TPITH AΠOΨH Mυθώδεις αντανακλάσεις

H κακή κατάσταση στην οικονομία δεν αμφισβητείται από καμία πλευρά. Έχει
επιδεινωθεί πέραν από κάθε αντικειμενική πρόβλεψη, ενώ καμία ήρεμη εκτίμηση
για το μέλλον δεν μπορεί να διατυπωθεί με αισιοδοξία.

Έως πριν από λίγο η κυβέρνηση κάλυπτε την εκτεταμένη αδράνειά της για
ουσιαστικές παρεμβάσεις με το ελαφρύ επιχείρημα ότι δεν γνώριζε την πραγματική
κατάσταση, κάτι που εν πάση περιπτώσει δεν συνιστά έπαινο για τους υπευθύνους
της οικονομικής πολιτικής.

Φαίνεται πως ενώ δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί ένα συγκροτημένο, έστω και σε
σκελετώδη κατάσταση, μείγμα οικονομικής πολιτικής οι κοινωνικοί εταίροι και η
αντιπολίτευση καλούνται στη δοκιμασία του ανοικτού διαλόγου. Μάλιστα,
ορισμένοι κοινωνικοί εταίροι ήδη προβάλλουν προτάσεις για δύσκολα θέματα που
στηρίζονται σε μελέτες υψηλού επιπέδου. Όπως οι προσεγγίσεις που παρουσίασε το
Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ για την επιβίωση του ασφαλιστικού συστήματος ή
εκείνες του Συνδέσμου Επαγγελματιών Τουρισμού Ελλάδος για μιαν άλλη ιεράρχηση
των δημοσίων επενδύσεων που θα ενισχύει τη δραστηριότητα του κλάδου αλλά και
την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη.

Ακούμε όμως από τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες διάφορα ασαφή και
υπεραισιόδοξα για το μέλλον της οικονομίας, τις επενδύσεις, την
ευημερία των εργαζομένων και άλλα τέτοια. Συνήθως μυθώδεις
αντανακλάσεις της πραγματικότητας, που σπάνια αφουγκράζονται ή μελετούν
οι υπεύθυνοι. Εν τούτοις, υπάρχουν αξιόπιστα ερευνητικά κέντρα που με
τρόπο απλό, σαφή και τεκμηριωμένο αναδεικνύουν τα βαθύτερα προβλήματα και
αναλύουν τις εναλλακτικές επιλογές για την οικονομία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων
που από χρόνια υπογραμμίζει μεταξύ άλλων ότι οι επενδύσεις στον τουρισμό
αποσβένονται γρηγορότερα από ό,τι στους άλλους κλάδους και πως παράγουν
αναλογικά περισσότερες θέσεις εργασίας. Παρά ταύτα ο τουρισμός συνεχίζει να
είναι ο πιο υποχρηματοδοτημένος κλάδος σε σχέση με την απόδοσή του, τη συμβολή
στην οικονομία και την απασχόληση.

Αυτά είναι πράγματα καθαρά που λέγονται και ξαναλέγονται χωρίς αντίλογο.
Εκτός εάν κάποιος θεωρεί πρακτικά και σοβαρά, π.χ., όσα ρόδινα
ευαγγελίζεται ο υπουργός Τουρισμού. Είναι αθεμελίωτες και συνήθως
βροντώδεις εξαγγελίες, χωρίς σοβαρή ανάλυση. Ασφαλώς η ευρύτερη
ενημέρωση των ξένων είναι μια προϋπόθεση για την αύξηση του τουρισμού. Είναι
όμως μία μόνο προϋπόθεση.

Έχουμε συγκρίνει τις τιμές, την ποιότητα, το επίπεδο τουριστικής εξυπηρέτησης
που παρέχεται από τις περισσότερες τουριστικές μονάδες στον τόπο αυτό, π.χ.,
με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Ωραία, και ας πούμε ότι έπεισε ίσως
περισσότερους εφέτος να επισκεφθούν την Ελλάδα – πόσοι θα ξανάρθουν; Εμείς εδώ
τι κάνουμε; (Μια ματιά στο χρονογράφημα του Λευτέρη Παπαδόπουλου λέει τόσα,
«TA NEA», 23 και 28.3.05).

H περίπτωση του Τουρισμού, όπως ισχυρίζονται, αποτελεί μία από τις
κυβερνητικές προτεραιότητες. Μήπως σε άλλους τομείς τα μέτρα και οι πολιτικές
διαμορφώνονται έπειτα από σοβαρότερη επεξεργασία;

Στο γενικότερο έλλειμμα προγραμματισμού και συνεπούς πολιτικής, προστίθενται η
δαιδαλώδης γραφειοκρατία, η πολυνομία, το φορολογικό και επιδοματικό πλέγμα
που στρεβλώνουν ακόμη και αυτά τα πρόχειρα, ευκαιριακά μέτρα που λαμβάνονται.
Χώρες με παρόμοια προβλήματα προχώρησαν στο ακραίο μέτρο εφαρμογής ενός
Ενιαίου Φορολογικού Συντελεστή με το επιχείρημα ότι σε τέτοιες συνθήκες τα
σύνθετα φορολογικά και επιδοματικά συστήματα στοιχίζουν ακριβά, δεν αποδίδουν,
αδικούν αυτούς που δεν φοροδιαφεύγουν και εκτροχιάζουν την οικονομική
πολιτική.

Για να μη σύρουν κι εμάς κάποτε σε τέτοια ακραία πρότυπα, θα πρέπει εγκαίρως
να αποδεχθούμε εμπράκτως τη συμβολή ορισμένων ερευνητικών κέντρων στον
σχεδιασμό απλών, καθαρών και ρεαλιστικών μεταρρυθμίσεων για την οικονομία.

Ο Δημήτρης Πεπελάσης είναι οικονομολόγος.