Οι «απέναντι» του Eυρωσυντάγματος

Ανήκουν και οι δύο στην (ευρωπαϊκή) Αριστερά. Εν τούτοις, ο ένας τάσσεται
«υπέρ» και ο άλλος «κατά» του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Ένας Γερμανός Πράσινος,
ο Γιόσκα Φίσερ, και ένας Γάλλος Σοσιαλιστής, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, συζητούν,
επιχειρηματολογούν και διαφωνούν, αναζητώντας ταυτόχρονα σημεία σύγκλισης.

Αν έπρεπε να συνοψίσουν τη θέση τους, ο Μελανσόν, γερουσιαστής της Εσόν και
συνιδρυτής του κινήματος Νέος Κόσμος, θα έλεγε πως το Ευρωσύνταγμα είναι
«μερικώς δημοκρατικό» και άρα σχήμα οξύμωρο, μιας και «κάτι, είτε είναι
δημοκρατικό είτε δεν είναι». Από την άλλη ο Φίσερ, ο υπουργός Εξωτερικών της
Γερμανίας, θα έλεγε πως «Ευρώπη σημαίνει συμβιβασμός. Το Ευρωσύνταγμα είναι
ένας άριστος συμβιβασμός». «Από τα 448 άρθρα του», αντιτείνει ο Μελανσόν, «τα
322 “συνταγματοποιούν” απλώς το οικονομικό περιεχόμενο των προηγούμενων
συνθηκών. Και δεν αρκούνται σε αυτό, αλλά επιτείνουν το φιλελεύθερο
περιεχόμενό τους!». «Όταν κοιτάζω το δεύτερο μέρος του», απαντά ο Φίσερ, «και
όλα όσα λέει για τα κοινωνικά δικαιώματα, δεν μπορώ παρά να πω “ναι” σε αυτό
το Σύνταγμα». H συζήτηση ζωηρεύει…

Ζαν-Λικ Μελανσόν: Χερ Φίσερ, όσον αφορά τη Χάρτα των Κοινωνικών
Δικαιωμάτων, εκτιμούμε πάντα τις καλές προθέσεις. Έχουμε όμως την «κακή»
συνήθεια να διαβάζουμε όσα είναι γραμμένα με μικρά γράμματα, ώστε να
βεβαιωνόμαστε πως οι καλές προθέσεις μεταφράζονται σε γεγονότα. Για
παράδειγμα, πλάι στο δικαίωμα της απεργίας για τους εργαζομένους, υιοθετείται
και το δικαίωμα της απεργίας για τους εργοδότες. Στη χώρα μου, το λοκ
άουτ απαγορεύεται.

Γιόσκα Φίσερ: Στη δική μου, όχι. Κοιτάξτε, το Σύνταγμα αυτό είναι ένας
συμβιβασμός που λαμβάνει υπόψη τις διάφορες κοινωνικές παραδόσεις. Πρέπει να
ξέρουμε πόση κοινωνική δικαιοσύνη μπορούμε να προσφέρουμε σε αυτό το γενικό
πλαίσιο.

Ζαν-Λικ Μελανσόν: Το κείμενο αυτό, απλώς δεν αποτελεί ένα δημοκρατικό
οικοδόμημα. Κατ’ αρχάς, δεν είναι δημοκρατικός ο θεσμός που το πρότεινε, η
Συνέλευση. Δεύτερον, το Ευρωκοινοβούλιο δεν έχει πραγματική νομοθετική
εξουσία, έχει απλώς τη δυνατότητα άσκησης βέτο, που «βαφτίστηκε» δικαίωμα
συναπόφασης. Και τρίτον, όσον αφορά τις ενισχυμένες συνεργασίες, τα κράτη που
θέλουν να προχωρήσουν λιγότερο γρήγορα έχουν ένα υπέρμετρο δικαίωμα βέτο.

Γιόσκα Φίσερ: Μα, μεσιέ Μελανσόν, ποτέ δεν ζήτησε η Γαλλία, ούτε καν
την περίοδο της «συγκατοίκησης», να δοθεί δικαίωμα πρωτοβουλίας στο
Ευρωκοινοβούλιο.

Ζαν-Λικ Μελανσόν: Σας ευχαριστώ που το λέτε αυτό. Θα μου κόστιζε να το
παραδεχθώ ο ίδιος.

ΠΕΡΙ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗΣ

H Τουρκία στην E.E.: Ευκαιρία εκδημοκρατισμού ή τραγικό λάθος

«Τραγικό λάθος» χαρακτηρίζει τη διεύρυνση ο Ζαν-Λικ Μελανσόν. Θεωρεί πως
«εντάξαμε δέκα χώρες χωρίς πρώτα να εμβαθύνουμε τους μηχανισμούς λήψεις
δημοκρατικών αποφάσεων» και εύχεται να μη γίνει το Ευρωσύνταγμα «μία μηχανή
παραγωγής εθνικισμού». Ο Γιόσκα Φίσερ, από την πλευρά του, επιλέγει μια
διαφορετική οπτική.

Γιόσκα Φίσερ: Όταν ο Σούμαν και ο Μονέ δημιούργησαν την ιδέα μιας
Ευρωπαϊκής Ένωσης, σκέφτονταν ήδη μια μεγαλύτερη ολοκλήρωση. Δεν είχαν όμως
τότε δυνατότητα να συμπεριλάβουν τους Πολωνούς, τους Ούγγρους, τους
Σλοβάκους… Δεν είναι προς το συμφέρον μας να κάνουμε στην Νοτιοανατολική και
την Ανατολική Ευρώπη αυτό που κάναμε με επιτυχία στην περιφέρεια της Μεσογείου
ή στην Ιρλανδία; Είμαστε και οι δύο αρκετά μεγάλοι ώστε να θυμόμαστε τη
δικτατορία στην Ελλάδα, τον φασισμό στην Πορτογαλία και την Ισπανία. Ήταν
λοιπόν λάθος το ότι προτείναμε στις χώρες αυτές να ενταχθούν στην E.E.; Όσο
για την Τουρκία, πιστεύω πως η E.E. πήρε μια πολύ σοφή απόφαση. Μιλούμε για
έναν ορίζοντα 15, 20 ετών. Ο μόνος τρόπος εκσυγχρονισμού της Τουρκίας είναι η
ευρωπαϊκή προοπτική της!

Ζαν-Λικ Μελανσόν: Χερ Φίσερ, αν μου προτείνετε να έχω κοινά σύνορα με
το Ιράκ, με το Ιράν, και να υπάρχει ένας «Κύριος Ασφάλεια» που δεν θα μπορεί
να παίρνει θέση παρά μόνον εφόσον έχει συμφωνήσει όλος ο κόσμος, τότε απαντώ
«όχι, ευχαριστώ». Εδώ έχουμε να κάνουμε με γεωπολιτικές και κοινωνικές
πραγματικότητες, όχι με ονειροπολήματα. Αν υπήρχε ένα Ευρωκοινοβούλιο ικανό να
αποφασίζει πότε πρέπει να προστατεύσει την ασφάλεια των εδαφών, ικανό να
ψηφίζει νόμους που θα ισχύουν και για τους Τούρκους, τότε θα απαντούσα «ναι».

Γιόσκα Φίσερ: Αν κατάλαβα καλά, με ένα καλύτερο Ευρωσύνταγμα, θα
στηρίζατε την ένταξη της Τουρκίας; Τότε σας προτείνω έναν συμβιβασμό. Για τα
15 επόμενα χρόνια, ας ζήσουμε με αυτό το Ευρωσύνταγμα. Και μετά, ας
προετοιμάσουμε το επόμενο βήμα. Διότι, Μεσιέ Μελανσόν, αν ξυπνήσετε την
επομένη του δημοψηφίσματος με μια νίκη του «όχι», με ποια Γερμανία και ποια
Ευρώπη θα κάνετε ευρωπαϊκή πολιτική; Οι κοινές βάσεις θα έχουν χαθεί!

ΠΕΡΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Αντίθεση στο ζήτημα της ομοφωνίας

Από τις διαφωνίες των δύο ανδρών δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί η εξωτερική
πολιτική. Ο ένας, ο Γάλλος Σοσιαλιστής, θεωρεί πως δεν μπορούμε να μιλούμε για
κοινή εξωτερική πολιτική όταν αυτή παραμένει υποταγμένη στην ομοφωνία, όταν οι
Ευρωπαίοι παραμένουν διχασμένοι σε ζητήματα ουσιώδη, όπως το Ιράκ και οι
διατλαντικές σχέσεις, όταν μιλούμε, στα κείμενα, για «συμβατότητα» με το ΝΑΤΟ.

Ο άλλος, ο Γερμανός Πράσινος, πιστεύει πως το Ευρωσύνταγμα «κρατά τα κλειδιά»
μιας ισχυρής Ευρώπης, πως τα ζητήματα ειρήνης και πολέμου δεν μπορεί παρά να
κρίνονται με βάση την αρχή της ομοφωνίας, πως η Ευρώπη είναι σήμερα πολύ πιο
πρόθυμη να εργαστεί συλλογικά σε σχέση με πριν από δεκαπέντε ή ακόμα και τρία
χρόνια.

Εντάσσονται και οι δύο στην Αριστερά, αλλά έχουν πολύ διαφορετικό όραμα όσον
αφορά την E.E. Στις 29 Μαΐου, στη Γαλλία, θα έρθει η σειρά των πολιτών να πουν
τη γνώμη τους.

Με γαλλικό κρασί… Αλήθεια, τι θα κάνει ο Γιόσκα Φίσερ σε περίπτωση
καταψήφισης του Ευρωσυντάγματος; «Θα πάω να δειπνήσω σε ένα γαλλικό εστιατόριο
και θα παραγγείλω ένα εξαιρετικό γαλλικό κρασί, ώστε να πνίξω τον πόνο μου…
Είμαι παρ’ όλ’ αυτά πεπεισμένος πως οι Γάλλοι θα ψηφίσουν υπέρ της Ευρώπης.
Ξέρουν πως πρέπει να το κάνουν».

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη