20 ΕPΩTHΣEIΣ ΔHMHTPIOΣ TPIXOΠOYΛOΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ KAI XAPBAPNT

H Διεθνής Υπηρεσία Μελέτης του Καρκίνου (IARC), που υπάγεται στον Παγκόσμιο
Οργανισμό Υγείας, αποφάσισε προσφάτως να εντάξει τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά
στις καρκινογόνες ουσίες, όπως προ πολλού έχουν ενταχθεί ο αμίαντος αλλά και
ουσίες που εμπεριέχονται στο τσιγάρο. Ο καθηγητής κ. Δημήτρης Τριχόπουλος
ξεκαθαρίζει πως τα αντισυλληπτικά έχουν ελάχιστη καρκινογόνο δράση, αλλά δεν
μπορεί να κλείνει κανείς τα μάτια μπροστά σε αυτήν – και συνιστά στις γυναίκες
να μην ανησυχούν.

Και επισήμως καρκινογόνα τα αντισυλληπτικά – μαζί με το τσιγάρο και τον
αμίαντο…

Σε τελείως διαφορετικό επίπεδο. Το τσιγάρο και ο αμίαντος είναι ισχυρά
καρκινογόνα, ενώ τα αντισυλληπτικά αυξάνουν ελάχιστα τον κίνδυνο εμφάνισης
καρκίνου του μαστού και της μήτρας.

Πώς λαμβάνεται μια τέτοια απόφαση;

Από ομάδα εργασίας αποτελούμενη από διακεκριμένους επιστήμονες, οι οποίοι
μελετούν όλες τις εργασίες που έχουν δημοσιευθεί για ένα θέμα.

Πρακτικά, τι σημαίνει «αύξηση κατά 5% του κινδύνου για καρκίνο του μαστού»;

Ότι η μία πιθανότητα στις 12 γίνεται μία στις 11.

Και η «αύξηση κατά 10% για καρκίνο του τραχήλου»;

Ότι η μία πιθανότητα στις 20 γίνεται μία στις 18.

Ωστόσο, μειώνουν κιόλας κατά το ήμισυ τον κίνδυνο για καρκίνο των
ωοθηκών…

Αυτή είναι μια πιο επιθετική μορφή καρκίνου και η μείωση είναι πολύ πιο
σημαντική από τις αυξήσεις.

Τελικά, πρέπει να ανησυχούν οι γυναίκες;

Νομίζω όχι, αρκεί να μην παίρνουν αντισυλληπτικά αν έχουν επιβαρημένο
οικογενειακό ιστορικό.

Μήπως είναι υπερβολική η απόφαση του IARC;

Όχι, απλώς πρέπει να αντιληφθεί κανείς ότι δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια
μπροστά σε έναν έστω και μικρό κίνδυνο!

Υπάρχει χρονικό όριο ασφαλείας για τη λήψη αντισυλληπτικών;

Όσο πιο περιορισμένος είναι ο χρόνος χρήσεως τόσο πιο περιορισμένη είναι η
πιθανότητα αύξησης του κινδύνου.

Τον τελευταίο καιρό, διαρκώς βλέπουν το φως της δημοσιότητας ειδήσεις
ανησυχητικές για τα φάρμακα…

H σύγχρονη Ιατρική έχει κάνει θαύματα, αλλά υπάρχουν παρενέργειες σε κάθε
είδους ιατρική παρέμβαση. Τα αποτελεσματικά φάρμακα, δυστυχώς, έχουν και
παρενέργειες.

Ακούγονται, όμως, πολλά και για επικίνδυνες ουσίες στα τρόφιμα…

Ο κίνδυνος είναι γενικά πολύ μικρότερος απ’ ό,τι νομίζει ο κόσμος, αλλά αυτό
δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοούμε τα υπάρχοντα όρια ασφαλείας.

Ξέρουμε, αλήθεια, τι τρώμε;

Σε κάποιον βαθμό ναι, αλλά υπάρχουν οπωσδήποτε ουσίες οι οποίες, είτε
συνειδητά είτε εκ παραλείψεως, εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα.

Πώς μπορεί να προστατευθεί ο κόσμος;

Μόνο με συλλογική πίεση στην πολιτική ηγεσία και στα MME.

Ούτε οι διαγνωστικές εξετάσεις μένουν στο απυρόβλητο…

Όχι. Αν και ακίνδυνες, συνήθως είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικές απ’ ό,τι
θεωρεί ο κόσμος.

Υπάρχει τίποτα σίγουρο και αδιαμφισβήτητο στην Ιατρική;

Μερικά πράγματα είναι καλά τεκμηριωμένα (λ.χ. οι κίνδυνοι από το κάπνισμα ή
την έλλειψη άσκησης)· άλλα όχι!

Μήπως, συνεπώς, το παρακάνουν οι γιατροί με τις αλλεπάλληλες συστάσεις;

Από τα 100 πράγματα που γράφονται, δέκα διαβάζονται – και ένας τελικά
πείθεται! Επομένως, με το να λέμε πολλά, μπορεί να πείσουμε μερικούς να κάνουν
το σωστό. Άρα το παρακάνουμε, αλλά τελικά τίποτα δεν πάει χαμένο.

Αν όλος ο κόσμος έκανε ό,τι λένε οι γιατροί, πόσες ζωές θα σώζονταν;

Τελικά κανένας δεν σώζεται, αλλά οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν πολύ
περισσότερο κόβοντας το τσιγάρο, ασκούμενοι κ.λπ.

Οι μελέτες καταλήγουν συχνά σε αντιφατικά αποτελέσματα…

Αυτό είναι αναπόφευκτο, αλλά η εναλλακτική επιλογή θα ήταν η λογοκρισία. Όπως
όμως στη Δημοκρατία υπάρχει ελευθερία λόγου, έτσι και στην Ιατρική δεν μπορείς
να εμποδίσεις κάποιον να πει αυτό που θέλει.

Οι πολίτες πώς πρέπει να αντιδράσουν;

Να κρίνουν όσα ακούνε – και τις απόψεις που επαναλαμβάνονται από υπεύθυνα
χείλη ή υπεύθυνους οργανισμούς να τις αξιολογούν πιο προσεκτικά από τις άλλες.

Το μέλλον της Ιατρικής…

Είναι φωτεινό, αλλά πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι πως ούτε τον θάνατο θα
αποφύγουμε, ούτε τα γηρατειά.

Και η πρακτική αξία αυτού του φωτεινού μέλλοντος για το μέλλον του
ανθρώπου;

Γεράματα για όλους – και καλύτερα γεράματα.