Tα πρατήρια σπάνε τα δεσμά με τις εταιρείες καυσίμων

Σε τρεις μήνες τα διυλιστήρια των Ελληνικών Πετρελαίων και της Μότορ Οϊλ θα
είναι έτοιμα να υποδεχθούν τα πρώτα βυτιοφόρα των 1.000 – ή και περισσότερων –
ανεξάρτητων πρατηριούχων που θα έχουν, πλέον, τη δυνατότητα να προμηθευτούν
καύσιμα απευθείας από τα διυλιστήρια και χωρίς τη μεσολάβηση των εμπορικών
εταιρειών, δηλαδή της ΕΚΟ, της Shell, της ΒΡ, της Avin, της Jet Oil, της Elin,
της Revoil, της Aegean Oil και άλλων. Οι τελευταίες, επειδή φοβούνται ότι με
την απώλεια του αποκλειστικού προνομίου της προμήθειας με καύσιμα των περίπου
8.000 πρατηρίων της χώρας θα έχουν σημαντικές διαρροές πελατών, ετοιμάζονται
να αναπτύξουν τον δικό τους ιδιόκτητο «στόλο» πρατηρίων.

Παράλληλα, όμως, οι εταιρείες ετοιμάζονται να ζητήσουν από το υπουργείο
Οικονομικών την επαναφορά του μέτρου των ταμειακών μηχανών, αλλά μόνο για τα
ανεξάρτητα πρατήρια. Και αυτό, διότι θεωρούν ότι η απευθείας πρόσβαση των
πρατηριούχων στα διυλιστήρια, θα ανοίξει δρόμους στο λαθρεμπόριο, αφού κανείς
δεν θα ελέγχει αν το καύσιμο καταλήγει πράγματι στη δεξαμενή του βενζινοπώλη ή
αλλού.

Ανατροπές

Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι το καθεστώς των
εισαγωγών γίνεται ολοένα και πιο χαλαρό, εκτιμάται ότι θα επιφέρουν σημαντικές
ανακατατάξεις στην ελληνική αγορά πετρελαιοειδών, η οποία αναμένεται να γίνει
πιο ανοιχτή στον ανταγωνισμό. Τα διυλιστήρια, οι εταιρείες εμπορίας, αλλά και
οι πρατηριούχοι, έχουν ήδη ξεκινήσει τις προετοιμασίες τους προκειμένου να
προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται – και τα οποία απειλούν να
ανατρέψουν τις υπάρχουσες σήμερα ισορροπίες.

Αλλάζει ο χάρτης των πρατηρίων

Ειδικά για τους πρατηριούχους, τα πράγματα δεν είναι όπως πριν – και πάντως θα
δυσκολέψουν κατά πολύ τις συνθήκες βιωσιμότητας των μικρών τους επιχειρήσεων.
Για τα πρατήρια των 300 έως 1.000 κυβικών, τα πράγματα θα γίνουν δυσκολότερα,
αφού η βιωσιμότητά τους, ακόμη και σήμερα, είναι αμφισβητούμενη χωρίς τις
λεγόμενες «παράπλευρες δραστηριότητες».

Όλες σχεδόν οι εταιρείες εμπορίας ετοιμάζονται να γυρίσουν σελίδα και να
ανοίγουν σταδιακά τα δικά τους, ιδιόκτητα πρατήρια. H ΕΚΟ – ΕΛΔΑ, θυγατρική
των Ελληνικών Πετρελαίων, έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες για τη δημιουργία
75 μεγάλων ιδιόκτητων πρατηρίων (1.300 φέρουν το σήμα της), ενώ στην ίδια
κατεύθυνση έχει κινηθεί εδώ και πολύ καιρό και η Shell, η οποία μέσω
θυγατρικής της εταιρείας ελέγχει σήμερα 63 ιδιόκτητα πρατήρια.

Σαν σούπερ μάρκετ

Τα νέα, ιδιόκτητα πρατήρια, τα οποία εκτιμάται ότι στα επόμενα χρόνια θα
πολλαπλασιάζονται και θα εκτοπίζουν σταδιακά τους μικρούς πρατηριούχους, δεν
θα περιορίζονται μόνο στο γέμισμα του ρεζερβουάρ και στην παροχή παράπλευρων
υπηρεσιών, αλλα μέσω αυτών θα διακινούνται προϊόντα και υπηρεσίες που θα
καλύπτουν ευρεία γκάμα των καθημερινών αναγκών του καταναλωτή. Οι πελάτες, για
παράδειγμα, της Shell μπορούν να βρούν σε επιλεγμένα παρατήριά της καταστήματα
της αλυσίδας Street Cafe, ATM’s της Eurobank, ενώ σε ορισμένα από τα πρατήρια
αυτά θα βρουν και γραφεία των ΕΛΤΑ.

Στα λεγόμενα καταστήματα «ευκολίας» Select, που υπάρχουν σε επιλεγμένα
πρατήρια της Shell, οι αυτοκινητιστές μπορούν να επιλέξουν από είδη μπακαλικής
μέχρι και είδη δώρων και φωτογραφίας μέχρι και είδη κινητής τηλεφωνίας και,
φυσικά, ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. H ΕΚΟ, από την πλευρά της, έχει ξεκινήσει
διαδικασίες με την Εθνική Τράπεζα όχι μόνο για την εγκατάσταση ATM αλλά και
για την έκδοση πιστωτικών καρτών που θα γίνονται δεκτές ως μέσον πληρωμής από
όλα τα πρατήρια της ΕΚΟ μια και οι περισσότεροι πρατηριούχοι δεν δέχονται
συναλλαγές με πιστωτικές κάρτες.

«Βαλκανικά» κέρδη 1,4 δισ. ευρώ για ελληνικές επιχειρήσεις

Κέρδη που προσεγγίζουν το 1% του ΑΕΠ εκτιμάται ότι έφεραν το 2004 οι
επενδύσεις των ελληνικών επιχειρήσεων στα Βαλκάνια και στις χώρες της Ανατ.
Ευρώπης. Τα κέρδη αυτά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ανέρχονται σε 1,4 δισ.
ευρώ, ενώ το σύνολο των κεφαλαίων που έχουν επενδυθεί από τις ελληνικές
επιχειρήσεις στις χώρες αυτές φθάνει τα 10 δισ. ευρώ.

Οι τράπεζες είναι από τους σημαντικότερους «πρεσβευτές» της ελληνικής
επιχειρηματικότητας στις χώρες της Βαλκανικής και κατέχουν ήδη αξιοζήλευτα
μερίδια (από 20% έως και 60%) στις αγορές των γειτονικών χωρών. Το ποσοστό των
εσόδων των ελληνικών τραπεζών από διεθνείς δραστηριότητες ξεπερνά το 10%, ενώ
σε ό,τι αφορά τα συνολικά κέρδη κυμαίνεται μεταξύ 4% και 22%.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 16% των εσόδων της Εθνικής Τράπεζας προέρχεται
από τις δραστηριότητές της στο εξωτερικό (Βαλκάνια, ΗΠΑ κ.λπ.), γεγονός που
σημαίνει ότι τα έσοδά της θα ήταν κατά 322 εκατ. ευρώ χαμηλότερα και τα κέρδη
προ φόρων κατά 22% λιγότερα, αν δεν είχε διεθνή παρουσία. Σε ό,τι αφορά την
Alpha Bank, οι δραστηριότητές της στο εξωτερικό συμμετέχουν κατά 10,5% στα
έσοδα (160 εκατ. ευρώ) και κατά 9,7% στα κέρδη προ φόρων (55,1 εκατ. ευρώ),
ενώ στην EFG Eurobank Ergasias τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 10% και 4%.
Μάλιστα, η EFG Eurobank Ergasias έχει βάλει στόχο το ποσοστό συμμετοχής στα
κέρδη των δραστηριοτήτων της στο εξωτερικό (κυρίως στα Βαλκάνια) να έχει
φτάσει στο 20% έως το 2009.

Σχέδια και για αποθηκευτικούς χώρους

Την ίδια στιγμή που δρομολούνται σημαντικές αλλαγές στον χάρτη των πρατηρίων,
ένα άλλο πεδίο, στο οποίο είναι υποχρεωμένες να ανταγωνιστούν οι εταιρείες
πετρελαιοειδών, είναι αυτό των εγκαταστάσεων – αποθηκευτικών χώρων. Όποια
εταιρεία διαθέτει μεγάλες αποθήκες, ειδικά στα νησιά αλλά και σε άλλες
απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, αποκτά σαφές προβάδισμα έναντι των
ανταγωνιστών της.

Σχέδια για μεγαλύτερους αποθηκευτικούς χώρους υπάρχουν πολλά, αλλά η υλοποίησή
τους δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς οι τοπικές κοινωνίες δεν δίνουν εύκολα τη
συγκατάθεσή τους για την κατασκευή τους. Χαρακτηριστική περίπτωση, η εταιρεία
Μαμιδάκις – Jet Oil, η οποία, ενώ έχει προγραμματίσει επένδυση 30 εκατ. ευρώ
για τη δημιουργία αποθηκευτικών εγκαταστάσεων στη Σούδα της Κρήτης, δεν μπορεί
να πάρει τη σχετική άδεια. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι το νησί αντιμετωπίζει
συχνά – πυκνά πρόβλημα επάρκειας σε υγρά καύσιμα.

Το έλλειμμα της χώρας – που αναγνωρίζουν όλες σχεδόν οι μεγάλες εταιρείες
εμπορίας πετρελαιοειδών – σε μεγάλους αποθηκευτικούς χώρας βάζει φρένο και
στις δυνατότητες των εταιρειών να προχωρήσουν σε εισαγωγές μεγάλων ποσοτήτων
πετρελαιοειδών, που θα μπορούσαν να διαμορφώσουν καλύτερες συνθήκες
ανταγωνισμού, αφού οι προμηθευτές δεν ήταν μόνο δύο αλλά περισσσότεροι.