Λατινοαμερικάνικη συνταγή αποτυχίας

Σε μοντέλα ακραίων οικονομικών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν
σε άλλες χώρες και απέτυχαν λόγω της έλλειψης κοινωνικής συναίνεσης και
συνοχής παραπέμπουν, σύμφωνα με κορυφαίους οικονομολόγους που μίλησαν στα
«NEA», οι προτάσεις του ΚΕΠΕ για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.

Παρωχημένες συνταγές που παραπέμπουν στη… Λατινική Αμερική θυμίζουν οι
προτάσεις του ΚΕΠΕ για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας στην οικονομία.
Κορυφαίοι οικονομολόγοι, μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση των προτάσεων του
ΚΕΠΕ, που προβλέπουν επώδυνες ανατροπές στην αγορά εργασίας, ευρείας κλίμακας
ιδιωτικοποιήσεις και καθήλωση των μισθών, τόνισαν, μιλώντας στα «NEA», την
αναγκαιότητα μεταρρυθμίσεων στην οικονομία, αλλά με πρόγραμμα, ιεράρχηση
προτεραιοτήτων και επίτευξη κοινωνικής συναίνεσης και συνοχής.

Ο κ. Γιάννης Στουρνάρας, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας,
επισήμανε ότι «το άνοιγμα εκατοντάδων μετώπων», όπως προβλέπουν οι προτάσεις
του ΚΕΠΕ, «δεν μπορεί να είναι ωφέλιμο και δημιουργεί τον κίνδυνο ακύρωσης
οποιασδήποτε μεταρρυθμιστικής προσπάθειας». Από την πλευρά του ο κ. Γκίκας
Χαρδούβελης, καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, τονίζει
ότι λείπει από την έκθεση του ΚΕΠΕ «η έννοια της κοινωνικής συνοχής, η οποία
είναι αναγκαία για τις μεταρρυθμίσεις». Ο κ. Βασίλης Ράπανος, αναπληρωτής
καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, αξιολογώντας τις προτάσεις
του ΚΕΠΕ τόνισε ότι «ανάλογου τύπου μεταρρυθμίσεις έγιναν στη Λατινική Αμερική
και τα αποτελέσματα ήταν τραγικά για την οικονομία και τους εργαζομένους».

B. ΡΑΠΑΝΟΣ

Όχι σε απελευθέρωση των απολύσεων

AKPAIOY τύπου φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, όπως αυτές που προτείνει το
ΚΕΠΕ, πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα μέρη του κόσμου, σημειώνει ο κ. Ράπανος.
«Έγιναν, για παράδειγμα, στη Λατινική Αμερική, στη Νέα Ζηλανδία και τη Ρωσία.
Αλλά απέτυχαν. Δεν κατάφεραν να λύσουν ούτε οικονομικά ούτε δημοσιονομικά
προβλήματα. Αντιθέτως δημιούργησαν καινούργια προβλήματα, όπως οικονομική
στασιμότητα και ανεργία».

Σύμφωνα με τον κ. Ράπανο, τα πιο επιτυχημένα οικονομικά μοντέλα εφαρμόστηκαν
στην Ιρλανδία, την Ισπανία και τις σκανδιναβικές χώρες. «Εκεί οι
μεταρρυθμίσεις έγιναν σταδιακά, αφού ελήφθη υπόψη η κοινωνική πραγματικότητα.
Δεν έγιναν μεταρρυθμίσεις για τις μεταρρυθμίσεις». Αναφερόμενος στις προτάσεις
για την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, ο κ. Ράπανος σημειώνει ότι «στην
πράξη η αγορά εργασίας του ιδιωτικού τομέα είναι απελευθερωμένη. Πριν
προχωρήσουμε σε προτάσεις που αφορούν στους μισθούς και τα εργασιακά
δικαιώματα, ας δούμε πρώτα πιο απλά πράγματα. Σήμερα όποιος αλλάζει κλάδο
εργασίας τιμωρείται με μείωση των συνταξιοδοτικών του δικαιωμάτων. Μιλάμε για
απελευθέρωση των απολύσεων. Δεν υπάρχει όμως ένα ισχυρό δίκτυο κοινωνικής
προστασίας που θα επανεκπαιδεύσει και θα βοηθήσει τον εργαζόμενο να
εξασφαλίσει απασχόληση».

ΓΚ. ΧΑΡΔΟΥΒΕΛΗΣ

Μεταρρυθμίσεις με συναίνεση

THN ΑΠΟΥΣΙΑ της κοινωνικής συναίνεσης και της κοινωνικής συνοχής από τη
δέσμη προτάσεων του ΚΕΠΕ επισημαίνει και ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης, τονίζοντας
παράλληλα ότι η μεταρρύθμιση των αγορών πρέπει να ξεκινήσει πρώτα από τις
αγορές προϊόντων και όχι από την αγορά εργασίας. «H ανταγωνιστικότητα της
οικονομίας παίζει σημαντικό ρόλο. Χρειάζεται όμως συναίνεση. Αν επιτευχθεί
συναίνεση, η προσπάθεια μεταρρύθμισης θα έχει θετικό αποτέλεσμα. Στην
Ιρλανδία, για παράδειγμα, υπήρξε συναίνεση εργοδοτών και εργαζομένων για τη
λήψη μέτρων προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας». H
δεύτερη αδυναμία που διακρίνει ο κ. Χαρδούβελης είναι η απουσία της παραμέτρου
της κοινωνικής συνοχής από τις προτάσεις. «Αν και προσεγγίζεται το πρόβλημα
της μειωμένης ανταγωνιστικότητας, δεν γίνεται ανάλυση του προβλήματος της
κατανομής του εισοδήματος». Σε κάθε περίπτωση, σχολιάζοντας το πρόβλημα
ανταγωνιστικότητας ο κ. Χαρδούβελης τονίζει: «Μπορεί η συζήτηση των
προβλημάτων να φοβίζει, αλλά πρέπει να γίνει…».

Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ

Άλλα σωστά κι άλλα λάθος

Ο κ. Γ. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ σημειώνει ότι η μελέτη του ΚΕΠΕ πρέπει να
αντιμετωπισθεί ως μια προσέγγιση που ορισμένα συμπεράσματά της είναι σωστά και
άλλα είναι λανθασμένα. Κατά την άποψή του, «η χώρα έχει σαφώς ανάγκη από
διαρθρωτικές αλλαγές προκειμένου να ενισχυθεί η καινοτομία, η εξωστρέφεια και
η επιχειρηματικότητα». Σχολιάζοντας, ωστόσο, τις προτάσεις του ΚΕΠΕ περί
ιδιωτικοποιήσεων σε βασικούς τομείς της οικονομίας, σημειώνει ότι «οι
ιδιωτικοποιήσεις παντού είναι μια δογματική προσέγγιση. Σε μια σύγχρονη
οικονομία υπάρχει χώρος και για ιδιωτικές και για δημόσιες επιχειρήσεις».

Ειδικότερα, όσον αφορά την πρόταση του ΚΕΠΕ για είσοδο ιδιωτών στην
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ο κ. Στουρνάρας σημειώνει ότι «στην παιδεία
προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες.
Με ενίσχυση των ικανοτήτων των δασκάλων, με λιγότερα μαθήματα που θα
διδάσκονται σε μεγαλύτερο βάθος. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούν να
λειτουργούν μη κρατικά Πανεπιστήμια, αρκεί να μην είναι κερδοσκοπικού
χαρακτήρα και να λειτουργούν κάτω από ποιοτικές προδιαγραφές».

Συνοψίζοντας την αξιολόγηση των προτάσεων του ΚΕΠΕ, ο κ. Στουρνάρας τονίζει:
«Στα πιο επιτυχημένα διεθνή παραδείγματα μεταρρυθμίσεων, αυτές προχώρησαν μέσα
σε ένα κλίμα κοινωνικής συνοχής. Κάθε χώρα έχει τις ιδιομορφίες της, την
κουλτούρα της, τις κοινωνικές αξίες και τους θεσμούς της. Δεν είναι εύκολο να
εφαρμοστεί μια συγκεκριμένη συνταγή σε όλες τις χώρες. Για παράδειγμα, οι
σκανδιναβικές χώρες έχουν πολύ ισχυρή οικονομία και ένα κοινωνικό κράτος το
οποίο υπερβαίνει σημαντικά, και σε μέγεθος και σε δαπάνη, το δικό μας».