ΠAKΟ IΓNAΣIΟ TAΪMΠΟ II «Eμπρός για τη Δημοκρατία των Aναγνωστών»

«H ιδέα πως η οικονομία που βασίζεται στην ιδιοκτησία θα ωφελήσει τους πάντες είναι ένα κακό μυθιστόρημα», λέει στα «NEA» ο Μεξικανός μπεστσελερίστας Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II

Με ψυχή αγωνιστή που βγαίνει στους δρόμους και διαδηλώνει ενάντια στην αδικία,
με αντοχές ταξιδιώτη που πηγαινοέρχεται μεταξύ Ευρώπης – Μεξικού – Νέας
Υόρκης, με πνεύμα σε εγρήγορση ενός βιβλιοφάγου, ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II
εξακολουθεί να κατονομάζει ως νούμερο ένα πάθος του τη λογοτεχνία. «Δεν
υπάρχει πουθενά καμία ένδειξη ακεραιότητας, παρά μόνο στα μυθιστορήματα. Ούτε
στην πολιτική ούτε στη φιλοσοφία ούτε στα μίντια. Την καλή πληροφορία, την
εισπράττω από τη λογοτεχνία. Και όταν λέω πληροφορία εννοώ την κριτική και
ουτοπική σκέψη», λέει ο Τάιμπο II στα «NEA», λίγο πριν από την παρουσίαση στην
Αθήνα του νέου βιβλίου του, «Και σαν σκιές επιστρέφουμε», που κυκλοφόρησε στα
ελληνικά από τις Εκδόσεις Άγρα.

Και εξηγεί ότι η δημοσιογραφία σήμερα είναι απλώς «ο θόρυβος που κάνουν τα
μίντια και όχι ένα λειτούργημα ενημέρωσης, που δεν σε αγγίζει, γιατί δεν
μαθαίνεις καινούργια πράγματα. Αντίθετα, τα μυθιστορήματα σου δίνουν τόσα
στοιχεία για νέες χώρες, νέες καταστάσεις, για τη ζωή των ανθρώπων. Από το
μυθιστόρημα ενός Καναδού συγγραφέα ανακάλυψα τη χώρα της Ρουάντας και έμαθα
πράγματα για τη δραματική κατάσταση στην Αφρική. Από ένα άλλο μυθιστόρημα είδα
μία νέα εκδοχή για την Ισπανία, μέσα από την ιστορία για το πώς ένας κανονικός
άνθρωπος γίνεται βασανιστής».

Ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II έχει θέσει σε εφαρμογή μία νέα ιδέα για το πώς
γράφονται τα μυθιστορήματα. Έπειτα από δώδεκα χρόνια έρευνας για την Ιστορία
του Μεξικού στη δεκαετία του 1940, τότε που η χώρα προσέφερε καταφύγιο στους
Ευρωπαίους εξορίστους του πολέμου, άρχισε να γράφει τη συνέχεια του
αστυνομικού του μυθιστορήματος «H Σκιά της σκιάς». Σε αυτό, τέσσερις άνδρες
συναντιούνται το 1922 παίζοντας ντόμινο στο μπαρ ενός ξενοδοχείου στην πόλη
του Μεξικού και καθώς εκτυλίσσεται η ιστορία τους, η πλοκή του αστυνομικού
μετατρέπεται σε ιστορία διεθνούς συνωμοσίας.

Και μετά είκοσι έτη, οι τέσσερις άνδρες της «Σκιάς» επιστρέφουν με άλλο
πεπρωμένο: ο ποιητής-κειμενογράφος διαφημιστικών για φάρμακα εργάζεται ως
πράκτορας, ο Κινεζομεξικανός συνδικαλιστής καταδιώκει μία συμμορία ναζί στη
ζούγκλα της Τσιάπας, ο δημοσιογράφος αποκτά διασυνδέσεις με έναν ραβίνο και
τρεις Γερμανούς εξόριστους συγγραφείς και ο δικηγόρος έχει καταφύγει σε ένα
άσυλο από όπου καλεί τους παλιούς φίλους για μία παρτίδα πόκερ με τον
Χεμινγουέι.

Δεν υπάρχει περίπτωση, όμως, ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II να γράψει με συνεχόμενο
ειρμό και με αλληλουχία γεγονότων την ιστορία του. Κάθε ερχόμενο κεφάλαιο
τινάζει την πλοκή στον αέρα, ενώ οι ξαφνικές σκέψεις του παρεμβάλλονται
ανάμεσά τους. «Σιχαίνομαι τα μυθιστορήματα που μαντεύεις τη συνέχεια της
ιστορίας. Γι’ αυτό και γράφω με τέτοιο τρόπο που ο αναγνώστης να μην μπορεί να
έχει τον έλεγχο του βιβλίου. Και με αυτό το σκεπτικό έγραψα το “Και σαν σκιές
επιστρέφουμε”, έχοντας στόχο να γράψω το απόλυτο περιπετειώδες μυθιστόρημα».

Μήπως γιατί δεν έχει μείνει πολύς χώρος ή χρόνος για περιπέτειες; «Είναι
αλήθεια ότι υπάρχουν πολλές συντηρητικές πιέσεις στις σύγχρονες κοινωνίες. Οι
πιέσεις αυτές απομακρύνουν τους ανθρώπους από την αίσθηση της περιπέτειας.
Όμως, μεγάλωσα διαβάζοντας για περιπέτειες. Ο Ρομπέν των Δασών, οι Τρεις
Σωματοφύλακες είναι τα σύμβολα της περιπέτειας που με έχουν καθορίσει».

Ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II δεν έχει σταματήσει να δηλώνει αριστερός και να
ασχολείται με την πολιτική. Στο Μεξικό, έχει αφήσει πίσω του μία βιογραφία για
τον Μεξικανό επαναστάτη Πάντσο Βίλα. Και μόλις ολοκλήρωσε το μυθιστόρημα που
συνυπογράφει με τον σημερινό ηγέτη των Ζαπατίστας, υποδιοικητή Μάρκος, «ένα
παιχνίδι πινγκ πονγκ μεταξύ μας, αφού ο ένας συνεχίζει την ιστορία
παραλαμβάνοντας το κεφάλαιο που τελειώνει ο άλλος και αναφέρεται σε ένα
μυστήριο γύρω από τη μεξικανική Ιστορία». Με το ίδιο πάθος που οργανώνει το
φεστιβάλ αστυνομικού μυθιστορήματος Semana Negra στην Ισπανία, κατεβαίνει σε
διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στην Πόλη του Μεξικού για να θυμίζει στον κόσμο πως
αν δεν φωνάξουμε δεν θα μας ακούσουν.

«Αν η αριστερή ιδεολογία είναι μία ουτοπία, υπό την έννοια ότι πρόκειται για
κάτι απόμακρο που το βλέπουμε αλλά δεν το φτάνουμε ποτέ, την προτιμώ. Είναι
καλύτερα να ζω σε ένα όμορφο ψέμα, παρά να αποδέχομαι μία ορθολογιστική
αλήθεια», δηλώνει ο συγγραφέας, ο οποίος έχει βάλει στοίχημα να καταπολεμήσει
τα σύμβολα του καπιταλισμού από «τα μέσα». Καταναλώνοντας, για παράδειγμα,
μεγάλες ποσότητες Κόκα-Κόλας και έχοντας φτάσει σε τέτοιο επίπεδο βαθιάς
γνώσης γύρω από το αναψυκτικό ώστε να μπορεί να ξεχωρίζει τη χώρα προέλευσης,
καθώς υπάρχουν διαφορές στη γεύση, ανάλογα με τα εργοστάσια κατασκευής σε όλον
τον κόσμο. Και ο λόγος αυτής της σχέσης είναι για να τραβήξει τον εαυτό του
μακριά από το αλκοόλ, στο οποίο βυθίστηκαν οι άλλοι απογοητευμένοι αριστεροί
φίλοι του.

Λογοτεχνία κόντρα στην ανία, όχι τη μοναξιά…

«H λογοτεχνία είναι το βάλσαμο της ψυχής. Είναι στα σίγουρα ένας τρόπος για να
αποφύγεις την ανία. Το βέβαιο είναι ότι δεν μπορεί να καταπολεμήσει τη
μοναξιά», λέει ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II. «Γιατί, όμως, τα ζητάτε όλα από τη
λογοτεχνία; Αρκεί που μπορείς να μοιράζεσαι με τους άλλους αυτόν τον
ενθουσιασμό για κάτι που διάβασες και σε εντυπωσίασε. H λογοτεχνία είναι το
μοναδικό δημοκρατικό πολίτευμα. Θα έπρεπε να φέρουμε σε ισχύ τη Δημοκρατία των
Αναγνωστών. Εκεί όπου δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά η ανάγκη να μοιράζεσαι την
πίστη σου στα βιβλία».

INFO

Τα βιβλία του Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II «H Σκιά της σκιάς», «H ζωή η ίδια», «Το
ποδήλατο του Λεονάρντο», «Χωρίς αίσιο τέλος» κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Άγρα