Ο Γολγοθάς του Έλληνα μουσικόφιλου

Είχες πληρώσει το εισιτήριό σου, αλλα για να έβλεπες τους Pink Martini στο
Club 22, θα έπρεπε να ήσουν έτοιμος να σπρώξεις και να σπρωχτείς και να μην
περιμένεις κιόλας να βλέπεις. Είχες ενημερωθεί πως ο Έλβις Κοστέλο κυκλοφόρησε
εδώ και μέρες, αλλά δεν τον έβρισκες σε κεντρικά δισκοπωλεία. Και είχες στο
νου, πως παίζει το ραδιόφωνο για να ακούς μουσική – όμως θα «κολλήσει η
βελόνα» στα ίδια και στα ίδια κομμάτια… Και δεν πρόκειται για σπάνιες
περιπτώσεις. Είναι απλά μια γεύση από το ημερολόγιο του μουσικόφιλου στην
Ελλάδα.

Την εποχή μάλιστα που οι μουσικές εξελίξεις αλλού τρέχουν κι εμείς
απομακρυνόμαστε σταθερά από αυτές. Εκτός, δηλαδή, και αν κάποιος είναι οπαδός
της «Βισσο-βανδικής» λαϊκο-πόπ. Τότε κανένα πρόβλημα, αυτά συμβαίνουν εδώ.

Σε λίγο όλα θα φαίνονται εξωτικά. Το νέο καυτό όνομα στο ροκ, η σπουδαία
καινούργια φωνή, ο καταξιωμένος καλλιτέχνης. Ο Μπεκ πουλάει 600 αντίτυπα, ο
Ράιαν Άνταμς συγχέεται με τον Μπράιαν Άνταμς, ο Μπομπ Ντίλαν δίνει συναυλίες
στην Μπολόνια, αλλά όχι εδώ.

Όσο όμως απογοητευτικά είναι αυτά (τα περισσότερα ενδιαφέροντα καινούργια
ονόματα – και αξιόλογα παλιά – είναι άγνωστα στους πιτσιρικάδες που
«κατεβάζουν» στο κινητό τους σουξέ της ημέρας), οι πραγματικές ημέρες μουσικής
φέρνουν μόνο καλά νέα. Ωραίες παραγωγές, νέα στυλ, ενδιαφέρουσες προσμείξεις
ειδών, φρέσκα πρόσωπα, ιδέες και προτάσεις… αλλά σε απόσταση από εμάς ή στο
περιθώριο. Αν τα ελληνικά άλμπουμ των Milto Eph με Junior Sp και του Blend
κυκλοφορούσαν έξω, θα είχαν πουλήσει τρελά. Μικρές ευέλικτες εταιρείες κάνουν
δουλειά.

Είναι κοινή πρακτική πως οι λογιστές και οι μάνατζερ βρίσκονται στις
υψηλές θέσεις, εκεί όπου ήταν πριν οι αληθινά μουσικόφιλοι και έπαιρναν τις
αποφάσεις. «Δεν έχω συναντήσει τελευταία άνθρωπο σε δισκογραφική εταιρεία να
μου λέει πως άκουσε ένα δίσκο και του άρεσε», λέει ο Λου Ριντ. Οι νέες
κυκλοφορίες σχεδιάζονται με οικονομικό πλάνο. Όσο και αν θέλει δηλαδή η
εταιρεία να ασχοληθεί με τους White Stripes, «τρέχει» η Παπαρίζου. Ποια τζαζ,
σου λέει. H Δέσποινα Βανδή έχει τη χορηγία. Τώρα μάλιστα που η τηλεφωνία έχει
άποψη για το τι θα ακούς, διάλεξε Βίσση, Βανδή, Ρουβά, Πλούταρχο. Το ποπ
ρεπερτόριο είναι αυτό που απευθύνεται σε μαζικές καταναλώσεις. Όλα τα άλλα στη
σκιά. Γιατί, επίσης, προηγούνται η «ειδησεογραφία» – ποια σχήματα θα δούμε τον
χειμώνα στις πίστες, οι «διεθνείς» καριέρες των εγχώριων σταρ και το νέο
μεγάλο κατόρθωμα του γένους -, η Γιουροβίζιον, ποιο άλλο… που μας έρχεται με
χίλια! A, ναι, φέτος θα έχουμε και φεστιβάλ ελληνικού τραγουδιού. Τώρα, ο
μουσικόφιλος ας κοιμάται ήσυχος…

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

Οι… συνήθεις ύποπτοι, σε ακατάλληλους χώρους

Ωραίο ντεκόρ για συναυλίες ο Λυκαβηττός, αλλά πώς μπορούν χιλιάδες κόσμου να ξεδιψάσουν με μία μόνο καντίνα εντός του θεάτρου; Όσο για συγκροτήματα όπως οι U2, συνήθως φτάνουν μέχρι την Ιταλία χωρίς να μας επισκεφτούν (άλλο αν φέτος τους είδαν μέχρι και οι Πολωνοί…)

Οι Scorpions, που ανήκουν – προ πολλού – στην ιστορία του ροκ, «κατεβάζουν»
στο γήπεδο 25.000 κόσμο, ενώ οι White Stripes, το πιο επίκαιρο και αξιόλογο
όνομα της εποχής, μετά βίας 4.000. Περί ορέξεως, θα πείτε… Σωστά.

Μερικοί μιλάνε για την «κατάρα του παλιοροκά» (πόσες φορές ακόμη θα δούμε Έρικ
Μπάρντον, άγνωστο) αλλά φοβάμαι πως αυτός απλώς είναι ένας ακόμη αστικός
μύθος. H πραγματικότητα κρύβεται πίσω από οικονομικά, βεβαρημένο συναυλιακό
παρελθόν και το γνωστό άβολο γεωγραφικό μας πόστο. Οι U2 για παράδειγμα,
έφτασαν μέχρι Ιταλία, αλλά είπαν «όχι, ευχαριστώ» για την Ελλάδα. Ο Μπρους
Σπρίνγκστιν το ίδιο. Ο διοργανωτής δεν… ρισκάρει.

Το καλοκαίρι κάτι γίνεται. Είχαμε τρία μεγάλα ροκ και ηλεκτρονικά φεστιβάλ,
συν τις ημέρες μουσικής στην Αθήνα. Από «λάιβ» τον χειμώνα που πέρασε λίγα
ήταν εκείνα που δικαιολογούσαν χαμόγελα. Οι Lambchop, οι «καυτοί» Raveonettes
και άλλοι πέρασαν σχεδόν απαρατήρητοι. Όπως και να το κάνεις, τα 40 ευρώ
εισιτήριο για να δεις ένα συγκρότημα να παίζει μία ώρα είναι πολύ. Όταν
μάλιστα θα σου ζητήσουν και 2 (φεστιβαλικά!) ευρώ για το μπουκαλάκι με το
νερό, θα αισθανθείς πως κάποιος γελάει εις βάρος σου. Αν η συναυλία
φιλοξενείται στον Λυκαβηττό, τότε πρέπει να έχεις εξασφαλίσει αποθέματα υγρών.
Χρόνια τώρα, ένα (!) και μόνο μπαρ βρίσκεται εκεί για όλους! Πριν από λίγες
ημέρες, στην εμφάνιση των Thievery Corporation, δεν υπήρχε λεπτό που μπροστά
στο μπαρ να μη συνωστίζονταν «σαρδελοποιημένοι» φαν. Όσοι δεν άντεχαν έπιναν
νερό από τις τουαλέτες!

Ατυχία και όταν η συναυλία έχει ζήτηση. Θα πουληθούν εισιτήρια,
περισσότερα από τη χωρητικότητα του θεάτρου ή του κλαμπ – έτσι που ο κόσμος να
φεύγει αν δεν θέλει να «λειώσει» για χάρη του γκρουπ εντός. Ποιος θα ξεχάσει
τους Archive στο Γκάζι; Όταν με το που πλησίαζες στην αίθουσα της συναυλίας,
έπεφτες πάνω σ’ εκείνους που έβγαιναν γιατί δε χωρούσαν μέσα. Ή την
ανατριχιαστική εμπειρία με τους Pink Martini στο υπόγειο του Club 22, που
ξεχείλιζε από χιλιοταλαιπωρημένους φαν που είχαν πάει να απολαύσουν μουσική
για κοκτέιλ! Ή όταν έπαιζαν οι Fun Lovin’ Criminals στον Κεραμεικό – χώρο που
αποδείχτηκε ακατάλληλος για συναυλίες τέτοιου είδους, όπου χρειαζόταν να
περιμένεις στριμωγμένος υπομονετικά μέχρι να βγει το συγκρότημα και να κάνεις
μετά ακροβατικά για να βλέπεις.

Στο Φεστιβάλ της Μαλακάσας πάντως – από τις διοργανώσεις που η φήμη
τους έχει φτάσει ήδη και στο εξωτερικό – το πρόβλημα δεν ήταν πόσοι θα
χωρέσουν. Χώρος υπάρχει. Το θέμα είναι (και ας μας αντιμετωπίζουν κάποιοι σαν
«χωριάτες» που δεν ξέρουμε από φεστιβάλ) πού θα αφήσεις το αυτοκίνητό σου,
πόσα χιλιόμετρα θα διανύσεις για να φτάσεις και πώς θα επιστρέψεις από τη
Μαλακάσα, όταν μέσα στη νύχτα πρέπει να βγεις στην Εθνική. Δύσκολο – και
επικίνδυνο – σπορ οι συναυλίες.

ΣΤΟ ΔΙΣΚΟΠΩΛΕΙΟ

Έλλειψη ενημέρωσης και «τσουχτερές» τιμές

Να το πάρω το CD; Άσε, υπάρχει και το Ίντερνετ…

Σε κεντρικό δισκοπωλείο, η παρακάτω στιχομυθία: «Συγγνώμη, πού να κοιτάξω για
τη Λορέτα Λιν;». «Πείτε το πάλι…». Το ξαναλέει, διευκρινίζει κιόλας. «Εκεί
έχουμε κάτι κάντρι». Ύστερα από λίγο «ξέρετε, δεν το βρίσκω». «Θα έχει
τελειώσει». «Μπορείτε μήπως να τσεκάρετε;». Τσεκάρει. «Δεν υπάρχει». Θα το
φέρει; Δεν ξέρει. Ποιος ξέρει; Ένας Θεός…

Φυσικά δεν πρόκειται μόνο για την Λορέτα Λιν που είναι μια από τις μεγάλες
κυρίες της κάντρι και τυχαίνει στο συγκεκριμένο δίσκο να έχει συνεργαστεί με
το πιο επίκαιρο όνομα στο ροκ, τον Τζακ Γουάιτ. Ένα CD δηλαδή που καθε
ενημερωμένο δισκοπωλείο οφείλει να έχει (τουλάχιστον όχι να αγνοεί). Αν
ζητήσεις κάτι πιο εξειδικευμένο ή πιο παλιό, οι πιθανότητες είναι να μην το
βρεις – πώς να μην μελαγχολήσεις συγκρίνοντας τις δικές μας αγορές CD με τα
δισκοπωλεία του εξωτερικού.

Όσο για την τιμή του CD, που εύκολα «χτυπάει» 20άρια, είναι μια πονεμένη
ιστορία. Ειδικά όταν με ένα κλικ στα μουσικά σάιτ το βρίσκεις στο μισό. Όμως
μόνο 1 στους 4 Έλληνες έχει Ίντερνετ.

Κατά τα άλλα, η πειρατεία σκοτώνει τη μουσική. Συγγνώμη, αλλά η πειρατεία
ρίχνει σε… πτώμα. H διαφορά με τα αντίστοιχα μεγάλα δισκοπωλεία του
εξωτερικού αρχίζει από τον τρόπο που είναι τοποθετημένη η μουσική στα ράφια
(έτσι που τα CD σχεδόν σε τραβάνε να τα αποκτήσεις) έως την ελευθερία που
έχεις να κινηθείς και να βάλεις μουσική να ακούσεις. Στο μεταξύ εξαφανίζονται
τα μικρά και εξειδικευμένα μαγαζιά, κατευθύνοντας το γούστο σε μαζικούς
καλλιτέχνες. Να πώς πουλάει η Μπρίτνεϊ Σπίαρς. Να πώς δεν θα πουλήσουν οι
Athlete.

ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ

H «κατάρα» των playlist

Σε κάθε περίπτωση, λες, μπορώ να ακούσω ραδιόφωνο. Μπορείς όμως; Δεν είναι
μόνο το ότι ο σταθμός που ακούς δεν πιάνει λίγο έξω από το κέντρο της πόλης
(δοκιμάστε να ακούσετε ραδιόφωνο στα νότια προάστια και τον Kosmos στο
κέντρο!), αλλά το τι ακούς επίσης! Το μουσικό ραδιόφωνο «ζει» τη μεγαλύτερη
κρίση του, στο έλεος των playlist, με προγράμματα, στην πλειονότητά τους χωρίς
τη σφραγίδα παραγωγών. Με το που κυκλοφόρησε για παράδειγμα το καινούργιο
Coldplay, «σπρώχτηκε» και μπορεί και να το πετύχαινες 3 φορές μέσα στην ώρα.
Έτσι «βομβαρδίζεται» ο ακροατής με Μπιγιονσέ, έτσι με Πλούταρχο.

Γιατί, προωθώντας το προϊόν της δισκογραφικής εταιρείας, ο σταθμός κερδίζει
διαφήμιση, άρα έσοδα, άρα «παίξε το τραγούδι με σκοπό να το κάνουμε σουξέ».
Πόση Έλλη Κοκκίνου, Θάνο Πετρέλη και Γιάννη Πλούταρχο μπορεί να αντέξει μια
playlist; Απ’ όσο έχει αποδειχτεί, πολύ. Σπάνια, αραιά και καθόλου θα ακούσεις
τους Nublues, τους Havenots και τους Sons and Daughters – λέμε τώρα…

«Βρίσκομαι ώρες στο τιμόνι και μου αρέσει να ακούω μουσική», μου μετέφερε το
παράπονό του νεαρός εκπαιδευτικός. «Πρέπει όμως να έχω συνεχώς το χέρι μου στο
κουμπί και να αλλάζω σταθμό, γιατί κάθε τρεις και λίγο βάζουν το ίδιο
κομμάτι». H λίστα, γαρ, που καταρτίζεται για να προωθήσει τη νέα κυκλοφορία.
Παραγωγοί δε, που κάνουν του κεφαλιού τους, καλούνται να συμμορφωθούν!
(Είπαμε, υπάρχουν και εξαιρέσεις). Γι’ αυτές λέμε χρόνια και χρόνια.

Μουσικός «πονοκέφαλος»

Συναυλίες

* Ακατάλληλοι χώροι

* Ακριβά εισιτήρια

* Κακός προγραμματισμός

*Απουσιάζουν τα μεγάλα ονόματα

Ραδιόφωνο

* Περιορισμένη εμβέλεια πολλών σταθμών

* Επαναλαμβανόμενες playlist

* Περιορισμός των παραγωγών με άποψη

Δισκοπωλεία

* Περιορισμένο εύρος κυκλοφοριών

* Υψηλές τιμές

* Κλείνουν τα μικρά, εξειδικευμένα μαγαζιά