H προίκα ζει και βασιλεύει…

«Πουλήσαμε ένα σπίτι που είχαμε αγοράσει με δάνειο. Μαζί με το εφάπαξ από
τις δουλειές μας και τα χρήματα που είχαμε συγκεντρώσει όλα αυτά τα χρόνια,
κτίσαμε δύο σπίτια. Στο ένα μένουμε εμείς και στο άλλο ο γιος μας, που
παντρεύτηκε πριν από λίγες ημέρες».

H κ. Αναστασία Χρονοπούλου και ο σύζυγός της είχαν πάντα βασικό τους μέλημα να
«αποκαταστήσουν» τα παιδιά τους με όποιον τρόπο μπορούσαν. Φρόντισαν να
«προικίσουν» τον μικρό τους γιο με ένα σπίτι, ενώ ο μεγαλύτερος… βρήκε σπίτι
από την οικογένεια της νύφης. Ο λόγος: «Θέλαμε να έχουν ένα καλύτερο ξεκίνημα
από το δικό μας. Εμείς ξεκινήσαμε έχοντας ένα οικόπεδο με ένα μικρό δωμάτιο».

H προίκα στην Ελλάδα (αν και ως θεσμός-προϋπόθεση για τον γάμο έχει
καταργηθεί) στην πραγματικότητα «ζει και βασιλεύει». Μάλιστα, όπως προκύπτει
από ευρωπαϊκή μελέτη, οι γονείς στην Ελλάδα δεν κάνουν διακρίσεις μεταξύ των
αγοριών και των κοριτσιών τους όσον αφορά την… προικοδότηση. Με βασικό
επιχείρημα ότι είναι «δεμένοι» με τα παιδιά τους, κύριο μέλημά τους είναι να
τους μεταβιβάσουν όσο περισσότερα μπορούν: ακίνητα, αυτοκίνητα, χρήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής μελέτης «SHARE» με υπεύθυνο φορέα
υλοποίησης σε ό,τι αφορά την Ελλάδα το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του
Παντείου Πανεπιστημίου 3 στους 10 Έλληνες παίρνουν στην κατοχή τους
περιουσιακά στοιχεία από τους γονείς τους λίγο πριν φτάσουν σε ηλικία…
γάμου. Μάλιστα η περιουσία που τους παραχωρείται ξεπερνά σε αξία τα 150.000
ευρώ στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων.

Κληρονομούν οι Ευρωπαίοι. Όταν οι Έλληνες ερευνητές έβαλαν στο
μικροσκόπιο την ηλικία εκείνων που έχουν ήδη… προικοδοτηθεί, διαπίστωσαν πως
το μεγαλύτερο μέρος των κληρονομιών λαμβάνεται πριν από τη συμπλήρωση των 44
ετών και ενώ οι γονείς τους είναι εν ζωή! Το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή, από
ό,τι συνηθίζεται στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

«Ο θεσμός της προίκας ιστορικά αποτελούσε έναν τρόπο πρόωρης διευθέτησης της
κληρονομιάς κατά τη στιγμή που η κόρη αποκόπτεται από τον πυρήνα της πατρικής
οικογένειας και ενσωματώνεται σε ένα νέο νοικοκυριό. Το σημερινό φαινόμενο της
μεταβίβασης ακινήτων σε σχετικά νεαρή ηλικία των παιδιών αποτελεί μια σύγχρονη
προσαρμογή, που αφορά τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια», λέει στα «NEA» η
καθηγήτρια Οικονομικών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και επιστημονική υπεύθυνη της
ελληνικής ομάδας «SHARE», κ. Αντιγόνη Λυμπεράκη.

Μάλιστα, όπως παρατήρησαν οι ερευνητές, αυτή η πρακτική προσφέρει μια σειρά
πλεονεκτημάτων. H «προικοδότηση» ελαχιστοποιεί τον φόρο κληρονομιάς και
μεταβιβάσεων με το σύστημα της γονικής παροχής, το κόστος μάλιστα της οποίας
συνήθως καταβάλλουν οι ίδιοι οι γονείς που μεταβιβάζουν το ακίνητο. Και,
επιπλέον, διασφαλίζει την παράταση της συγκατοίκησης γονέων και παιδιών στην
ίδια πολυκατοικία, οικοδομικό τετράγωνο ή γειτονιά.

Οκτώ στους 10 γονείς συναντιούνται με τα ενήλικα παιδιά τους κάθε ημέρα

«Ο ομφάλιος λώρος μπορεί να κόπηκε, αλλά το δέσιμο μένει ό,τι και να κάνουν. Τα νοιαζόμαστε, τα συμμεριζόμαστε και τα βοηθάμε όσο μπορούμε. Εμείς ξεκινήσαμε έχοντας μοναδική περιουσία ένα οικόπεδο με ένα δωμάτιο. Τα παιδιά μας θέλαμε να έχουν καλύτερη τύχη», λέει η κ. Αναστασία Χρονοπούλου, που μαζί με τον σύζυγό της φρόντισαν να βοηθήσουν τους δύο γιους τους με όποιο τρόπο μπορούσαν

Τα στοιχεία για το δέσιμο της ελληνικής οικογένειας «μιλάνε» από μόνα τους: 8
στους 10 Έλληνες γονείς συναντιούνται με τα ενήλικα παιδιά τους σε καθημερινή
βάση, ενώ μόλις το 3,7% δηλώνουν πως ανταμώνουν μία φορά την εβδομάδα ή κάθε
δύο βδομάδες. Και η εξήγηση είναι απλή, αν αναλογιστεί κανείς πως μόλις το
2,7% των Ελλήνων μένουν σε απόσταση μεγαλύτερη των 25 χιλιομέτρων από το παιδί
τους.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η κ. Αντιγόνη Λυμπεράκη, «δεν είναι μόνο οι γονείς
αλλά και τα ίδια τα παιδιά που επιδιώκουν να μένουν κοντά, καθώς οι δεσμοί
υποστήριξης και αλληλοβοήθειας είναι αμφίδρομοι». H απόδειξη βρίσκεται στις
απαντήσεις που έδωσαν οι ίδιοι οι ερωτώμενοι: το 36% των Ελλήνων προσέφεραν
χρηματική βοήθεια στα παιδιά τους, ανεξαρτήτως ποσού. Επιπλέον, περνούν
τουλάχιστον 20 ώρες τον μήνα προσέχοντας τα εγγόνια τους, βοηθώντας τα παιδιά
τους στις δουλειές του σπιτιού ή κάνοντάς τους απλά… παρέα.

«Με τους γονείς μου μένουμε πάνω-κάτω. Ήταν πολύ σημαντική βοήθεια το γεγονός
ότι μας δώρισαν το σπίτι που μένουμε», λέει η κ. Αμαλία Αδαμοπούλου, μητέρα
δύο παιδιών. «Αυτό, ωστόσο, που είναι πιο σημαντικό είναι πως τα παιδιά έχουν
την ευκαιρία να μένουν με τον παππού και τη γιαγιά. Να ζήσουν δηλαδή τη
ζεστασιά της οικογένειας. Κι εγώ όμως νιώθω μεγάλη ασφάλεια, γιατί ανά πάσα
στιγμή έχω έναν δικό μου άνθρωπο να τα προσέξει αν καθυστερήσω από τις
εξωτερικές δουλειές», συμπληρώνει.