Kίνα: Στη φυλακή τα ανθρώπινα δικαιώματα

Ο Γε Γκουοζού και η οικογένειά του εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το σπίτι
τους για να κατασκευαστεί εκεί κάποιο έργο υποδομής για τους Ολυμπιακούς
Αγώνες. Όταν υπέβαλε αίτημα για διοργάνωση ειρηνικής διαμαρτυρίας συνελήφθη με
την κατηγορία της απειλής κατά της κοινωνικής γαλήνης. Καταδικάστηκε σε
τετραετή φυλάκιση.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έχουν επιτείνει τις συνέπειες της επίσημης πολιτικής των
οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Όσοι υφίστανται αυτές τις συνέπειες, εκατομμύρια
ανθρώπων, αντιμετωπίζουν την άρνηση στο αίτημα αποζημίωσης, ανεξάρτητα από το
αν πρόκειται για εξώσεις, απαλλοτριώσεις γης ή απολύσεις. Δεδομένου μάλιστα
πως η ελευθερία έκφρασης και ο ανεξάρτητος συνδικαλισμός αποτελούν πικρό
αστείο στην Κίνα, το Πεκίνο γίνεται συχνά στόχος μαζικών διαμαρτυριών που
αντιμετωπίζονται σαν ανατρεπτικές ενέργειες. Όσοι ταξιδεύουν στην πρωτεύουσα
για να αμφισβητήσουν διοικητικές αποφάσεις, μη βρίσκοντας δικαίωση στο τοπικό
επίπεδο, συλλαμβάνονται και κρατούνται. Την ίδια ώρα, ο θεσμός της
«επανεκπαίδευσης μέσω εργασίας» δίνει τον τόνο στην αντιμετώπιση τάσεων
αμφισβήτησης. Αυτή η εξωδικαστική μορφή κράτησης αποφασίζεται από την
αστυνομία και ο κρατούμενος δεν έχει πρόσβαση σε δικηγόρο ή ανοιχτή δικαστική
διαδικασία. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι «επανεκπαιδεύονται» ακόμα και για
τέσσερα χρόνια.

Είναι άξιον απορίας η σιωπή που καλύπτει αυτές τις πρακτικές. H δικαιολογία
πως η Κίνα είναι εξαιρετικά κλειστή χώρα δεν επαρκεί. Πολλά στοιχεία εξάλλου
είναι γνωστά: ο κομπασμός των αρμοδίων για τις 10.000 εκτελέσεις τον χρόνο
(μεταξύ άλλων για μη απόδοση φόρου, μεγάλες απάτες κ.λπ.), τα συστηματικά
βασανιστήρια, η άρνηση εισόδου σε οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φαίνεται
πως στα μάτια πολλών η Κίνα, ιδίως μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ,
αποτελεί ελπίδα για ανάσχεση της αμερικανικής μονοκρατορίας. Τέτοιοι μύχιοι
πόθοι ή ιδεολογικές συγγένειες δεν μπορούν όμως να δικαιολογήσουν τη διεθνή
ανοχή απέναντι στην απροκάλυπτη κρατική βία, ιδίως μάλιστα όταν η ρητορική τής
καταστολής σε Κίνα και ΗΠΑ είναι ταυτόσημη και ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας
αναγορεύεται σε υπέρτατο σκοπό. H ταύτιση αυτή παίρνει ενίοτε κωμικοτραγικές
διαστάσεις, όπως στην περίπτωση των 22 μελών της εθνικής κοινότητας Uighur που
κρατούνται στη βάση του Γκουαντάναμο ως ύποπτοι για τρομοκρατικές ενέργειες. H
Κίνα ζητά την έκδοσή τους και οι ΗΠΑ αρνούνται διότι, αν εκδοθούν, κινδυνεύουν
με βασανιστήρια ή θανατική ποινή, δηλαδή ό,τι ακριβώς τούς απειλεί και στα
χέρια των Αμερικανών!

Πριν από λίγες ημέρες συμπληρώθηκαν 16 χρόνια από τη σφαγή στην Τιενανμέν. H
Ντινγκ Ζιλίν, η οποία ίδρυσε τις «Μητέρες της Τιενανμέν» για να ζητήσει
δικαιοσύνη για τον θάνατο του γιου της και των άλλων φοιτητών, ετέθη σε κατ’
οίκον περιορισμό για να μην υποβάλει επίσημο αίτημα έρευνας. Αν ζούσε σε άλλη
χώρα, η διεθνής αλληλεγγύη θα έφθανε ώς την πόρτα του σπιτιού της. Τώρα τη
συνοδεύει η εκκωφαντική σιωπή μας.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα
του Ανθρώπου και τ. πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας.