ΓIΩPΓOΣ ΠAΠANΔPEOY «H κυβέρνηση αποφασίζει υπέρ των λίγων και ισχυρών»

Κάποιοι πίστεψαν στην ειλικρίνεια του κ. Καραμανλή. Είναι φανερό ότι ο Πρωθυπουργός έχει παραιτηθεί υπέρ μιας συντηρητικής λογικής που κρατά την εξουσία με παζάρι, αλισβερίσι, ρουσφέτια. Μοναδικός τους στόχος είναι η εξουσία για την εξουσία. Όταν αυτός είναι ο στόχος, οι συμβιβασμοί είναι εύκολοι.

«Θέλουμε και θέλω να οδηγήσω τη χώρα μπροστά επανασχεδιάζοντας την πορεία
της», είναι το μήνυμα του Γιώργου A. Παπανδρέου 31 χρόνια από την ίδρυση του
ΠΑΣΟΚ. Δηλώνει παράλληλα αποφασισμένος να κάνει ρήξεις. «Θα συγκρουσθώ»,
τονίζει, «προσωπικά με συντηρητικές λογικές που εισχώρησαν ακόμη και στο
Κίνημά μας». Προσθέτει με έμφαση: «Θα πολεμήσω συμφέροντα που θέλουν τον
πολιτικό ή τον επιχειρηματία πειθήνιο όργανο, γιατί αυτό είναι πρωτίστως θέμα
δημοκρατίας».

Κάνει λόγο για «συνεργασία ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων» αλλά και για
«ευρεία συζήτηση» με το KKE και τον ΣΥΝ. Και διευκρινίζει ότι δεν τον
ενδιαφέρουν οι κραυγές, αλλά η «υπεύθυνη κριτική και αντιπολίτευση» για το
καλό της χώρας, για την οποία «παραμένει πάντα επίκαιρο το σύνθημα “H Ελλάδα
στους Έλληνες”».

Ο κ. Παπανδρέου, σε μία εκ βαθέων και εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που
παραχώρησε στα «NEA», στο σπίτι του στο Καστρί, εκεί όπου διαμορφώθηκε το
τελικό κείμενο της ιδρυτικής για το κόμμα του Διακήρυξης της 3ης Σεπτέμβρη,
μιλάει για την ιστορία του ΠΑΣΟΚ, το «αύριο», γιατί θέλει να γίνει
πρωθυπουργός – κάτι που δεν θεωρεί αυτοσκοπό – και «την εναλλακτική πρόταση
για τον 21ο αιώνα».

Στη συνέντευξή του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει τον κ. K. Καραμανλή
και την κυβέρνηση της N.Δ. για τον «πελατειακό καπιταλισμό», τη «φτώχεια», τον
«αυταρχισμό», τον «κομματισμό» που προωθούν. Μιλάει για τις δημοσκοπήσεις που
φέρνουν μπροστά τον αρχηγό της N.Δ. αλλά και για τα εσωκομματικά, απαντώντας
σε όλες τις κατηγορίες που του απευθύνουν, ακόμη και για «τις φετινές
καλοκαιρινές διακοπές». Αναφέρεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στο σχέδιο
Ανάν και στη σχέση του με τον Βάσο Λυσσαρίδη. Και εξηγεί τι πρέπει να γίνει
στην εξωτερική πολιτική.

«Συνεργασία ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων και υπεύθυνη κριτική και
αντιπολίτευση» για το καλό της χώρας

«Εμείς, το ΠΑΣΟΚ, εκφράζουμε το καινούργιο και το δημόσιο συμφέρον»,
τονίζει ο κ. Γιώργος A. Παπανδρέου και δηλώνει κατηγορηματικά πως «θα
συγκρούομαι με κάθε έναν που βάζει το δικό του συμφέρον πάνω από το δημόσιο
συμφέρον».

Γιατί να σας εμπιστευθεί ο κόσμος ότι ετοιμάζετε κάτι το καινούργιο;

H νέα πρόταση είναι απάντηση και στις αδυναμίες του παρελθόντος. Συγκρούεται
με αντιλήψεις του παρελθόντος. Αντιλήψεις που ξαναφέρνει στο προσκήνιο η
Δεξιά, αλλά που είχαν εισχωρήσει και σε δικές μας πρακτικές:

– «Πολιτικές» σκοπιμότητες, εις βάρος αξιών και αρχών.

– Λογικές συσχετισμού των δυνάμεων που καταστρατήγησαν το δημόσιο συμφέρον.

– Φαινόμενα αυθαιρεσιών και αλαζονείας, με επακόλουθα τη διαφθορά στη
διοίκηση, τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, τα εκφυλιστικά φαινόμενα, την κοινωνική
αλλοτρίωση, τον πολιτικό καιροσκοπισμό, την υποκατάσταση της πολιτικής από τη
διοίκηση, την αποξένωση από την κοινωνία του ενός τρίτου, τη διάσπαση της
ιστορικής συμμαχίας των λαϊκών και των μεσαίων στρωμάτων με το παραγωγικό
κεφάλαιο.

Είσθε έτοιμος να συγκρουσθείτε με τέτοιες λογικές;

Πρέπει σήμερα να συγκρουστούμε, και προσωπικά συγκρούομαι με λογικές
συντηρητικές που εισχώρησαν στο Κίνημά μας.

Σήμερα, ο πολίτης ζητάει την αυτονομία της πολιτικής. Δεν μπορεί να είναι
έρμαιο διαφόρων συμφερόντων, μικρών και μεγάλων. Είναι μια λογική που
καταστρατηγεί κανόνες και αξίες εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος.

Εμείς, το ΠΑΣΟΚ, εκφράζουμε το δημόσιο συμφέρον.

Θα συγκρούομαι με κάθε έναν που βάζει το δικό του συμφέρον πάνω από το δημόσιο
συμφέρον. Το ιδιωτικό, το προσωπικό, το ατομικό θα βρει την καλύτερή του
έκφραση όταν υπάρχουν κανόνες που όλοι σέβονται. Ο σεβασμός απέναντί του είναι
ύψιστο καθήκον μας. Ο σεβασμός σημαίνει και αμοιβαία ευθύνη.

Γιατί εμμένετε σ’ αυτές τις απόψεις;

Ο πολίτης για να μπορεί να ελέγχει, θα συμμετέχει στη διαμόρφωση των νόμων,
των προϋπολογισμών, των πολιτικών προτεραιοτήτων. Με διαφάνεια και δημοκρατικό
έλεγχο. Θέλει η νέα γενιά την πολιτική να συγκρούεται και να θέτει κανόνες,
αρχές. Θα δώσουμε αξία στην παιδεία και στην επένδυση στον άνθρωπο γενικότερα.

Αυτά όλα περικλείονται σε μια φιλοσοφία που λέγεται συμμετοχική δημοκρατία.

H δική μου πορεία είναι με τον πολίτη. Και όσο ενδυναμώνεται τόσο άλλοι
αποδυναμώνονται. Και το γνωρίζουν. Και το φοβούνται. Και προσπαθούν να
υποβαθμίσουν αυτά που εμείς κάνουμε.

Αλλά δεν θα σταματήσουμε. Θα δώσουμε όλα τα εχέγγυα στον πολίτη για να μπορεί
να ασκήσει τα δικαιώματά του και να εκτελεί τα καθήκοντά του με τον καλύτερο
δυνατό τρόπο. Κι αυτό είναι στην παράδοση και τη φιλοσοφία του ΠΑΣΟΚ: η
σύγκρουση με τα συμφέροντα που θέλουν τον πολίτη στο περιθώριο της πολιτικής,
με εκείνους που θέλουν τα κόμματα να είναι υποχείριά τους.

Αγωνιζόμαστε γι’ αυτό, γιατί είναι πρωτίστως υπόθεση δημοκρατίας.

Στην αρχή του καλοκαιριού, είπατε στη Βουλή ότι η N.Δ. εξυπηρετεί
συμφέροντα. Κάνατε και χρήση ονομάτων. Τι εννοούσατε;

H N.Δ., στην απέλπιδα προσπάθειά της να αναρριχηθεί και να διατηρήσει την
κυβέρνηση, θέλει να τα έχει καλά με διάφορα κέντρα εξουσίας. Προεκλογικά,
έπεισε ένα τμήμα του λαού ότι θα υπηρετήσει το ευρύτερο συμφέρον απευθύνοντας
κατηγορίες για το ΠΑΣΟΚ που είχε αφομοιωθεί από έναν κυβερνητισμό και είχε
χάσει την επαφή με τον πολίτη. Κάποιοι πίστεψαν στην ειλικρίνεια του κ.
Καραμανλή. Είναι φανερό ότι ο Πρωθυπουργός έχει παραιτηθεί υπέρ μιας
συντηρητικής λογικής που κρατά την εξουσία με παζάρι, αλισβερίσι, ρουσφέτια.
Μοναδικός τους στόχος είναι η εξουσία για την εξουσία. Όταν αυτός είναι ο
στόχος, οι συμβιβασμοί είναι εύκολοι.

H N.Δ. θέλει να ελέγξει τα πάντα και πρώτα απ’ όλα το κράτος. Οι αποφάσεις της
είναι υπέρ των ολίγων και ισχυροτέρων (όσων την εξυπηρετούν) χωρίς να
λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες του πολίτη που σήμερα δοκιμάζεται από την ανεργία
και την ακρίβεια.

Κάποτε λέγατε ότι είστε αντικρατιστής…

Όταν λέω ότι είμαι αντικρατιστής, δεν εννοώ ότι είμαι γενικά κατά του κράτους,
δεν αναιρώ τον ρόλο του κράτους. Πρέπει να διαμορφώσουμε ένα ριζικά
διαφορετικό κράτος. Ένα κράτος ενεργό, επιτελικό, που απελευθερώνει δυνάμεις
για την ανάπτυξη και την πρόοδο, στηρίζει τον κοινωνικά αδύναμο, νοιάζεται για
τον φτωχό, που δεν εγκαταλείπει τον πολίτη έρμαιο στην ασυδοσία της αγοράς.
Είμαι κατά του κράτους της πελατείας, εργαλείου για τα διάφορα συμφέροντα,
μιας αντίληψης πλιάτσικου αντί του σεβασμού της δημόσιας περιουσίας.

Αναφέρεσθε σε συγκεκριμένα πρόσωπα όταν κάνετε λόγο για συμφέροντα;

Αναφέρομαι πρώτα απ’ όλα στην υποκρισία της N.Δ.

Μιας παράταξης που διέσυρε τα πρόσωπα που σήμερα σφετερίζεται.

Εάν πίστευε αυτά που έλεγε, τουλάχιστον έπρεπε να βάλει κανόνες μεγαλύτερης
διαφάνειας στις σχέσεις πολιτικής, Δημόσιας Διοίκησης, επιχειρηματιών και
μέσων ενημέρωσης.

Περίμενα έναν χρόνο για να δω τις πράξεις της N.Δ.. Σήμερα είμαι πεπεισμένος
ότι είναι ανειλικρινείς. Τους προσφέραμε και χείρα βοηθείας για να ενώσουμε
τις δυνάμεις μας κατά μιας πελατειακής αντίληψης μεταξύ επιχειρηματιών, μέσων
ενημέρωσης και πολιτικής. Κώφευσαν.

Εμείς παίρνουμε τη σκυτάλη μόνοι μας, ελπίζουμε και στη συνεργασία ευρύτερων
πολιτικών δυνάμεων για να σπάσουμε τέτοιες αντιλήψεις που αποκαλύπτονται βαθιά
χαραγμένες στην πρακτική της N.Δ.. Θα χτυπηθούν τέτοιες αντιλήψεις, και θα
θιγούν συμφέροντά που θέλουν πειθήνιο τον πολιτικό και τον επιχειρηματία.
Πολεμώ και θα πολεμήσω τέτοιες λογικές όπου και αν βρίσκονται – η πρώτη φάση
της ανασυγκρότησης στο Κίνημά μας ήταν ένα πρώτο βήμα.

«Θέλουμε την αγορά υπέρ του πολίτη και το κράτος εγγυη τή των βασικών
δικαιωμάτων για όλους»

«H δική μου πορεία είναι με τον πολίτη», λέει στη συνέντευξή του ο Γιώργος Παπανδρέου. «Και όσο ενδυναμώνεται τόσο άλλοι αποδυναμώνονται. Και το γνωρίζουν. Και το φοβούνται. Και προσπαθούν να υποβαθμίσουν αυτά που εμείς κάνουμε», τονίζει στον Γιάννη E. Διακογιάννη

Πόσο έτοιμος να κυβερνήσει είναι ο κ. Παπανδρέου; Ο ίδιος πιστεύει ότι η
κριτική που του γίνεται είναι εκ του πονηρού και εξηγεί το γιατί.

Αρκετοί όμως λένε ότι δεν είστε έτοιμοι να κυβερνήσετε… Ότι δεν έχετε
προετοιμαστεί, ότι δεν υπάρχει πρόγραμμα. Τι απαντάτε;

Όλη αυτή η συζήτηση ότι δεν μπορούμε να κυβερνήσουμε είναι αβάσιμη.

Κανείς δεν πιστεύει ότι δεν μπορούμε – και μάλιστα καλύτερα από τη N.Δ.. Αν
κληθούμε σήμερα να κυβερνήσουμε, εγγυόμαστε μεγαλύτερη ικανότητα, συντονισμό,
διαφάνεια και αξιοκρατία, εμπειρία αλλά και ανανέωση, ριζικές αλλαγές μέσα από
δημοκρατική διαβούλευση. Εγγυόμαστε ανθρώπινο πρόσωπο στην καθημερινή ζωή του
πολίτη.

Αλλά αυτό δεν μας αρκεί.

Θέλω να πάμε πιο μπροστά. Να ανταποκριθούμε στις καινούργιες ανάγκες, να
χαράξουμε μια νέα πορεία για τη χώρα. Αυτό τον ρόλο έχουν οι αλλαγές που
γίνονται στο ΠΑΣΟΚ. Αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ για να αλλάξουμε την Ελλάδα. Για να
δώσουμε ελπίδα και να εκφράσουμε μια μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία που σήμερα
νιώθει ανασφάλεια και αβεβαιότητα για το μέλλον.

Γιατί να μην μπορεί όλα αυτά να τα προωθήσει ο κ. K. Καραμανλής;

Ο κ. Καραμανλής προωθεί τον πελατειακό καπιταλισμό. H πολιτική του είναι
σκληρή. Συνδυάζει μια νεοφιλελεύθερη ιδεολογία με έναν πελατειακό κρατισμό που
σημαίνει προνόμια για τους ευνοούμενούς μας, εξαγορά πολιτικών συνειδήσεων και
περιθώριο για τους αντιπάλους μας.

Εμείς θέλουμε την αγορά υπέρ του πολίτη και το κράτος εγγυητή των βασικών
δικαιωμάτων για όλους. Έχουν όλοι δικαίωμα σε σωστή σύνταξη, παιδεία και
υγεία.

Κανένας να μη μείνει στο περιθώριο.

Ο κ. Καραμανλής μάς πηγαίνει πίσω σε ένα κράτος συντηρητικό, γραφειοκρατικό,
φαύλο. Δεν γινόμαστε έτσι ανταγωνιστικοί σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Με
το ρουσφέτι και τον μπάρμπα στην Κορώνη δεν πας μπροστά. Και πρέπει να
επιβιώσουμε ως έθνος, ως Ελληνισμός.

«H ενότητα του ΠΑΣΟΚ είναι για μας παρακαταθήκη και μεγάλη ευθύνη»

Ό,τι συνδέει το χθες με το σήμερα και το αύριο έχει την ιδιαίτερη σημασία
του. Και ο κ. Γιώργος A. Παπανδρέου κάνει αυτή την αναδρομή για να εξηγήσει
«ποια είναι η εναλλακτική πρόταση» απέναντι στη Δεξιά.

«Ήμουν στην αίθουσα και παρακολουθούσα. Υπήρχε συγκίνηση, αγωνία, περηφάνια. Στελέχη, αντιστασιακοί. Το νέο γεννιόταν. Κορυφαία στιγμή. Θυμάμαι πλάι στον πατέρα την Αμαλία Φλέμινγκ και τη Σύλβα Ακρίτα, τον Κώστα Σημίτη, τον Γιάννη Χαραλαμπόπουλο…»

Κύριε πρόεδρε, πέρασαν τριάντα ένα χρόνια από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ. Και
ασφαλώς δεν σας συνδέουν μόνον πολιτικοί δεσμοί με το παρελθόν, αλλά και
συναισθηματικοί. Τι απ’ όλα θυμάστε περισσότερο από τότε;

Είχαμε γυρίσει πρόσφατα στην Ελλάδα (στα μέσα Αυγούστου του ’74) από την
εξορία. Είχαμε εμπειρίες από όσα έγιναν στην Ελλάδα, αλλά και εικόνες των
αγώνων πολλών κινημάτων της εποχής. Από το Βιετνάμ, την Ιρλανδία, τη Λατινική
Αμερική, τη Χιλή του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Υπήρχε ενθουσιασμός, αλλά και
προβληματισμός για το πώς θα δημιουργηθεί ένας φορέας που θα έχει πολιτική
αυτονομία από διάφορα συμφέροντα και μικροσυμφέροντα, από πελατειακές σχέσεις
ή τα δοβλέτια της Ένωσης Κέντρου.

Αλήθεια, τι εξέφρασε κατά τη γνώμη σας η Ένωση Κέντρου;

H Ένωση Κέντρου εξέφρασε τον λαό μας. Τον αγώνα για δημοκρατία απέναντι σε μια
σκληρή Δεξιά της βίας και της νοθείας. Συγκρούσθηκε με το παλάτι, την
ξενοκρατία. Αλλά δεν είχε την πολιτική και οργανωτική φυσιογνωμία ώστε να
μπορεί να εκφράσει την αυτονομία της πολιτικής, κάτι που ήταν και δημοκρατικό
αίτημα.

Αυτό που θυμάμαι έντονα ήταν οι συζητήσεις για το αν και πώς θα έλθουν τα
στελέχη της Ένωσης Κέντρου. Ο πατέρας μου πήρε την απόφαση για έναν νέο και
ριζοσπαστικό φορέα, που να σέβεται πέραν των αγωνιστών της Αντίστασης και του
Πολυτεχνείου, τους αγωνιστές της Ένωσης Κέντρου, χωρίς να μεταφέρουν τον
μηχανισμό τους στο κόμμα.

Όλα αυτά γίνονταν δίπλα στο σπίτι μου, στο ξενοδοχείο Καστρί. Γιατί το σπίτι
του Γέρου της Δημοκρατίας ήταν ρημαγμένο και ερειπωμένο. Ήταν μια δημιουργική
εποχή.

Στη συνέντευξη Τύπου για την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ που δόθηκε στις 3 Σεπτέμβρη
ήσασταν εκεί στην Πανεπιστημίου, στο ξενοδοχείο «Κινγκς Παλάς». Τι σας έρχεται
στον νου;

Ήμουν στην αίθουσα και παρακολουθούσα. Υπήρχε συγκίνηση, αγωνία, περηφάνια.
Στελέχη, αντιστασιακοί. Το νέο γεννιόταν. Κορυφαία στιγμή. Θυμάμαι πλάι στον
πατέρα την Αμαλία Φλέμινγκ και τη Σύλβα Ακρίτα, τον Κώστα Σημίτη, τον Γιάννη
Χαραλαμπόπουλο… Αλλά και τις επόμενες μέρες, η αυτοοργάνωση, ο ενθουσιασμός,
η δημιουργία των Ομάδων Πρωτοβουλίας σε όλη τη χώρα. Όλα ήταν πρωτόγνωρα.

Ναι, αλλά πέρασαν τόσα χρόνια. Και θα μπορούσε κάποιος να σας ρωτήσει τι
χρειάζεται πια ένα κόμμα που έχει στην πλάτη του πάνω από τρεις δεκαετίες. Τι
καινούργιο μπορεί να προσφέρει;

Στην Ευρώπη, όπου πολλά κόμματα έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 100 ετών, ένα
κόμμα 31 ετών είναι πολύ νέο. Το δικό μας πολιτικό σύστημα με τις μακρές
περιόδους ανωμαλίας, με το «διαίρει και βασίλευε», τους αρχηγισμούς και τις
πολυδιασπάσεις, είχε ως συνέπεια να μην υπάρχει συνέχεια στη ζωή των κομμάτων,
ιδιαίτερα από την πλευρά της δημοκρατικής παράταξης. H ενότητα του ΠΑΣΟΚ είναι
για μας μεγάλη παρακαταθήκη και μεγάλη ευθύνη. Από ‘κεί και πέρα, πρώτα απ’
όλα πρέπει να δει κανείς τις προκλήσεις κάθε εποχής και τα διακυβεύματά της.
Τι χρειάζεται ο τόπος, ο λαός.

Πέρασε καιρός από τότε. Πολλά δεν άλλαξαν;

Αν και πέρασαν τόσα χρόνια, οι βασικές αξίες και οι στόχοι του ελληνικού λαού
είναι ίδιοι, μέσα σ’ ένα άλλο περιβάλλον. Σήμερα, έχουμε κατακτήσει την
ανεξαρτησία μας αλλά το σύνθημα «H Ελλάδα στους Έλληνες» είναι πάντα επίκαιρο.
Και αυτό ισχύει για κάθε λαό. Το πώς ο πολίτης θα αισθάνεται ισχυρός, το πώς η
χώρα θα επιλέγει την πορεία της, το πώς ο λαός θα αποφασίζει για το μέλλον
του.

Το ΠΑΣΟΚ έχει αποδείξει την τεράστια δυνατότητά του διαχρονικά να αναλύει τις
εξελίξεις και να διαμορφώνει τις πολιτικές του. Το διακύβευμα σήμερα όπως και
χθες είναι να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις του Ελληνισμού. Χθες, εγκλωβίζονταν
σε εξαρτήσεις από το εξωτερικό. Σήμερα, εγκλωβίζονται σε μια πελατειακή
αντίληψη, χαρακτηριστική της συντήρησης που η Δεξιά ξαναφέρνει στον τόπο.

Απέναντι σε ένα κράτος που θέλει τον πολίτη εξαρτημένο και ανασφαλή, εμείς
πιστεύουμε σε ένα κράτος που τον βοηθά, τον ενδυναμώνει, τον απελευθερώνει.
Τον κάνει δημιουργικό και τολμηρό.

H προσφορά του ΠΑΣΟΚ σήμερα θέλω να είναι να επανασχεδιάσουμε την πορεία της
χώρας, απελευθερώνοντας δυνάμεις για να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες του 21ου
αιώνα. Θέλουμε και θέλω να οδηγήσω τη χώρα μπροστά.

Λέτε λοιπόν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει να παίξει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο σήμερα.
Αλήθεια, το πιστεύετε;

Ασφαλώς. Μην ξεχνάτε ότι σε εκλογική δύναμη είμαστε ένα από τα μεγαλύτερα
σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης, με χιλιάδες στελέχη και εκατομμύρια
ψηφοφόρους. Ο λαός μάς έταξε αυτή τη φορά στην αντιπολίτευση. Κρίνει, όμως,
την κυβέρνηση της N.Δ. και ζητά ήδη, δεκαοκτώ μήνες από τις εκλογές, τη δική
μας εναλλακτική πρόταση. Και θα ανταποκριθούμε.

Τη Δευτέρα το δεύτερο μέρος της συνέντευξης