Kαι ο Γιώργος θέλει τον… Λιβάνη του

Ολοκληρώνεται αύριο το βράδυ στη Βουλή, με δευτερολογίες των πολιτικών
αρχηγών, η τριήμερη συζήτηση για την πρόταση παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην
κυβέρνηση. Πολλοί πιστεύουν ότι αύριο το βράδυ θα κριθεί, σε επίπεδο
εντυπώσεων, η μάχη.

Ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος δέχθηκε πολλές κριτικές για τις πρωτοβουλίες
του, εμφανίζεται αποφασισμένος να πάρει τη ρεβάνς από τον Κώστα Καραμανλή
εστιάζοντας την ομιλία του σε δύο βασικά σημεία:

* Στην «απογραφή» της 15μηνης διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

* Στην απόδειξη, διά θέσεων και επιχειρημάτων, ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ «είναι
μεταρρυθμιστική δύναμη στη χώρα».

Σκληρά σχόλια. Ανεξάρτητα πάντως από την έκβαση αυτής της μάχης, είναι
προφανές ότι αυτό που συνέβη την Τετάρτη το πρωί στη Βουλή είναι αποτέλεσμα –
και αυτό – της δυσλειτουργίας του προεδρικού περιβάλλοντος. Δεν ήταν λίγα τα
στελέχη που αιφνιδιασμένα από τις εξελίξεις, και από την τροπή που έλαβε το
θέμα μετά την κατάθεση της πρότασης μομφής από τον κ. Παπανδρέου, διατύπωναν
στο Περιστύλιο της Βουλής σκληρά σχόλια για το περιβάλλον του κ. Παπανδρέου
που «τον συμβούλευσε να προχωρήσει σε κάτι τέτοιο». Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
υπεραμύνθηκε της απόφασής του δηλώνοντας ότι «δική του ήταν η απόφαση και δεν
τη συζήτησε με κανέναν», κι αυτό άνοιξε νέο κύκλο συζητήσεων:

* Μπορεί ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όσες ικανότητες και
να διαθέτει, να λειτουργεί μόνος, ερήμην των στελεχών του κόμματος;

Λειτουργεί απομονωμένος. Τα στελέχη, στην πλειονότητά τους, τού
απαντούσαν «όχι», αλλά αυτό μικρή σημασία έχει. Ο κ. Παπανδρέου είναι γνωστό
ότι στις μεγάλες αποφάσεις λειτουργεί εντελώς απομονωμένος από το στελεχικό
δυναμικό τού κόμματος. Παρά το γεγονός ότι έδωσε, όπως ζητούσαν, ρόλους σε
όλους, στην πραγματικότητα πολλά κορυφαία στελέχη τού καταλογίζουν ότι «όλες
τις αποφάσεις που έχουν χαρακτήρα μείζονος σημασίας, τις έχει λάβει μόνος».
Γιατί; H απάντηση είναι απλή: ο κ. Παπανδρέου, που έχει θητεύσει επί πολλά
χρόνια στο Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ και έχει συνεργαστεί με όλα τα
στελέχη στο πλαίσιο της κυβέρνησης, δεν επιθυμεί τη συνεργασία μαζί τους. Κάτι
οι διαρροές στον Τύπο, κάτι ο φυσικός φόβος κάθε ηγέτη ότι τον υπονομεύουν,
κάτι οι μετά δυσκολίας αποκρυβόμενες προσωπικές φιλοδοξίες μιας δεκάδας
τουλάχιστον εξ αυτών, τον έχουν οδηγήσει στο να λαμβάνει τις αποφάσεις μόνος,
με έναν κλειστό κύκλο ανθρώπων, όχι απαραίτητα πολιτικών.

«Δεν ρώτησαν κανέναν». H πρακτική αυτή έχει πλέον εμφανείς επιπτώσεις
στο ΠΑΣΟΚ. Την Τετάρτη το μεσημέρι, «παλαιός κοινοβουλευτικός» που δεν
ρωτήθηκε για την πρωτοβουλία Παπανδρέου ούτε από τον ίδιο ούτε από τους
συνεργάτες του, «τραβούσε τα (λίγα) μαλλιά του» για την «γκάφα» που έγινε, και
που «έδωσε στον Καραμανλή την ευκαιρία να κερδίσει τις εντυπώσεις, έστω και
πρόσκαιρα». Όπως εξηγούσε, αν ο κ. Παπανδρέου την ώρα που δήλωνε ότι το κόμμα
του καταθέτει πρόταση μομφής κατά του Γ. Αλογοσκούφη, κατέθετε και την
απαιτούμενη από τον Κανονισμό επιστολή με τις υπογραφές των 50 βουλευτών του
κόμματος, η πρόεδρος της Βουλής ήταν υποχρεωμένη να διακόψει εκείνη τη στιγμή
τη συζήτηση. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να μην προλάβει ο κ. Καραμανλής να
κάνει τη ρελάνς μετατρέποντας την πρόταση μομφής σε πρόταση παροχής ψήφου
εμπιστοσύνης. «Αλλά δεν ρώτησαν κανέναν» παρατήρησε αρκετά δηκτικά…

Στο Περιστύλιο της Βουλής την Τετάρτη το μεσημέρι, ανάμεσα σε πολλή μουρμούρα
και γκρίνια, αρκετοί βουλευτές – οι περισσότεροι εκ των οποίων με θητεία στη
Βουλή επί A. Παπανδρέου και K. Σημίτη – υποστήριζαν ότι «αυτό που λείπει από
τον πρόεδρο, είναι ένας άνθρωπος δίπλα του, απόλυτα αφοσιωμένος σ’ αυτόν, με
ελευθερία κινήσεων και ασφαλώς με ικανότητες, που να μπορεί να διαχειρίζεται
τα προβλήματα, πολιτικά και άλλα». Στην αυτονόητη ερώτηση «αν υπάρχει τέτοιο
μοντέλο», η απάντηση ήταν μάλλον αυθόρμητη: «Να βρει έναν Λιβάνη»!

Δύσκολα πείθεται. Όσο δύσκολο είναι να βρεθεί πρόσωπο με ικανότητες
ανάλογες εκείνων που διέθετε ο Αντ. Λιβάνης, ο άνθρωπος που στα 11 χρόνια της
πρωθυπουργίας τού A. Παπανδρέου «έλυνε και έδενε» δίπλα στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ,
άλλο τόσο δύσκολο είναι να πειστεί ο σημερινός πρόεδρος της αξιωματικής
αντιπολίτευσης για την αναγκαιότητα της ύπαρξης ενός πραγματικού πολιτικού
«διευθυντή» δίπλα του. Ο κ. Παπανδρέου έχει βέβαια τον διευθυντή του γραφείου
του, αλλά είναι σαφές ότι ο κ. B. Βαλασόπουλος δεν μπορεί να παίξει έναν
τέτοιο ρόλο. «Έναν Λιβάνη χρειάζεται» υποστηρίζουν τα στελέχη, διαπιστώνοντας
ότι το σύστημα γύρω από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ χωλαίνει.

Όχι στη «λογική του κουτσομπολιού»

H οργή του Γ. Παπανδρέου στο Πολιτικό Συμβούλιο της περασμένης Πέμπτης για όσα
αναφέρθηκαν σε σχέση με το πώς διέρρευσε η είδηση για την πρόταση μομφής που
επρόκειτο να καταθέσει, μετουσιώθηκε σε παραινέσεις: «Αρνηθείτε τη λογική του
κουτσομπολιού και της παραπολιτικής», είπε. Και κάλυψε απολύτως τους στενούς
συνεργάτες του που ενοχοποιήθηκαν για τη διαρροή. Κυρίως τη διευθύντρια της
Κοινοβουλευτικής Ομάδας P. Βάρτζελη, την οποία ένα από τα πολλά σενάρια που
ακούστηκαν ήθελαν να αποκαλύπτει κατά λάθος τις προθέσεις του κ. Παπανδρέου –
έστειλε συνεργάτες της να αναζητήσουν πρακτικά παλαιότερων συνεδριάσεων που
αφορούσαν προτάσεις μομφής. H κάλυψη που παρέσχε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ
δημιουργεί την αίσθηση ότι ο ίδιος απορρίπτει αυτήν την εκδοχή – ότι δηλαδή το
θέμα διέρρευσε από τη Βουλή…

Ο κ. Παπανδρέου φέρεται εξαιρετικά ενοχλημένος από τον χαρακτηρισμό «βαθύ
λαρύγγι» (κατά τον κωδικό του υποδιευθυντή του FBI που κάρφωσε στους
δημοσιογράφους το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ), ο οποίος δόθηκε σε αυτόν που άφησε
να διαρρεύσει η είδηση. Είναι ενοχλημένος επίσης από την ευκολία με την οποία
συνεργάτες του ενοχοποίησαν στελέχη, όπως ο E. Βενιζέλος. Ο ίδιος ο κ.
Βενιζέλος αναφέρει, και ο υπεύθυνος Τύπου του ΠΑΣΟΚ N. Αθανασάκης είναι σε
θέση να επιβεβαιώσει, ότι πληροφορήθηκε την Τρίτη το βράδυ στη Βουλή πως
υπάρχει ενδεχόμενο πρότασης μομφής και τηλεφώνησε στον κ. Αθανασάκη να τον
ρωτήσει. Ο τελευταίος τού απάντησε ότι δεν ξέρει τίποτε. Από εκεί και πέρα,
φήμες ακούστηκαν και για τον Θ. Τσούρα, αλλά και αυτές χωρίς απόδειξη. Ως
αναπόδεικτες φήμες μπορεί να θεωρηθούν και τα αναφερόμενα σε υποκλοπές. Στο
ΠΑΣΟΚ έχουν βέβαια την αίσθηση – γενικά, όπως λένε – ότι «κάτι γίνεται με τα
τηλέφωνα», αλλά δεν έχουν στοιχεία. Και αυτός είναι ο λόγος που ύστερα από
μικρή «πορεία» στα μέσα ενημέρωσης, το θέμα αποσύρθηκε άρον άρον. «Έπαιξε»
επίσης και το αν η διαρροή δεν ήταν τόσο διαρροή, αλλά προϊόν ανάλυσης του
επικοινωνιακού επιτελείου της κυβέρνησης. Φαίνεται τελικά πως το «βαθύ
λαρύγγι» έδρασε μόνο επί προεδρίας Νίξον.

Απορρίπτει και τη Γραμματεία Πολιτικού Σχεδιασμού

Ορισμένα στελέχη υποστηρίζουν ότι «η λύση είναι μία»: «Να δημιουργήσει ένα
μικρό, κλειστό, ευέλικτο όργανο με ανθρώπους που εκείνος θα επιλέξει, πολιτικά
στελέχη και συνεργάτες, το οποίο να κάνει καθημερινή διαχείριση της πολιτικής
επικαιρότητας, να δίνει “γραμμή”, να καθορίζει την επικοινωνιακή πολιτική του
κόμματος, να εντοπίζει τις αιχμές και τα αδύναμα σημεία της κυβερνητικής
πολιτικής». Όπως υποστήριζαν, «αυτό θα μας δώσει τη δυνατότητα να βγαίνουμε
προς τα έξω με ενιαίες πολιτικές θέσεις». Ο κ. Παπανδρέου δεν φαίνεται να
αποδέχεται κάτι τέτοιο, όπως στο παρελθόν έχει απορρίψει προτάσεις για τη
δημιουργία μιας Γραμματείας Πολιτικού Σχεδιασμού. Θεωρεί ότι από τη στιγμή που
υπάρχουν το Πολιτικό Συμβούλιο και το Συντονιστικό Όργανο της Κοινοβουλευτικής
Ομάδας, δεν χρειάζεται κι άλλο όργανο πολιτικού σχεδιασμού. «Καμιά αντίρρηση»
απαντούν τα στελέχη όταν τους επισημαίνεται αυτή η θέση του κ. Παπανδρέου,
«αλλά κάπως έτσι βρισκόμαστε κάθε φορά να έχουμε τρεις τουλάχιστον θέσεις για
κάθε θέμα κυβερνητικής πολιτικής».