H Eυρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί τη Γιουροβίζιον

Γεωπολιτική εναντίον στίχων, μελωδίας και ρυθμού, σημειώσατε 1. Ο
αποφασιστικός παράγων για τη νίκη στη Eurovision δεν είναι η ποιότητα των
τραγουδιών, αλλά οι συμμαχίες μεταξύ των χωρών, η μεταξύ τους «συμβατότητα»
και το πόσο «ευρωπαϊκή» είναι η καθεμιά.

H έρευνα που πραγματοποίησαν πρόσφατα το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ο Νιλ
Τζόνσον, απλώς επιβεβαιώνει αυτό που οι πάντες υποψιάζονταν: ότι η Eurovision
δεν είναι απλώς ζήτημα ποιότητας τραγουδιών, αλλά κυρίως πολιτικής, και δη
συμπεριφοράς απέναντι στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα κλισέ των ψήφων επαναλαμβάνονται, αφού
υπάρχουν γεωγραφικές «συμμορίες» χωρών που ψηφίζουν η μία την άλλη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα 12άρια που ανταλλάσσουν Ελλάδα και Κύπρος, αλλά
και οι σκανδιναβικές χώρες μεταξύ τους. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, όπως
οι βαθμολογίες που ανταλλάσσουν Κροατία και Μάλτα, που εξηγούνται γεωγραφικά
ούτε πολιτικά. Τα τελευταία χρόνια κονταροχτυπιούνται κυρίως δύο μπλοκ: το –
επαυξανόμενο – «βαλκανικό» μπλοκ (αποτέλεσμα της επιρροής του, φαίνεται, και η
ελληνική νίκη) και το «σκανδιναβικό», που εσχάτως απέσπασε δύο βραβεία.

Εκτός όμως τις χορογραφίες και το σόου, η Eurovision έχει περισσότερα να «πει»
για τις πολιτικές τάσεις στο εσωτερικό της E.E., παρά για τα μουσικά γούστα.
Το μεγαλύτερο μάθημα που δίνει είναι ότι το κέντρο βάρους της Ευρώπης
μετατίθεται προς Ανατολάς. Προτού η διεύρυνση γίνει πραγματικότητα, ο
διαγωνισμός φιλοξενήθηκε από δύο πρώην κομμουνιστικές χώρες, την Εσθονία το
2002 και τη Λετονία το 2003. Οι παραλληλισμοί με την E.E. είναι προφανείς. H
Eurovision ξεκίνησε μόλις με επτά χώρες το 1956 και διεύρυνε στην πορεία τις
συμμετοχές, όπως και η E.E. Όπως σχολιάζει αρθρογράφος του «Economist», «οι
παλαιοί Ευρωπαίοι φοβούνται ότι όπου πάει η Eurovision θα ακολουθήσει μια μέρα
και η E.E.».

Γι’ αυτό και οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες αντιμετωπίζουν τον θεσμό με
ενθουσιασμό. H Ουκρανία, με το 40% των πολιτών κάτω από το όριο της φτώχειας,
έχτισε ένα καινούργιο στάδιο, αναγνωρίζοντας ότι το ακριβότερο (επτά εκατ.
ευρώ) τρίωρο στην ευρωπαϊκή τηλεοπτική ιστορία απαιτεί θυσίες. Οι Ουκρανοί,
μάλιστα, δεν απαίτησαν καν βίζες για τους Ευρωπαίους επισκέπτες.

H εμφάνιση του Γιούσενκο στη σκηνή κατά τη βράβευση της Έλενας Παπαρίζου και
όσα είπε περί Ευρώπης, σίγουρα δεν αποτελούν αυθόρμητη κίνηση. Όσο για τη
μητέρα-Ρωσία, ο μονοψήφιος αριθμός της βαθμολογίας της προς την Ουκρανία τα
λέει όλα…