MATIEΣ Πράξη φωτός

Ο Αντώνης Σαμαράκης ήταν κάτι παραπάνω από αδελφός μου. Ήταν φίλος μου. Από τα
χρόνια της δεκαετίας του ’50, που τον γνώρισα. Μαζί στις ταβέρνες, μαζί στις
παρέες, στα αμφιθέατρα, στις διαλέξεις, στις εκδηλώσεις για τη μουσική, στις
γιορτές στο σπίτι του, στην Πύλο, στον Μόλυβο, στη Θεσσαλονίκη, στην Πάτρα,
στη Γερμανία, παντού.

Ο Αντώνης πέθανε στις 8 Αυγούστου του 2003. Είχε δηλώσει στη γυναίκα του – και
στενή, επίσης, φίλη μου – Ελένη ότι δεν θέλει «όταν σημάνει η ώρα» ούτε
κηδείες, ούτε λόγους, ούτε χρυσοποίκιλτα άμφια, ούτε ψαλμωδίες, ούτε
θλιμμένους πολιτικούς, ούτε ταφή με χειροκροτήματα και κραυγές «άξιος». Και
είχε ζητήσει από τον καθηγητή της Ανατομικής, Ιωάννη Βλάχο, να χρησιμοποιηθεί
το νεκρό σώμα του από τους φοιτητές της Ιατρικής, σαν ένα αντικείμενο για την
εκπαίδευσή τους.

Την Τετάρτη, στο αμφιθέατρο της Ανατομικής στην Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου Αθηνών, έγινε μια εκδήλωση τιμής στη μνήμη των δωρητών σώματος
και, φυσικά, στη μνήμη του Αντώνη. Μίλησαν πολλοί και με μεγάλη συγκίνηση:
Βασ. Γολεμάτης, Σερ. Φυντανίδης, Γιάννης Ξανθούλης, Νικ. Παπαδόπουλος. H Ελένη
Σαμαράκη μου είχε ζητήσει να μιλήσω κι εγώ. Αρνήθηκα. Ένιωθα ότι δεν θα είχα
την ψυχική δύναμη να αντιμετωπίσω αυτή τη δοκιμασία.

Στη δύσκολη αυτή θέση βρέθηκαν αρκετοί φοιτητές, «που δούλεψαν πάνω στο σώμα
του Αντώνη Σαμαράκη», όπως έγραψε ο Χρ. Μιχαηλίδης («E»). «Ξέρω μια κοπέλα που
έκλαιγε. Ξέρω και δυο-τρία παιδιά που δεν ήθελαν να τον κόψουν. Γιατί ήταν ο
Αντώνης τους. Ο Αντώνης των νέων ανθρώπων». Έτσι είναι. Τουλάχιστον για εμένα.
Και, στο κάτω κάτω, για να παραφράσω και τον Ελύτη, «ο καθείς και οι αντοχές
του».

Σημασία έχει, πάντως, πέρα από όλα αυτά, το μήνυμα του Αντώνη: ακόμη και με το
νεκρό κορμί μας οφείλουμε να βοηθάμε την Επιστήμη, να βοηθάμε τους ανθρώπους,
ν’ ανοίγουμε μια χαραμάδα ελπίδας. Και είναι πολύ σημαντικό αυτό που έμαθα.
Ότι, δηλαδή, από την ημέρα που έγινε γνωστή η απόφαση του Σαμαράκη
πολλαπλασιάστηκαν οι δωρητές σώματος.

Θέλω να τελειώσω με τα λόγια του φίλου μου καθηγητή Βασ. Γολεμάτη: «Ενάντια σε
μια εποχή που επικρατούν ο εγωκεντρισμός και ο υλισμός, η δωρεά σώματος για
μεταμόσχευση ή για εκπαιδευτικούς λόγους είναι πράξη ανθρωπιάς, είναι πράξη φωτός».