«Zαρώνει» η Aλάσκα

Από τον Βορρά, όπου η θάλασσα ανεβαίνει και καταπίνει χωριά, μέχρι τους
ποταμούς από πάγο που υποχωρούν στον Νότο, η άνοδος της θερμοκρασίας αλλάζει
το τοπίο της Αλάσκας.

Προϊόν της ύστερης εποχής των πάγων, ο παγετώνας Έξιτ στο Εθνικό Πάρκο Κενάι
Φιόρδ της Αλάσκας έμοιαζε «γέρικος και κουρασμένος» εκείνη την ασυνήθιστα
ζεστή ημέρα στις αρχές Ιουνίου. Και μικρότερος. Οι τουρίστες που τον
επισκέπτονταν έδειχναν εντυπωσιασμένοι, ωστόσο μερικά χρόνια πριν το σημείο
στο οποίο στέκονταν για να τον παρατηρήσουν βρισκόταν κάτω από τον πάγο.

H Αλάσκα αλλάζει ώρα με την ώρα. Από τον μακρινό βορρά, όπου η στάθμη της
θάλασσας έχει ανέβει με αποτέλεσμα να πλημμυρίζουν τα χωριά των ιθαγενών, ως
την τούντρα γύρω από το Φέρμπανκς, όπου λειώνουν οι αιώνιοι πάγοι, η άνοδος
της θερμοκρασίας αλλάζει το τοπίο της βορειότερης αυτής πολιτείας των ΗΠΑ. Στα
φιόρδ, τα καγιάκ μπαίνουν πλέον σε κόλπους που μόλις έχουν ανοίξει χάρη στην
υποχώρηση άλλων παγετώνων. Και η έκφραση «το βήμα του παγετώνα» δεν είναι
πλέον συνώνυμη με τη βραδύτητα. «Οι πάγοι εδώ λειώνουν πολύ γρήγορα», λέει ο
Τζιμ Άιρλαντ, επικεφαλής των δασοφυλάκων στο Εθνικό Πάρκο Κενάι Φιόρδ. H
αλλαγή του κλίματος, προσθέτει, «έχει γίνει ένα από τα μείζονα νέα αξιοθέατα
αυτού του πάρκου».

H μεγαλύτερη πολιτεία. Από άποψη τοπίου, μεγέθους και άγριας ζωής, η
Αλάσκα ήταν ανέκαθεν εντυπωσιακή. Είναι η μεγαλύτερη πολιτεία των ΗΠΑ, με
έκταση διπλάσια από το Τέξας και μια ακτογραμμή 52.800 χιλιομέτρων που
υπερβαίνει τη συνολική ακτογραμμή όλων των άλλων αμερικανικών πολιτειών. Και
καθώς αναδιαμορφώνεται τώρα εξαιτίας της ανόδου της θερμοκρασίας, το κάνει με
χαρακτηριστική υπερβολή.

Πάντως η Αλάσκα έχει όλα τα «φόντα» να αντισταθεί για αρκετό διάστημα ακόμα
στην αλλοίωση της «φυσιογνωμίας» της. Περίπου το 4% της πολιτείας είναι πάγος.
Αν όλοι οι παγετώνες της Αλάσκας ενώνονταν σε έναν, θα ήταν μεγαλύτερος σε
έκταση από 10 πολιτείες. Ωστόσο η Αλάσκα σίγουρα γίνεται πιο ζεστή. Πέρυσι το
Άνκοριτζ, το Φέρμπανκς και το Τζούνοου είχαν το θερμότερο καλοκαίρι που έχει
καταγραφεί ποτέ. Και οι πυρκαγιές ήταν πέρυσι περισσότερες παρά ποτέ άλλοτε.
«H τελευταία δεκαετία ήταν πιθανόν πιο ζεστή από οποιαδήποτε άλλη από τότε που
τηρούνται αρχεία», ανακοίνωσε τον Νοέμβριο η Υπηρεσία Εκτίμησης της Επίδρασης
του Αρκτικού Κλίματος. Για τους κατοίκους της Αλάσκας η άνοδος της
θερμοκρασίας του πλανήτη δεν είναι κάτι θεωρητικό. Τουλάχιστον τέσσερα χωριά
ιθαγενών στον μακρινό βορρά θα πρέπει να μεταφερθούν πιο βαθιά στην ενδοχώρα ή
σε υψηλότερη περιοχή για να μην παρασυρθούν από τη θάλασσα, καθώς οι πάγοι,
που εμποδίζουν τη διάβρωση, λειώνουν τώρα γρηγορότερα. Το λειώσιμο των πάγων
είναι επίσης πιθανό να επηρεάσει τις πολικές αρκούδες και τις φάλαινες, που
ζουν από τη θαλάσσια ζωή που υπάρχει κάτω από τον πάγο.

«Θέλουν να τη δουν πριν… χαθεί»

Το λειώσιμο των πάγων είναι πιθανό να επηρεάσει τις πολικές αρκούδες και τις φάλαινες, που ζουν από τη θαλάσσια ζωή η οποία υπάρχει κάτω από τον πάγο

H άκρη του παγετώνα Έξιτ, λίγο έξω από την πόλη Σούαρντ, έχει υποχωρήσει κατά
305 μέτρα τα 10 τελευταία χρόνια, λένε οι δασοφύλακες του Εθνικού Πάρκου. Στο
Πρινς Ουίλιαμ Σάουντ και νοτιότερα, στο Εθνικό Πάρκο Γκλασίρ Μπέι, όπου τα
κρουαζιερόπλοια κάνουν χρυσές δουλειές οδηγώντας τους τουρίστες μπροστά σε
τοίχους από πάγο, πολλοί παγετώνες έχουν βγει από το νερό και «ζαρώνουν» στις
κοιλάδες. Για μερικούς επισκέπτες που φοβούνται ότι η άνοδος της θερμοκρασίας
στον πλανήτη ευθύνεται για τον επιταχυνόμενο ρυθμό της αλλαγής, τα σχέδιά τους
να επισκεφθούν την Αλάσκα έχουν αποκτήσει χαρακτήρα επείγοντος. Μοιάζουν να
φοβούνται πως, αν δεν πάνε σύντομα στην Αλάσκα, δεν θα δουν ποτέ το παγωμένο
μεγαλείο της στην πλήρη δόξα του. «Κάτι που ακούμε συχνά από διάφορους
ανθρώπους είναι ότι θέλουν να δουν την Αλάσκα πριν χαθεί», λέει ο Χιού Ρόουζ,
ξεναγός, γεωλόγος και φωτογράφος που ζει στο Φέρμπανκς.

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος