, την Ανθούσα και το Ντράφι.

«Το μεσογειακό πευκοδάσος της Πεντέλης ξεπέρασε πια τα όρια της φυσικής
αντοχής του απέναντι στη φωτιά. Δεν είχε τη δύναμη, τα αποθέματα να
αντιμετωπίσει τη διαταραχή που προκάλεσε η φωτιά, όπως θα το έκανε κάθε
μεσογειακό δάσος που πλήττεται από πυρκαγιά σε χρονικό διάστημα 50 χρόνων.

Είναι φανερό – αναφέρεται επίσης στα αποτελέσματα της έρευνας – πως το δάσος
της Πεντέλης υποβαθμίστηκε όχι τόσο από την πυρκαγιά του 1995 όσο από το
γεγονός ότι ακολούθησε η μεγάλη φωτιά του 1998 που έπληξε ακριβώς την ίδια
περιοχή». Οι συνέπειές της νέας φωτιάς αναζητούνται, δεν υπάρχει, ωστόσο,
αμφιβολία ότι θα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση.

Έγινε καταπράσινος από τις αναδασώσεις

H ΠΕΝΤΕΛΗ έχει χάσει μέσα σε 10 χρόνια 80.000 – 90.000 στρέμματα
πρασίνου, ελάχιστα χιλιόμετρα μακρύτερα, στον Υμηττό η κατάσταση είναι
διαφορετική. «H φυσική, αλλά και η τεχνητή αναδάσωση, που είχε γίνει πριν από
λίγα χρόνια στη βόρεια και την κεντρική πλευρά του βουνού, στις πλαγιές δηλαδή
πάνω από την Αγία Παρασκευή και τα Γλυκά Νερά, είχαν μεγάλη επιτυχία. Ειδικά
στο βόρειο τμήμα του, το βουνό είναι πλέον καταπράσινο», αναφέρουν τα στοιχεία
της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης. Οι προσπάθειες της Φιλοδασικής
Ένωσης Αθηνών – οι οποίες άρχισαν πριν από 5 χρόνια – αναγέννησαν μεγάλο μέρος
του δάσους της Καισαριανής και δημιούργησαν εκ νέου τον ελαιώνα που υπήρχε
εκεί. Στο βουνό υπάρχουν περίπου 40.000 στρέμματα πρασίνου περισσότερα σε
σχέση με πριν από 10 χρόνια. Πλέον συναντάει κανείς στον Υμηττό ακόμα και 44
είδη ορχιδέας – «η συγκέντρωση τόσων ειδών ορχιδέας είναι ίσως η μεγαλύτερη
στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τη χιλιομετρική έκταση του βουνού», λένε οι
ειδικοί.

Μοναδικό μελανό σημείο του Υμηττού παραμένει η νότια πλευρά του πάνω από την
Τερψιθέα της Γλυφάδας. H οικοπεδοποίηση και η υπερβόσκηση στην περιοχή στα
μέσα της δεκαετίας του 1980 έχει απογυμνώσει τις χαμηλές ζώνες του βουνού.
Τέλος, τα έργα για την κατασκευή της Λεωφόρου Υμηττού «στοίχισαν» στο βουνό το
7% του πρασίνου του, από το οποίο μόνο το 3% αποκαταστάθηκε μετά το τέλος των
έργων.