Σούσι εναντίον… τόνου

H παχιά σάρκα του τόνου είναι χρυσοφόρος φλέβα για ψαράδες με τράτες,
ψαροντουφεκάδες και εκτροφείς ψαριών, από τις ανατολικές ακτές των Ηνωμένων
Πολιτειών μέχρι τα παγωμένα νερά νότια της Ισλανδίας και τα ήρεμα νερά της
Μεσογείου.

Αλλά το ανεξέλεγκτο εμπόριο του τόνου μπορεί να «αδειάσει» τα νερά των ωκεανών
από τα ψάρια αυτά. Τα τελευταία 35 χρόνια, η μεγάλη ζήτησή του παγκοσμίως και
η αυξανόμενη δημοτικότητα του σούσι, σε συνδυασμό με το καλά οργανωμένο
κυνηγητό του με τη βοήθεια δορυφόρων και και αεροπλάνων έχουν καταστρέψει
πολλούς ψαρότοπους.

Σημάδια εξαφάνισης. Ψαράδες σε δεκάδες μικρές πόλεις, στις ακτές της
Μεσογείου, που έριχναν δίχτυα στις θάλασσές τους για 500 χρόνια, τώρα τα
βγάζουν άδεια. Οι ψαράδες στις ακτές της Νέας Αγγλίας, που κάποτε έβλεπαν να
περνούν ολόκληρα κοπάδια από την περιοχή τους στο τέλος κάθε καλοκαιριού, τώρα
χτενίζουν τις θάλασσες για να βρουν μερικά σκόρπια ψάρια. Πιο ευάλωτος από
όλους, λένε οι θαλάσσιοι βιολόγοι, είναι ο πληθυσμός του τόνου στον Κόλπο του
Μεξικού, που έχει σχεδόν εξαφανιστεί.

Ηλεκτρονικές ετικέτες. H απειλή έγινε ξεκάθαρη την περασμένη εβδομάδα,
όταν οι ερευνητές ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα ενός προγράμματος παρακολούθησης
εκατοντάδων ψαριών με ηλεκτρονικές ετικέτες. Βρήκαν λοιπόν πως ο τόνος που
γεννήθηκε στη Δύση, όπου το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο, κινδυνεύει περισσότερο
από χιλιάδες αγκίστρια, δίχτυα, καμάκια και δολώματα, τα οποία σχηματίζουν ένα
τεράστιο απειλητικό πλέγμα. Τα ψάρια που αιχμαλωτίζονται μεταφέρονται σε
«θαλάσσιες φάρμες» μέχρι να μεγαλώσουν και να φτάσουν στο κατάλληλο πάχος για
την παρασκευή σούσι.

H έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature». Οι επιστήμονες ακολούθησαν τα
ίχνη των τόνων επί μία δεκαετία, βάζοντας εκατοντάδες ηλεκτρονικές ετικέτες
στα ψάρια. Στην πορεία, πρόσθεσαν στις γνώσεις τους πολύτιμες λεπτομέρειες για
τα βάθη των ωκεανών, την πορεία των ψαριών στις θάλασσες αλλά και τις περιοχές
όπου βρίσκουν την τροφή τους, από τον Ατλαντικό μέχρι τη Μεσόγειο.

Φινέτσα και δύναμη. Ο τόνος θεωρείται η «Φεράρι των ψαριών». Πρόκειται
για ένα θαύμα εξελικτικής τελειότητας, ένα μείγμα φινέτσας και ωμής δύναμης.
Μερικοί ζυγίζουν μισό τόνο και ζουν 40 χρόνια. Είτε κολυμπούν σε παγωμένα είτε
σε τροπικά νερά, διατηρούν τη θερμοκρασία του σώματός τους στους 25 βαθμούς. H
φυσιολογία τους τούς επιτρέπει να διασχίζουν τους ωκεανούς, κάτι που τους
κάνει εύκολη λεία για τους επαγγελματίες ψαράδες.

Ως λύση, οι ειδικοί προτείνουν να περιοριστεί το ψάρεμα του τόνου σε
συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και να απαγορευτεί στον κεντρικό Ατλαντικό·
εκεί όπου συναντώνται τα ψάρια από τη Μεσόγειο και από τον Κόλπο του Μεξικού.
Στην περιοχή ψαρεύουν τον τόνο ανεξέλεγκτα πολλές χώρες.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου