PEM KΟYΛXAΣ «Kοιτάμε την αισθητική και όχι την ποιότητα»

Στο πιο φιλόδοξο ώς τώρα σχέδιο του Ρεμ Κούλχας (κάτω δεξιά) αναδεικνύεται το εντυπωσιακό Ραδιοτηλεοπτικό Μέγαρο του Πεκίνου

Ήρωας και «μαύρο πρόβατο» αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων, ο 62χρονος Ολλανδός
αρχιτέκτων – ντιζάινερ Ρεμ Κούλχας έχασε πρόσφατα τον διαγωνισμό που προκήρυξε
ο Δήμος Παρισίων για την ανάπλαση της Halles. «Οι Γάλλοι μού είναι συμπαθείς.
Είναι όμως αιχμάλωτοι ενός περιβάλλοντος του οποίου αρνούνται την εξέλιξη»,
σχολιάζει. Μικρό κακό η δεύτερη απώλεια ενός γαλλικού διαγωνισμού για τον
άνθρωπο που κατέκτησε το Νόμπελ της Αρχιτεκτονικής, το βραβείο Pritzger στις
Ηνωμένες Πολιτείες το έτος 2000.

Διότι μόλις ολοκλήρωσε τη Βιβλιοθήκη του Σιάτλ και το θαυμάσιο Σπίτι της
Μουσικής στο Πόρτο της Πορτογαλίας, σχεδιάζει την έδρα της εθνικής κινεζικής
τηλεόρασης στο Πεκίνο και αναπλάθει το περίφημο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη.
Όμως το Σπίτι της Μουσικής στο Πόρτο, για την κατασκευή του οποίου
συνεργάστηκε με τον γνωστό Πορτογάλο αρχιτέκτονα Άλβαρο Σίσα και τον μηχανικό
Σέντρικ Μπάλμονι, δημιούργησε ένα μοντέλο, «μια μέθοδο που επιτρέπει την
παραγωγή διαφορετικών χώρων με αφετηρία γεωμετρικά και κλασικά στοιχεία, όπως
η αίθουσα στο κέντρο», όπως λέει. Και προσθέτει: «Στον ίδιο χώρο οργανώνουμε
μια διαλεκτική μεταξύ του σχεδιασμένου και του τυχαίου χώρου, κάτι που δεν
γίνεται ευχαρίστως δεκτό από τους αρχιτέκτονες οι οποίοι καταβάλλουν
προσπάθεια μόνο για να σχεδιάσουν το σύνολο ενός κτιρίου».

«Στην αρχιτεκτονική η έρευνα δεν σταματά ποτέ», συνεχίζει ο Ρεμ Κούλχας
(τον οποίο πρόσφατα ακούσαμε και στην Αθήνα, σε μια διάλεξή του στο Μέγαρο
Μουσικής Αθηνών) με αφορμή τον σχεδιασμό της έδρας της Ραδιοτηλεόρασης CCTV
στο Πεκίνο. «Στη σύλληψη και τη διαδικασία που καταλήγει στην κατασκευή
συνεχώς εγείρονται νέα ερωτήματα που μετατρέπουν αυτά τα έργα σε διαρκή
έρευνα».

Είναι γνωστή η θεωρία του κατά της καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς
στο Πεκίνο, που έχει να κάνει με το πάγωμα μεγάλων οικιστικών ζωνών της πόλης.
Μήπως λοιπόν η πρότασή του είναι κάτι σαν αποζημίωση για τις καταστροφές που
προκαλεί η ανέγερση του Ραδιοτηλεοπτικού Μεγάρου; «Δεν πρόκειται για
αποζημίωση, αλλά μπορεί να υπάρχει συνάφεια», απαντά. «H έννοια της
αρχιτεκτονικής όσο πάει και περιορίζεται υπέρ ενός διαλόγου για την αισθητική
και όχι για την ποιότητα και τη λειτουργικότητά της. Όταν μιλάμε για την πόλη
σήμερα, δεν είναι για να επιδείξουμε κάποιες εξαιρετικές κατασκευές, αλλά
κυρίως για να σκεφθούμε την ασάφεια του αστικού πολεοδομικού ιστού και τα
αποτελέσματα της ακατέργαστης έκφρασης μιας εποχής. Το εξαιρετικό μπορεί να
είναι σημαντικό μέσα στην αρχιτεκτονική και όχι στις πολεοδομικές κατασκευές», εξηγεί.