Mίνι σούπερ μάρκετ με φραντσάιζ

H δυσκολία ανεύρεσης μεγάλων καταστημάτων, παράλληλα με την ανάγκη επέκτασής
τους στην υπόλοιπη Ελλάδα, οδήγησε τους επιχειρηματίες του κλάδου να
δημιουργήσουν νέους τύπους καταστημάτων. Έτσι γεννήθηκαν τα σούπερ μάρκετ με
φραντσάιζ. Οι επιχειρηματίες αναγνωρίζουν, πλέον, ότι η επέκταση των δικτύων
τους σε μικρές πόλεις και σε τουριστικές περιοχές είναι το οξυγόνο που
χρειάζονται οι αλυσίδες. Ήδη, η Dia, η Carrefour Μαρινόπουλος, η A-B
Βασιλόπουλος και η Ατλάντικ έχουν δημιουργήσει δίκτυα αλυσίδων και
προγραμματίζουν ακόμα μεγαλύτερη επέκταση τα επόμενα χρόνια.

Κόστος έως 300.000 ευρώ

Όπως λένε οι εκπρόσωποι ανάπτυξης φραντσάιζ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, πολλοί
είναι οι επιχειρηματίες που δείχνουν ενδιαφέρον για συνεργασίες, επιζητώντας
την ασφάλεια που προσφέρει η αναγνωρισιμότητα ενός μεγάλου ομίλου. Το κόστος
της επένδυσης για την ανάπτυξη ενός καταστήματος σούπερ μάρκετ με φραντσάιζ
κυμαίνεται από 100.000 έως και 300.000 ευρώ, ενώ τα δικαιώματα (royalties) που
θα πρέπει να καταβάλλει ο επιχειρηματίας στη δικαιοδόχο εταιρεία, σε ετήσια
βάση, κυμαίνονται στο 2% – 3% του τζίρου του. Όπως εκτιμάται, ο συνολικός
χρόνος απόσβεσης μιας τέτοιας επένδυσης φτάνει τα πέντε χρόνια.

Πρωτοπόρος η Dia

Πρωτοπόρος στον χώρο του φραντσάιζ η αλυσίδα Dia, η οποία αναπτύσσεται με τον
συγκεκριμένο τρόπο από το 2000, οπότε και εγκαινίασε το πρώτο της κατάστημα με
τη μέθοδο αυτή. Σήμερα, η αλυσίδα διαθέτει 253 ιδιόκτητα καταστήματα και 72
καταστήματα φραντσάιζ. Για τη φετινή χρονιά, στόχος είναι να ανοίξουν 48
καινούργια καταστήματα, ενώ στο στρατηγικό πλάνο της εταιρείας προβλέπεται,
μέσα στα επόμενα τρία χρόνια να λειτουργούν συνολικά 500 καταστήματα.

Δύο τύποι καταστημάτων

Το παράδειγμα της Dia ακολούθησαν και άλλες αλυσίδες. H Α-Β Βασιλόπουλος
αποφάσισε, πριν από μια διετία περίπου, να πραγματοποιήσει σημαντικό «άνοιγμα»
και πέραν της Αττικής. Ο σχεδιασμός ήταν να δημιουργηθούν μικρά καταστήματα
πόλης με αυτοεξυπηρέτηση (self service), κυρίως φρέσκα προϊόντα. Επίσης, η
ανάπτυξη της ΤΡΟΦΟ market με franchising. Σήμερα, η A-B Βασιλόπουλος έχει
αναπτύξει μέσω φραντσάιζ δύο τύπους καταστημάτων: τα A-B Shop & Go και τα
Α-Β Food Market. Ο πρώτος τύπος αφορά καταστήματα 200 έως 350 τετραγωνικών
μέτρων, τα οποία αναπτύσσει η εταιρεία στις πυκνοκατοικημένες περιοχές μεγάλων
αστικών κέντρων καθώς και σε εμπορικά σημεία μικρών αστικών κέντρων,
προκειμένου να «καλύπτει» τις καθημερινές ανάγκες των καταναλωτών. Ο δεύτερος
τύπος αφορά καταστήματα που αναπτύσσονται σε χώρους 500 έως 700 τετραγωνικών
μέτρων, σε μικρά αστικά και ημιαστικά κέντρα καθώς και σε τουριστικές
περιοχές. Ήδη η A-B Βασιλόπουλος διαθέτει 19 καταστήματα που λειτουργούν με
φραντσάιζ.

Με διεθνή πείρα

Την εμπειρία της από το εξωτερικό μετέφερε στην Ελλάδα η Carrefour
αναπτύσσοντας την αλυσίδα καταστημάτων φραντσάιζ «5′ Μαρινόπουλος». H εταιρεία
δημιούργησε το πρώτο κατάστημα τον Ιούνιο του 2003 και ήδη λειτουργεί 33
καταστήματα, με στόχο τα 55 έως το τέλος του 2005. Ο όμιλος Carrefour είναι ο
μεγαλύτερος δικαιοπάροχος (franchiser) στην Ευρώπη, με 2.200 καταστήματά του
σε σύνολο 9.000 καταστημάτων να λειτουργούν με τη μέθοδο του φραντσάιζ, στη
Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο και την Ελλάδα.

Σε όλη την Ελλάδα

Όπως λέει στέλεχος της εταιρείας, στόχος είναι η επέκταση του δικτύου σε όλη
την Ελλάδα, με επιλεγμένες συνεργασίες. Τα καταστήματα «5′ Μαρινόπουλος»
αναπτύσσονται σε πόλεις άνω των 5.000 κατοίκων, σε χώρους 300 έως 700
τετραγωνικών μέτρων. Το ύψος της επένδυσης για τον εξοπλισμό του καταστήματος
κυμαίνεται από 100.000 έως 200.000 ευρώ, ενώ τα δικαιώματα του επιχειρηματία –
δικαιοπαρόχου ανέρχονται στο 2,2% επί του καθαρού τζίρου. H σύμβαση με τον
όμιλο Carrefour έχει διάρκεια 7 ετών και ο χρόνος απόσβεσης της επένδυσης
υπολογίζεται στα 3 έως 5 χρόνια.

Αλλά και η αλυσίδα Ατλάντικ, μετά την ένταξη της αλυσίδας ΑΡΙΣΤΑ στο δυναμικό
της, ξεκίνησε τη δραστηριοποίησή της και μέσω φραντσάιζ. Σήμερα, διαθέτει 300
καταστήματα ΑΡΙΣΤΑ σε όλη την Ελλάδα, τα οποία αναπτύσσει με τη μέθοδο της δικαιόχρησης.

Πέφτουν οι πωλήσεις στα τρόφιμα

Απαισιόδοξα είναι τα μηνύματα στο λιανεμπόριο τροφίμων, καθώς η οικονομική
κρίση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά τον τελευταίο χρόνο έχει περιορίσει
σημαντικά τις πωλήσεις. Μάλιστα, σύμφωνα με προβλέψεις, η συρρίκνωση των
πωλήσεων αναμένεται να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, καθώς παρατηρείται
στροφή του καταναλωτικού κοινού στις αλυσίδες discount και hard discount, οι
οποίες ειδικεύονται στις πωλήσεις προϊόντων χαμηλού κόστους. Το γεγονός αυτό
άλλωστε έχει οδηγήσει σε αύξηση των ρυθμών επέκτασης των δικτύων πώλησης των
συγκεκριμένων εταιρειών (π.χ. Dia και Lidl).

Ο κλάδος των σούπερ μάρκετ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εταιρειών για το
2004, εμφάνισε έντονα σημάδια κόπωσης. Συγκεκριμένα, τα σούπερ μάρκετ
απέσπασαν περίπου το 13% του συνολικού τζίρου του ελληνικού εμπορίου και μόλις
το 4% των συνολικών καθαρών κερδών του. Ενδεικτικό της επιβράδυνσης που
παρατηρείται στον κλάδο είναι το γεγονός ότι ενώ το μέσο περιθώριο καθαρών
κερδών των αλυσίδων σούπερ μάρκετ είναι 1,8%, το αντίστοιχο μέσο περιθώριο για
ολόκληρο το δείγμα των εμπορικών επιχειρήσεων είναι περίπου 4%. Σύμφωνα με
στοιχεία της Statbank, από τις 92 επιχειρήσεις σούπερ μάρκετ οι 11 εμφάνισαν
ζημίες και οι 81 κέρδη. Όμως από τις κερδοφόρες αλυσίδες σούπερ μάρκετ οι 32
παρουσίασαν μείωση της κερδοφορίας τους. Έτσι, 43 από τις 92 αλυσίδες είτε
εμφάνισαν ζημίες είτε παρουσίασαν επιδείνωση των οικονομικών επιδόσεών τους.
Το στοιχείο αυτό είναι ενδεικτικό της ύπαρξης εταιρειών «δύο ταχυτήτων» στον
κλάδο.

Όπως δείχνουν τα οικονομικά στοιχεία των εταιρειών, το 2004 έκλεισε με αύξηση
του κύκλου εργασιών κατά 7,78% έναντι της προηγούμενης χρήσης, αλλά και με
μείωση των προ φόρων κερδών κατά 8,65%. Οι επιχειρήσεις αύξησαν κατά 20,48%
τις επενδύσεις τους σε κτίρια και εγκαταστάσεις και κατά 18,19% σε οικόπεδα.

«Πρωταθλητές» στα κέρδη εμφανίζονται, για το 2004, η Μετρό A.E. & B.E., η
Σκλαβενίτης I. & Σ. A.E.E., η Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος A.E., η Πέντε A.E.
Μασούτης Δ. Σούπερ Μάρκετ A.E., η Μάκρο Χονδρεμπορική A.E. και η Dia Hellas
Α.Ε. Τη μεγαλύτερη αύξηση προ φόρων κερδών εμφάνισαν οι αλυσίδες Dia (με
129,7%), Άλφα Βήτα Βασιλόπουλος (με 30,9%) και Μετρό (με 30,5%), και τη
μεγαλύτερη αύξηση των περιθωρίων καθαρού κέρδους οι Dia (με 101%), Μάκρο (με
20,12%) και Μετρό (με 17,9%).