Προαναγγελία θύελλας στην οικονομία

Ανησυχητικά σήματα εκπέμπει τελευταίως η πραγματική οικονομία, ο ευρύς κύκλος
της παραγωγής, του εμπορίου και του χρηματοπιστωτικού τομέα, εντείνοντας τον
προβληματισμό για την κυβερνητική αδράνεια.

«Οι καιροί είναι δύσκολοι» έλεγε χθες στα «NEA» ανώτερο τραπεζικό στέλεχος και
συμπλήρωνε πως «κάθε μέρα που περνάει η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη», καθώς
αναδεικνύονται δυσχέρειες σε μεγάλη γκάμα επιχειρήσεων. «Μαζευόμαστε αυτή την
εποχή», υπογράμμιζε το ίδιο στέλεχος, μεταδίδοντας τις ανησυχίες του
τραπεζικού συστήματος, που νιώθει να απειλείται από την παρατηρούμενη αύξηση
των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

«Στάση πληρωμών»

Τα προβλήματα ρευστότητας που ανέκυψαν στον χώρο των κατασκευών μετά τους
Ολυμπιακούς Αγώνες, η υποχώρηση του τομέα της πληροφορικής και η εντεινόμενη
προβληματικότητα της κλωστοϋφαντουργίας, ενισχύθηκαν από την κάμψη της ζήτησης
και την υποχώρηση της ανάπτυξης, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται φαινόμενα
μετάθεσης των πληρωμών, τα οποία με τη σειρά τους δημιουργούν αλυσίδα κρίσης.

Ο αριθμός των επιταγών που «σκάνε» αυξάνεται επικίνδυνα τελευταίως,
δημιουργώντας ανασφάλεια στις συναλλαγές. Μεγάλοι χονδρέμποροι μιλούν για
κατάσταση που είχαν χρόνια να δουν, κάνοντας λόγο, έστω καθ’ υπερβολήν, για
«στάση πληρωμών». Αρκετοί, φοβούμενοι ότι δεν θα πληρωθούν για τα αγαθά που
προσφέρουν, γίνονται άκρως επιφυλακτικοί, αποφεύγουν πράξεις μέσω ενδιάμεσων
και προτιμούν να ενεργούν ως λιανοπωλητές, απαιτώντας μετρητά για την
ολοκλήρωση μιας εμπορικής πράξης.

H όλη κατάσταση συσσωρεύει επίσης βάρη στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Το ρίσκο
των δανειοδοτήσεων αυξάνεται, οι τράπεζες γίνονται επιφυλακτικές και αυστηρές
μαζί, οι επιχειρήσεις δεν έχουν την ίδια ευχέρεια στην εξεύρεση χρηματοδοτικών
πόρων, τόσο για κεφάλαια κίνησης όσο και για επενδύσεις, με αποτέλεσμα να
δυσχεραίνεται η επιχειρηματική δραστηριότητα και να οδηγούμαστε βαθμιαία στην
υποχώρησή της.

Χωρίς δουλειά

Γενική είναι η αίσθηση ότι προσεχώς σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων θα βρεθεί
στο χείλος του γκρεμού, χωρίς στηρίγματα και διεξόδους διαφυγής από μια κρίση
που μοιάζει προαναγγελθείσα. Όσοι παρακολουθούν από κοντά την πραγματική
οικονομία πιστεύουν ότι προσεγγίζουμε την εποχή της μεγάλης κρίσης. Τραπεζίτες
και επιχειρηματίες πιστεύουν ότι η συνειδητοποίηση της επερχόμενης κρίσης θα
γίνει το προσεχές φθινόπωρο και θα εκδηλωθεί κατά τρόπο έντονο το 2006.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των περισσοτέρων, την επόμενη χρονιά θα αποκαλυφθούν
οι προβληματικές περιοχές της πραγματικής οικονομίας, μεγάλες ιδιωτικές
επιχειρήσεις δεν θα αντέξουν και σημαντικός αριθμός εργαζομένων θα μείνει
χωρίς δουλειά.

Παραλλήλως θα ενεργοποιηθούν διαδικασίες συγκέντρωσης κυρίως στην περιφέρεια
των μεγάλων αγορών, τόσο στα αστικά κέντρα όσο και στην ύπαιθρο, με αποτέλεσμα
σημαντικές ανακατατάξεις στην κοινωνική πυραμίδα. Αντιστοίχως μεγάλη κρίση
απειλεί τον αγροτικό τομέα, όπου δεν αναμένεται βελτίωση των τιμών παραγωγού
μετά την περσινή βύθισή τους. Και αυτό γιατί φαίνεται πως έχει οριστικά
εγκαταλειφθεί οποιαδήποτε προσπάθεια ελέγχου των εισαγωγών, ακόμη και κατά τις
περιόδους συγκομιδής των αγροτικών προϊόντων.

Ο πληθωρισμός

Πολλοί αισθάνονται ότι διαμορφώνονται συνθήκες για ένα κύμα «νέας φτώχειας»,
που απειλεί, αστικά και αγροτικά νοικοκυριά, χωρίς σημαντικά περιουσιακά
στοιχεία και εναλλακτικές προσόδους. Οι μη έχοντες δεύτερες και τρίτες πηγές
εισοδημάτων και στηριζόμενοι αποκλειστικά σε μια χαμηλή σύνταξη, σ’ έναν
αβέβαιο μισθό ή σ’ ένα ακόμη πιο επισφαλές μεροκάματο δοκιμάζονται στην
κυριολεξία από τον αυξανόμενο πληθωρισμό, ο οποίος είναι βαρύτερος και
εντονότερος για τους έχοντες χαμηλότερα εισοδήματα, η εισοδηματική ισχύς των
οποίων εξαντλείται στην κάλυψη βασικών υπηρεσιών και αγαθών ειδών διατροφής.
Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, για τις ασθενέστερες τάξεις το επίπεδο πληθωρισμού
είναι πολύ υψηλότερο από το επισήμως προσδιοριζόμενο σε 3,5%. Σύμφωνα με
εμπειρικούς υπολογισμούς μπορεί να ξεπερνά και το 6%.

Είναι φανερό ότι τα συγκεκριμένα νοικοκυριά βιώνουν με εντονότερο τρόπο την
υποχώρηση της οικονομίας. Γι’ αυτούς η κρίση έχει έλθει, τους απειλεί ευθέως,
τους καταδικάζει ήδη στην ανέχεια. Δεν είναι τυχαίο ότι στην επαρχία αλλά και
στην περιφέρεια των αστικών κέντρων αναβιώνουν τα τεφτέρια, οι αγορές ακόμη
και βασικών ειδών διατροφής με δόσεις.

Το σύνδρομο της καταστροφολογίας

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ που τίθεται είναι κατά πόσον η κυβέρνηση έχει αντιληφθεί την
έκταση και την ένταση της απειλής, και αν ναι τι κάνει για την άμβλυνσή της.
Ορισμένοι σημειώνουν ότι υπό το βάρος αυτών των ανησυχιών ο Πρωθυπουργός κ. K.
Καραμανλής ζήτησε προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή, με αντικείμενο
το μέγα πρόβλημα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζει η ελληνική παραγωγή.

Όλες όμως οι προηγούμενες κινήσεις και η κυβερνητική δραστηριότητα κατά τους
προηγούμενους 14 μήνες μόνο συνειδητοποίηση δεν κατεδείκνυαν. Αντιθέτως
μάλιστα η κυβέρνηση έκανε ό,τι μπορούσε προκειμένου να ανακόψει την όποια
δυναμική είχε διαμορφώσει η ελληνική οικονομία.

Και σε αυτή τη φάση πάντως οι περισσότεροι δυσπιστούν. Θεωρούν ότι η κυβέρνηση
αντιδρά νωχελικά, δεν κινείται δραστήρια, όπως οι περιστάσεις απαιτούν.
Συνεχίζει να δρα ωσάν να καταδιώκεται από το σύνδρομο της αυτοεκπληρούμενης
προφητείας, που βρίσκει τη δικαίωσή του στην επιβεβαίωση της καταστροφολογίας,
στην οποία συστηματικά αποδύθηκε η Νέα Δημοκρατία στα χρόνια της
αντιπολίτευσης.