Διάτρητο το σύστημα ασφαλείας των προϊόντων στην Eυρώπη

Σε μια περίοδο που στην Ευρώπη έχει σημάνει συναγερμός για τη μαζική εισβολή
φθηνών προϊόντων ασιατικής προέλευσης, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
δείχνουν ότι, μόνο κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους, βρέθηκαν να κυκλοφορούν
στις 25 χώρες – μέλη 193 επικίνδυνα είδη, τα οποία στην πλειονότητά τους
έφεραν την ένδειξη ασφαλείας «CE»: από ελαττωματικά μπιμπερό, παιδικά
καροτσάκια και ρούχα ύποπτα για δερματικές παθήσεις, μέχρι κλιματιστικά,
φωτιστικά και φορτιστές κινητών τηλεφώνων χωρίς γείωση, μόνωση και σωστή
συνδεσμολογία. Από αυτά, το 42% είχε ως χώρα προέλευσης την Κίνα, ενώ το 28%
ήταν αγνώστου προέλευσης. Πρόκειται για μια σημαντική έξαρση του φαινομένου,
αφού συνολικά την περσινή χρονιά είχαν εντοπιστεί μόλις 390 παρόμοιες
περιπτώσεις.

Καμία εγγύηση

Αποδεικνύεται έτσι πως το σύστημα χορήγησης των πιστοποιητικών ασφαλείας είναι
εντελώς διάτρητο και ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια του καταναλωτή.
Τα σήματα χορηγούνται με ευθύνη της χώρας προέλευσης του προϊόντος, χωρίς
κανείς να ελέγχει τη διαδικασία. Από τη στιγμή που ένα προϊόν έχει σημανθεί,
δεν μπορεί να αποσυρθεί από την αγορά παρά μόνον κατόπιν καταγγελίας ή έπειτα
από δειγματοληπτικούς ελέγχους. Επιπλέον, πολλά από τα προϊόντα αυτά
κατασκευάζονται «φασόν», για λογαριασμό διαφορετικών εμπορικών επιχειρήσεων
στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Έτσι, ενώ ένα προϊόν αποσύρεται ως επικίνδυνο από
μια χώρα, εμφανίζεται να κυκλοφορεί με διαφορετικό εμπορικό σήμα σε κάποια
άλλη!

Ερωτήματα υπάρχουν και για την ασφάλεια των ασιατικών ειδών ρουχισμού, που
κατακλύζουν την αγορά. Το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ενδείξεις ότι ασιατικής
προέλευσης ρούχα περιέχουν στη σύνθεσή τους επικίνδυνες αζωτοχρωστικές ουσίες,
ύποπτες για δερματοπάθειες. Στην ετικέτα μάλιστα, αναγράφεται ότι είναι
βαμβακερά, ενώ είναι από νάιλον.

«CE» – μαϊμού

Στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης μιλάνε για «μαϊμού» σήματα ποιότητας «CE» σε
δεκάδες κατηγορίες προϊόντων, όπως παιχνίδια, ηλεκτρικές συσκευές και ρούχα
και εκφράζουν φόβους ότι επικίνδυνα προϊόντα μπορεί να κυκλοφορούν με
διαφορετικά εμπορικά σήματα, πράγμα που δυσκολεύει τον εντοπισμό τους και την
απόσυρσή τους από την αγορά.

Το γεγονός ότι η πιστοποίηση ασφάλειας των προϊόντων γίνεται, τις περισσότερες
φορές, στη χώρα παραγωγής τους και ότι ο έλεγχος από τις ελληνικές αρχές
μπορεί να είναι μόνο δειγματοληπτικός και όχι για κάθε προϊόν που κυκλοφορεί
στην αγορά, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να είμαστε απόλυτα ασφαλείς
αγοράζοντας ένα προϊόν, ακόμη κι αν αυτό φέρει το σήμα «CE».

H διαδικασία

Φριτέζα κινεζικής προέλευσης, χωρίς γείωση, μόνωση, με ακατάλληλο φις. Κίνδυνος για πυρκαγιά και ηλεκτροπληξία. Βρέθηκε να κυκλοφορεί τον Φεβρουάριο στη Γερμανία. Έφερε την ένδειξη ασφαλείας «CE»

«Σύμφωνα με τα ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα προϊόντα που πρόκειται να
πωληθούν στις χώρες της E.E. πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές ασφαλείας και,
με ευθύνη του κατασκευαστή ή του διακινητή τους, να φέρουν το σήμα «CE»,
εξηγεί ο Γενικός Γραμματέας Καταναλωτή, Αθανάσιος Σκορδάς. Το σήμα αυτό
πιστοποιεί κάποιος φορέας της χώρας παραγωγής, εκτός αν το προϊόν εισάγεται
χωρίς πιστοποίηση. Σε αυτή την περίπτωση, οι χώρες παραγωγής ελέγχουν την
αρτιότητα των προϊόντων και φτιάχνουν έναν τεχνικό φάκελο, ο οποίος
αποδεικνύει την τήρηση των προδιαγραφών ασφαλείας που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση,
ώστε το προϊόν να μπορεί να φέρει την ένδειξη «CE». Όμως, ο εντοπισμός μεγάλου
αριθμού επικίνδυνων προϊόντων στην αγορά, το τελευταίο διάστημα, που
προέρχονται κυρίως από τρίτες χώρες, δείχνει την αναξιοπιστία αρκετών φορέων
πιστοποίησης, που επιτρέπουν να εξάγονται επικίνδυνα προϊόντα.

Αν ένα προϊόν δεν φέρει την ένδειξη «CE» από τη χώρα παραγωγής του, η
πιστοποίηση χορηγείται από τη χώρα εισαγωγής εφόσον ελεγχθεί το προϊόν. Σε
αυτή την περίπτωση, την ευθύνη φέρει ο διακινητής του προϊόντος, δηλαδή ο
εισαγωγέας. Στην Ελλάδα υπάρχουν φορείς πιστοποίησης που υπάγονται στο
υπουργείο Ανάπτυξης, στον τομέα Βιομηχανίας, αλλά και ιδιωτικοί φορείς που με
την έγκριση του κράτους αναλαμβάνουν να ελέγξουν τα προϊόντα, να καταρτίσουν
τον τεχνικό φάκελο και να δώσουν το «CE». Ανάλογοι φορείς υπάρχουν σε όλες τις
χώρες-μέλη.

Προειδοποιήσεις

Σύμφωνα με τη νομοθεσία (κοινοτική οδηγία 95/01, από το 2001), αν ένα προϊόν
εμφανίσει πρόβλημα που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους καταναλωτές, ο
εισαγωγέας είναι υποχρεωμένος να τους προειδοποιήσει με ανακοινώσεις στον Τύπο
και στο υπουργείο Ανάπτυξης. Σε ενημέρωση των καταναλωτών προχωρά και το
υπουργείο Ανάπτυξης, το οποίο είναι υποχρεωμένο να ενεργοποιήσει το σύστημα
ενημέρωσης και των άλλων κρατών-μελών της E.E. μέσω του μηχανισμού RAPEX. Το
τελευταίο εξάμηνο η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε τέσσερις ενημερώσεις του
συστήματος για επικίνδυνα προϊόντα (δύο φορές για παιδικά παιχνίδια, μία για
ελαττωματική αντλία καυσίμων μοτοσυκλέτας και μία για το ατμοσίδερο «PERLA»,
που κόστισε τη ζωή σε τρεις ανθρώπους).

Πιο περίπλοκα

Επαναφορτιζόμενο ατμοσίδερο, χωρίς γείωση και μόνωση, με ελαττωματικό φις και κακή συνδεσμολογία. Κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. Εντοπίστηκε τον Μάρτιο στην Ουγγαρία. H χώρα προέλευσης είναι άγνωστη.

«Δυστυχώς, το πρόσφατο γεγονός με το επικίνδυνο ατμοσίδερο δείχνει ότι η
σήμανση “CE” για πολλά προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά μπορεί να τεθεί σε
αμφισβήτηση», προσθέτει ο Γενικός Γραμματέας Καταναλωτή. Μάλιστα, τα πράγματα
φαίνεται να γίνονται πιο περίπλοκα στις περιπτώσεις προϊόντων που εισάγονται
από τρίτες χώρες, παράγονται «φασόν» για διάφορες επιχειρήσεις, παίρνουν
αμφίβολη πιστοποίηση από τη χώρα παραγωγής τους και κυκλοφορούν στην αγορά με
διαφορετικές εμπορικές επωνυμίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ακαταλληλότητα
των προϊόντων μπορεί να εντοπιστεί μόνο ύστερα από καταγγελίες καταναλωτών ή
αν ο δειγματοληπτικός έλεγχος, που κάνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες στην αγορά,
εντοπίσει τα προϊόντα αυτά.

Ηλεκτρικές συσκευές, ρούχα, γυαλιά ηλίου και παιχνίδια είναι μερικά μόνο από
τα εκατοντάδες αμφίβολης ποιότητας (και ασφάλειας) προϊόντα που μπορεί κανείς
να βρει στην αγορά. Με προέλευση κάποια ασιατική χώρα (ή ακόμα και με άγνωστη
προέλευση), τα τελευταία χρόνια κατακλύζουν και την ελληνική αγορά και, χάρη
στη χαμηλότερη τιμή τους, κερδίζουν μερίδιο στις προτιμήσεις των καταναλωτών.
H ένδειξη «CE» αποδεικνύεται συχνά «μια τρύπα στο νερό», αφού σε όλη την
Ευρώπη έχουν βρεθεί επικίνδυνα προϊόντα που φέρουν αυτή την πιστοποίηση.

Σαφάρι ελέγχων σε «ύποπτα» ρούχα

Συναγερμός έχει σημάνει στο υπουργείο Ανάπτυξης έπειτα από καταγγελίες εμπόρων
και καταναλωτών για ρούχα ασιατικής προελεύσεως, τα οποία είναι «ύποπτα» για
δερματοπάθειες. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την έκρηξη που σημειώνουν οι
εισαγωγές των ειδών αυτών από την αρχή του χρόνου, αναγκάζει τις υπηρεσίες του
υπουργείου να ξεκινήσουν σαφάρι ελέγχων σε εκατοντάδες μικρά και μεγάλα
καταστήματα ρούχων.

Κύκλοι του υπουργείου υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη στα χέρια τους ενδείξεις για
είδη ένδυσης με σοβαρές παρατυπίες, τόσο στη σύνθεσή τους (π.χ. περιεκτικότητα
σε αζωτοχρωστικές ουσίες) όσο και στην ετικέτα (αναγράφουν ότι είναι βαμβακερά
ενώ είναι από νάιλον, δεν αναφέρουν χώρα προέλευσης κ.λπ.).

Ύποπτη συσκευή ποπ-κορν

Νέα καταγγελία για μηχανή ποπ-κορν ύποπτη για ανάφλεξη έλαβε χθες το INKA. H
καταγγελία αφορά συσκευή κινεζικής προέλευσης, αξίας 48 ευρώ, με την ονομασία
«Νοσταλγία» και κωδικό 0FP-501, η οποία κατά τη χρήση της ανεφλέγη, όπως
αναφέρεται στην ανακοίνωση. Αμέσως μόλις δέχθηκε την καταγγελία το INKA
επικοινώνησε με τον προμηθευτή της συγκεκριμένης συσκευής ζητώντας ενημέρωση
για τα πιστοποιητικά ασφαλούς διάθεσης του προϊόντος. Σύμφωνα με τον
προμηθευτή της συσκευής, η λειτουργία της προϋποθέτει από τον χρήστη την
τήρηση ειδικών προφυλάξεων κατά τη διάρκεια του ψησίματος για την αποφυγή
αναφλέξεων. Επιπλέον, για την ασφάλεια των καταναλωτών απαγορεύεται να ρίξει
κανείς αλάτι στο καλαμπόκι ενώ αυτό ψήνεται εντός της συσκευής και εκτός
κάδου, παρά μόνο μετά την αποκομιδή του.

Από την Κίνα 4 στα 10 επικίνδυνα είδη

Μπιμπερό με θηλή από επικίνδυνο πλαστικό τύπου PVC. Κίνδυνος δηλητηρίασης. Εντοπίστηκε τον Φεβρουάριο στην Ουγγαρία. Χώρα προέλευσης, η Κίνα.

Δεκάδες είναι τα προϊόντα που, αν και φέρουν την ένδειξη πιστοποίησης «CE» (η
οποία σημαίνει ότι έχουν κατασκευαστεί με τις τεχνικές προδιαγραφές της
Ευρωπαϊκής Ένωσης), δεν πληρούν ούτε καν στοιχειώδεις κανόνες ασφαλείας.
Ελαττωματικά παιδικά καροτσάκια και ρούχα ύποπτα για δερματικές παθήσεις,
πολύμπριζα, κλιματιστικά, ραδιοκασετόφωνα, φωτιστικά, τοστιέρες και φορτιστές
κινητών τηλεφώνων που δεν διαθέτουν γείωση, μόνωση και σωστή συνδεσμολογία,
κυκλοφορούν στην ελληνική και την ευρωπαϊκή αγορά.

Αυτό αποδεικνύετα από τα στοιχεία που δημοσιεύει κάθε εβδομάδα στην ιστοσελίδα
του ο ευρωπαϊκός φορέας RAPID ALERT SYSTEM (RAPEX), αρμόδιος να ενημερώνει τις
χώρες-μέλη της E.E. για προϊόντα στα οποία εντοπίζονται σοβαρές
κατασκευαστικές αστοχίες, επικίνδυνες για την ασφάλεια των καταναλωτών. Από τα
στοιχεία αυτά προκύπτει ότι, από την αρχή του χρόνου μέχρι σήμερα, έχουν
εντοπιστεί 193 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις προϊόντων επικίνδυνων για την υγεία
και την ασφάλεια των καταναλωτών. Πρόκειται για σαφή έξαρση σε σχέση με το
2004, αφού όλο το έτος πέρυσι καταγράφηκαν 390 επικίνδυνα προϊόντα. Τα
περισσότερα από όσα εντοπίσθηκαν φέτος προέρχονται από την Κίνα (42%), ενώ το
28% είναι αγνώστου προελεύσςως. Ας σημειωθεί ότι, εκτός από το επικίνδυνο
ατμοσίδερο, μέσα σε τέσσερις μόλις μήνες εντοπίστηκαν σε άλλες χώρες της E.E.
τουλάχιστον επτά ακόμη μάρκες σίδερων με υψηλή επικινδυνότητα ηλεκτροπληξίας.

Το 40% από το σύνολο των επικίνδυνων προϊόντων που βρέθηκαν να κυκλοφορούν
στην Ευρώπη των «25» είναι ηλεκτρικές συσκευές, το 31% παιχνίδια (κούκλες,
πιστόλια – λέιζερ κ.ά), το 9,3% βρεφικά είδη (κούνιες, καροτσάκια, μπιμπερό
κ.ά), το 4,6% οικιακός εξοπλισμός (έπιπλα κουζίνας, κήπου) και το 2,5% άλλα
εξαρτήματα. Τα περισσότερα προϊόντα, σε αριθμό, εντοπίσθηκαν στη Γερμανία, στη
Βρετανία και στην Ουγγαρία, ενώ στην Ελλάδα τέσσερα από την αρχή του χρόνου.
Εκτός από το ατμοσίδερο PERLA, πρόκειται για ελαττωματική αντλία καυσίμου για
σκούτερ μάρκας Suzuki (που προκαλούσε διαρροή), γόμες – σοκολατάκια και
διακοσμητικά για κούνιες (που εμπεριέχουν χρωστικές ουσίες και ενέχουν τον
κίνδυνο να τα καταπιούν τα παιδιά) και διακοσμητικά. Σε όλες τις περιπτώσεις η
κυκλοφορία των προϊόντων ανακλήθηκε.

TI ΛΕΝΕ OI ΕΜΠΟΡΟΙ

Επικίνδυνα είδη και στα ράφια καταστημάτων

Παναγής Καρέλας, πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθήνας: Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι στην αγορά κυκλοφορούν ρούχα επικίνδυνα για δερματοπάθειες και γυαλιά ηλίου που μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στην όραση των καταναλωτών

«Έχουμε επισημάνει εδώ και καιρό τους κινδύνους που μπορεί να κρύβουν πολλά
από τα προϊόντα ασιατικής προέλευσης που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά.
Μάλιστα, έρευνες έχουν αποδείξει την επικινδυνότητα γυαλιών ήλιου από την Κίνα
που η χρήση τους μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στην όραση. Επίσης,
έχουν βρεθεί είδη ένδυσης με επικίνδυνες βαφές, ύποπτες για την πρόκληση
δερματοπαθειών», λέει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου της Αθήνας, κ. Παναγής
Καρέλας.

Όπως υποστηρίζουν οι έμποροι, τέτοια προϊόντα (τα οποία καλύπτουν το 30% του
εμπορίου στην Ελλάδα) δεν πωλούνται μόνον από τους πάγκους πλανόδιων πωλητών,
αλλά βρίσκονται και στα ράφια καταστημάτων. Μάλιστα, το 2004, επιβλήθηκε
πρόστιμο από το υπουργείο Ανάπτυξης σε γνωστή εταιρεία εμπορίας παιχνιδιών,
όταν ύστερα από δειγματοληπτικό έλεγχο σε παιχνίδια από την Κίνα διαπιστώθηκε
ότι περιείχαν απαγορευμένες χημικές ουσίες, παρ’ ότι έφεραν το σήμα ασφαλείας
της E.E. Υπάρχουν, επίσης, καταγγελίες και για κυκλώματα που ελληνοποιούν
ρούχα ασιατικής προέλευσης.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν υπόνοιες και για επικίνδυνες ηλεκτρικές
συσκευές, κυρίως ανώνυμες, προερχόμενες από την Κίνα. Όπως λένε, πολλές
μεγάλες εταιρείες παράγουν προϊόντα τους στην Κίνα. Στις περιπτώσεις αυτές οι
εταιρείες, προχωρούν σε ελέγχους των προϊόντων τους και πολλές φορές ανακαλούν
ελαττωματικά προϊόντα από την αγορά. «Δεν είναι, όμως, βέβαιο ότι το ίδιο
γίνεται για όλα τα προϊόντα, κυρίως μικρές ηλεκτρικές συσκευές που κυκλοφορούν
σε εξευτελιστικές τιμές χωρίς κανείς να γνωρίζει την προέλευση και τον
προμηθευτή τους» επισημαίνει εκπρόσωπος μεγάλης αλυσίδας ηλεκτρικών ειδών.