Tα «τέρατα» του κοσμοπολιτισμού και του εθνικισμού

Στον σπουδαίο γλωσσολόγο Τάσο Χρηστίδη (1946 – 2004) αφιερώνουν πολλές σελίδες
τα «Σύγχρονα Θέματα» με τη συμβολή της Μαρίας Θεοδωροπούλου, του Terence
Moore, του Γρηγόρη Αμπατζόγλου, της Δήμητρας Κατή, του Νάσου Βαγενά, του
Γιώργου Παπαναστασίου, του Στέφανου Πεσμαζόγλου και του Δ. N. Μαρωνίτη.

Όπως συμβαίνει με όσους είναι ταμένοι στη σπουδή της γλώσσας (δεν εννοώ σώνει
και καλά αυτούς που υπογράφουν λεξικά), έτσι και ο χαμηλών τόνων επιστήμονας
και διανοούμενος Τάσος Χρηστίδης αγωνιούσε βαθύτατα για τον πολιτισμό και τα
σύγχρονα ιδεολογικά προβλήματα. Στο κείμενό του ο Νάσος Βαγενάς μάς θυμίζει
μία από τις τελευταίες υποθήκες του Χρηστίδη:

«Για τη σημερινή νεοελληνική πραγματικότητα, όπως συνθλίβεται (και όχι μόνο
αυτή) ανάμεσα στη Σκύλλα ενός ρηχού, αγοραίου κοσμοπολιτισμού και στη Χάρυβδη
ενός εθνικιστικού, διχαστικού απομονωτισμού, σημασία έχει να ενισχυθούν οι
φωνές που αρνούνται να παραδοθούν στα δύο αυτά “τέρατα” που αντλούν από το
ίδιο απόθεμα βίας, είτε θυσιάζοντας το ειδικό – την ιδιαιτερότητα – σε μια
κίβδηλη μορφή γενικού ή ομοιογένειας, είτε θυσιάζοντας το γενικό σε μια εξίσου
κίβδηλη μορφή ιδιαιτερότητας».

Από άλλο θέμα: Το περιοδικό δεν μας έχει συνηθίσει σε μελετήματα τόσο πρόχειρα
και ανεκδοτολογικά όπως αυτό του Ανδρέα Ονουφρίου για την «κατασκευή
ανδροκεντρικών και εθνοκεντρικών λόγων σε σχέση με την κατάκτηση του
Ευρωπαϊκού Κυπέλλου από την Εθνική Ελλάδος 2004».

H ελαφρότητα που αποκοιμίζει

Το έχω ξαναγράψει: Το «highlights» είναι ίσως το πληρέστερο περιοδικό
απ’ όσα ασχολούνται με τις τέχνες και τον πολιτισμό. Και αυτό το τεύχος πατάει
στα χνάρια των προηγουμένων: μεγάλο αφιέρωμα σε μια έννοια (τώρα για την
ελαφρότητα) και ενδιαφέροντα κείμενα για την αρχιτεκτονική, τα εικαστικά, το
θέατρο, τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία, τον χορό, τη μουσική, τη φωτογραφία.
Από το αφιέρωμα δανείζομαι δύο φράσεις του ζωγράφου Γιάννη Βαλαβανίδη:

«Τείνω να πιστέψω ότι η ελαφρότητα έχει αναχθεί σε δομικό στοιχείο των
σύγχρονων ανεπτυγμένων κοινωνιών, κάτι σαν το παλιό “όπιο του λαού” που
χορηγείται συστηματικά σε μεγάλες δόσεις, ανακουφίζει από τις σκοτούρες,
γλυκαίνει, μεθάει, νανουρίζει…

Μόνο που στην πραγματική ζωή υπάρχει χαρά και πόνος, αγωνία και λύτρωση, γέλιο
και κλάμα, ήλιος και συννεφιά, καθώς και κάποιες ανθρώπινες αξίες που
βαραίνουν περισσότερο από την ελαφρότητα, χωρίς να είναι τόσο βαρετές».

Διαβάστε ακόμα τις συνεντεύξεις με τον Χοσέ Σαραμάγκο και τον Τζιμ Τζάρμους.

ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ. «Μια παρέα είμαστε και σκεφτήκαμε να χρησιμοποιήσουμε το
περιοδικό μας ως πλατφόρμα επικοινωνίας με εσάς». Έτσι τελειώνει το editorial
του πρώτου τεύχους ενός νέου περιοδικού με τίτλο την ιταλική λέξη «Centro».
Εκδότες ο Σταύρος Διοσκουρίδης, οι εκδόσεις «το Ροδακιό» και συνεργάτες
πολλοί νέοι «από όλο το φάσμα των προτιμήσεων/απόψεων…». H παρέα ζει στο
κέντρο της Αθήνας (το δηλώνει και ο τίτλος) και καταπιάνεται με ό,τι μπορείτε
να φανταστείτε. Από τον βασικό μέτοχο έως τον Ζαγοράκη, από τα graffiti έως τη
θρησκευτικότητα στην Ελλάδα, από συνέντευξη με τον Κούλογλου έως κριτική για
τη νυχτερινή ζωή. Κείμενα μικρά, σχόλια αιχμηρά, φευγάτη διάθεση, μοντέρνα
σελιδοποίηση. Καλοτάξιδο, λοιπόν, στον «Τροπικό των Πατησίων».

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ. Συνεχίζοντας την εξαιρετική ερευνητική δουλειά στα
προβλήματα της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, η επιθεώρηση πολιτικής και ηθικής
θεωρίας «Επιστήμη και Κοινωνία» (Εκδόσεις Αντ. N. Σάκκουλα) παρουσιάζει
σ’ αυτό το τεύχος τον προβληματισμό των συνεργατών της για την κατάσταση που
υπάρχει στα ελληνικά Πανεπιστήμια, κυρίως σε σχέση με το θεσμικό πλαίσιο που
τα διέπει. Χρησιμότατες για συγκρίσεις οι έρευνες που ακολουθούν για τα
προβλήματα στην ανώτατη εκπαίδευση χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και οι
λύσεις που επιλέγουν. Διαβάστε ακόμα – για να συμφωνήσετε ή να διαφωνήσετε –
το άρθρο του Γκύντερ Γκρας «Ελευθερία στα μέτρα του Χρηματιστηρίου», όπου ο
νομπελίστας κατηγορεί Γερμανούς και πολιτικούς άλλων ευρωπαϊκών χωρών για την
εκχώρηση της εξουσίας στο μεγάλο κεφάλαιο.

ΝΗΣΙΑ. Μεγάλα και μικρότερα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου παρουσιάζει
αναλυτικά η περιοδική έκδοση «Ταξιδεύοντας στο Αιγαίο»: Λέσβος, Χίος,
Σάμος, Λήμνος, Άη Στράτης, Ικαρία, Φούρνοι, Ψαρά, Οινούσσες. H παρουσίαση
περιλαμβάνει πολλές φωτογραφίες, στοιχεία Ιστορίας, λαογραφίας, πληροφορίες
για κάθε γωνιά των νησιών, τοπικές γεύσεις, χρήσιμα τηλέφωνα και άλλα πολλά.
Αδύνατο σημείο οι ελλιπείς χάρτες, ωστόσο μ’ αυτόν τον τόμο ανιχνεύεις αρκετά
σημεία των νησιών με ενδιαφέρον, ακόμα και για εναλλακτικούς τρόπους περιήγησης.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ»: Βαλαωρίτου 12, Αθήνα 106 71. Τηλ. 210-3628.501.

«HIGHLIGHTS»: Σόλωνος 140, Αθήνα 106 77. Τηλ. 210-3821.222.

«CENTRO»: H μόνη διεύθυνση που αναγράφεται στην ταυτότητα του
περιοδικού: email centro@yahoo.gr

«ΚΟΙΝΩΝΙΑ KAI ΠΟΛΙΤΙΚΗ»: Σόλωνος 69. Αθήνα 106 79. Τηλ. 210-3615.440.

«ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ»: Γλαύκωνος 32A, Αθήνα 116 32. Τηλ.
210-7018.308.