Bουλγαρία: μια ιστορία γραμμένη με χρυσάφι

Δαχτυλίδια και σφηκωτήρες για τα μαλλιά από ελάσματα χρυσού είναι τμήμα του προϊστορικού θησαυρού που αποτελείται από κοσμήματα ηλικίας 4.300 ετών, που βρέθηκαν στο χωριό Ντάμπενε της Βουλγαρίας

Τρία βαρύτιμα χρυσά περιδέραια και άλλα κοσμήματα του 2300 π.X. αποτελούμενα
από 15.000 χρυσές «χάντρες» και ελάσματα, που βρέθηκαν στο χωριό Ντάμπενε της
Βουλγαρίας, «προκαλούν» τον Θησαυρό του Πριάμου και γράφουν μια νέα σελίδα
στην προϊστορία των NA Βαλκανίων.

Πριν μερικούς μήνες, δύο νεαροί αρχαιολόγοι σταμάτησαν στο χωριό Ντάμπενε, 180
χλμ από τη Σοφία, για να αγοράσουν τσιγάρα. Εκεί πρόσεξαν μια γυναίκα που
φορούσε ένα πανέμορφο αλλά και πανάρχαιο χρυσό κολιέ. Τη ρώτησαν πού το βρήκε
και τους εξήγησε ότι το κολιέ ήταν δώρο του άνδρα της, που το βρήκε οργώνοντας
το χωράφι. Όπως αποκάλυψε η ανασκαφή (που συνεχίζεται), τα χρυσά περιδέραια
προήλθαν από τους τάφους τριών τουλάχιστον πριγκίπων και πριγκιπισσών που
έζησαν πριν από 4.300 χρόνια – είναι δηλαδή κατά 180 χρόνια νεώτερα από τον
Θησαυρό του Πριάμου της Τροίας, με τα κοσμήματα του οποίου παρουσιάζουν και
αρκετές ομοιότητες. Αν και τα «θρακικά» μοιάζουν να είναι πιο απλουστευμένα.

Τα χρυσά περιδέραια εκτίθενται πλέον στο Εθνικό Μουσείο της Σόφιας και
προστίθενται στις απανωτές πολύχρυσες ανακαλύψεις που έγιναν τα τελευταία
χρόνια στη Βουλγαρία. Έτσι αποκαλύπτεται ότι η αρχαία ιστορία της γείτονος
είναι γραμμένη με χρυσό, αφού από εκεί άρχισαν την κατεργασία του λαμπερού
μετάλλου πριν από 6.700 χρόνια. Οι προϊστορικοί κάτοικοι (υπάρχουν θεωρίες για
την ύπαρξη Πρωτο-θρακών ήδη από το 3200 π.X.) συνέλεγαν τον χρυσό από τα
Καρπάθια και τα Σρέντνα Γκόρα, καθώς και από τα ποτάμια.

Το χρυσό στεφάνι του 4ου αι. π.X. που βρέθηκε στον τάφο Θράκα ηγεμόνα, κοντά στο χωριό Ζλατίνιτσα, στη NA Βουλγαρία, που θεωρείται ο πλουσιότερος σε χρυσά, ασημένια και χάλκινα είδη, απ’ όσους βρέθηκαν τον περασμένο αιώνα

Τρεις χιλιάδες χρυσά αντικείμενα και κοσμήματα της 5ης χιλιετίας π.X.
συνολικού βάρους έξι κιλών, που ήρθαν στο φως πριν από περίπου 30 χρόνια στα
τεράστια προϊστορικά νεκροταφεία της Βάρνας κοντά στη Μαύρη Θάλασσα ανέτρεψαν
τις θεωρίες για την πρώτη χρήση του χρυσού στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία. Τα
κοσμήματα τα φορούσαν δε γεωργοί και κτηνοτρόφοι, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν
λίθινα εργαλεία, δεν γνώριζαν τον τροχό και κατοικούσαν σε οικισμούς με
διώροφα κτίρια.

Μια δεύτερη, πρόσφατα, δημοσιευμένη ανακάλυψη έφερε στο φως 142 χρυσές χάντρες
και άλλα αντικείμενα από μια άλλη θέση στη Μαύρη Θάλασσα, το Ντουράν Κουλάκ.

Ένα μασίφ χρυσό προσωπείο από τη Σίπκα του 4ου αιώνα π.X., λίγο μικρότερο του
φυσικού μεγέθους, που βρισκόταν πιθανόν στο σκήπτρο του Θράκα ηγεμόνα Σεύθι
και ζύγιζε 690 γραμμάρια, εντυπωσίασε πέρσι το κοινό για την ομοιότητα με τη
νεκρική προσωπίδα του Αγαμέμνονα από τους τάφους των Μυκηνών, η οποία ζυγίζει
μόλις 60 γραμμάρια και είναι χίλια χρόνια αρχαιότερή του. Το προσωπείο
ανακαλύφθηκε μαζί μ’ ένα χρυσό στεφάνι που είχε παράσταση νίκης, ένα χρυσό
κύπελλο κι ένα δαχτυλίδι-σφραγίδα τα οποία έφεραν σημάδια επιρροής της
ελληνικής τέχνης.

«Μας “μιλάνε” για την κυκλοφορία του χρυσού»

«Με τον χρυσό του Ντάμπενε ανοίγει μια νέα σελίδα στην ιστορία των NA
Βαλκανίων και η ανακάλυψη θα μας πει περισσότερα για την κυκλοφορία του χρυσού
στον αρχαίο κόσμο», σχολιάζει ο δρ Ζόσια Άρτσιμπαλντ από το Πανεπιστήμιο του
Λίβερπουλ σχετικά με την εξέλιξη, τις σχέσεις και τις μετακινήσεις του χρυσού
και των λαών, τόσο προς την πλευρά της Μικράς Ασίας όσο και της Ελλάδας.
«Εφόσον αυτή η ανακάλυψη οδηγεί βορειοδυτικά από την Τροία και τη Μικρά Ασία,
υποδηλοί μια περαιτέρω εξέλιξη», σχολιάζει ο καθηγητής της Προϊστορικής
Αρχαιολογίας κ. Γεώργιος Κορρές. Ερωτήματα όπως από πού προέρχεται ο χρυσός
των Τρώων και των Μυκηναίων απαιτούν χημικές αναλύσεις για να απαντηθούν.