Ο έρωτας του Tσέχωφ στο σανίδι

Δύο θεατρίνοι, ο Μισέλ Πικολί και η Νατάσα Πάρι, ξανασυναντιούνται στη σκηνή για να μιλήσουν για τον Τσέχωφ, για την αγάπη, για το θέατρο

«Στα γράμματα που έγραψε στη γυναίκα του, την Όλγα Κνίπερ, ανακαλύπτουμε ότι ο
Τσέχωφ-ο άντρας, θα μπορούσε να είναι και ένας ρόλος γραμμένος από τον
Τσέχωφ-τον συγγραφέα. H ιστορία που κτίζεται μ’ αυτά τα γράμματα, τραγική και
κωμική ταυτόχρονα, θα μπορούσε να είναι ένα καινούργιο έργο του», σημειώνει ο
Πίτερ Μπρουκ για την παράσταση «Το χέρι σου στο δικό μου» και, κατά κάποιον
τρόπο, «ξεκλειδώνει» ένα βασικό μυστικό της. Πως μπορεί δηλαδή δύο βετεράνοι
ηθοποιοί, ο Μισέλ Πικολί και η Νατάσα Πάρι, οι οποίοι εδώ και δεκαετίες έχουν
περάσει τα τριάντα, να παίζουν αντίστοιχα τον Άντον Τσέχωφ και την Όλγα Κνίπερ
στις πραγματικές τους, πολύ νεώτερες ηλικίες – γνωρίστηκαν τον Απρίλιο του
1898, όταν ο Τσέχωφ 38 ετών, και ήδη αναγνωρισμένος συγγραφέας, ερωτεύθηκε την
ηθοποιό και πρωταγωνίστρια του Στανισλάφκι, Όλγα Κνίπερ, 29 ετών.

Τι κάνει, λοιπόν, αυτός ο οραματιστής σκηνοθέτης, αυτός ο ευφυής, πρακτικός
άνθρωπος του θεάτρου; Ξεκινάει την παράστασή του βάζοντας τους δύο ηθοποιούς
του (έχουν ξανασυναντηθεί στον «Βυσσινόκηπο» που σκηνοθέτησε ο Μπρουκ, το
1982) να φτάνουν στο θέατρο και να ανταλλάσσουν τον εξής διάλογο:

Εκείνη: Σφίγγω το χέρι σας στο δικό μου

Εκείνος: Σφίγγω το χέρι σας στο δικό μου.

Εκείνη: Έτσι υπέγραφε τα γράμματά του, τα πρώτα του γράμματα στην Όλγα.

Εκείνος. Τετρακόσια γράμματα.

Εκείνη: Τετρακόσια δώδεκα, για την ακρίβεια, και εκείνη του έστειλε άλλα τόσα.

Εκείνος: H γνωριμία τους κράτησε μόνο έξι χρόνια.

Εκείνη: Μονάχα έξι χρόνια;

Εκείνος: Μονάχα.

Εκείνη: Πώς γνωρίστηκαν;

Εκείνος: Το ξέχασα!

Εκείνη: Στην ανάγνωση του «Γλάρου»,

Εκείνος: Στην ανάγνωση!

Εκείνη: Ναι, ο «Γλάρος», Απρίλιος 1898, θυμάσαι; «Αγάπη μου, είσαι η τελευταία
σελίδα της ζωής μου». Πόσο μου άρεσε να λέω αυτήν τη φράση! Ήταν η αγαπημένη
μου!

Εκείνος: Πόσο μου άρεσε να την ακούω! Είχα γράψει το έργο για μια άλλη
ηθοποιό, αλλά όταν το διάβασε εκείνη, η Όλγα!.. Πώς το διάβασε εκείνη την
ημέρα. Δεν μπορώ να το ξεχάσω. Ήταν 29 ετών.

Αργά, σταθερά, οι δύο ηθοποιοί μετουσιώνονται στους ήρωες για τους οποίους
μιλάνε. Ο Μισέλ Πικολί γίνεται ο Τσέχωφ, αφοσιωμένος στο γράψιμο, που του
αρέσει η ζωή, που είναι άρρωστος, που ζει με τον θάνατο να πλησιάζει. H Νατάσα
Πάρι γίνεται η Κνίπερ, μια ευαίσθητη και παθιασμένη ηθοποιός, που αγαπάει την
ανέμελη κι έντονη ζωή. Δεν έχει πια σημασία η ηλικία τους. Φορώντας τα
διαχρονικά κοστούμια της Χλόης Ομπολένσκι κινούνται στο γυμνό σκηνικό που
γίνεται ένας ολόκληρος κόσμος – οι παγωμένοι χειμώνες στη Μόσχα, η ντάτσα
(αναρρωτήριο στη Γιάλτα), η Νίκαια, οι βραδιές τους στο θέατρο, μια ολόκληρη
ζωή, η ζωή τους.

H θεατροποιημένη μορφή της αλληλογραφίας του Τσέχωφ από την Κάρολ Ροκαμόρα με
τίτλο «Το χέρι σου σφιχτά μες στο δικό μου» ανέβηκε πέρυσι στο θέατρο «Μπουφ
Ντι Νορ» στο Παρίσι, ενισχύοντας τις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τον
θάνατο του Τσέχωφ (Ήταν 2 Ιουλίου 1904 και το εκκρεμές στο δωμάτιο του
ξενοδοχείου της γερμανικής λουτρόπολης Μπαντερβάιλερ, έδειχνε 3 το πρωί). H
παράσταση, σε θεατρική προσαρμογή της Μαρί Ελέν Ετιέν, συνεργάτιδας του
Μπρουκ, έκανε αίσθηση εγείροντας στην ευαισθησία και τη νοημοσύνη του θεατή
θέματα όπως η αγάπη, η μοίρα, η θνητότητα. Στην Αθήνα έρχεται με πρωτοβουλία
της Αττικής Πολιτιστικής Εταιρείας, για να δώσει πέντε παραστάσεις, στο
«Ιλίσια Ντενίση».

«Είναι ο τέλειος κινηματογραφιστής»

Ο Πίτερ Μπρουκ δεν θαυμάζει απλώς τη δραματουργία του Τσέχωφ. Κατανοεί τον
κόσμο του, αγαπάει τον ίδιο τον συγγραφέα που έζησε όπως έγραφε – με μια
κρυμμένη λύπη πίσω από την ελαφράδα.

«Ο Τσέχωφ μοιάζει με έναν τέλειο κινηματογραφιστή: αντί να περνάει από τη μια
εικόνα στην άλλη – ίσως και από τον έναν τόπο στον άλλο – αντικαθιστά τη μια
συγκίνηση με την άλλη, προτού να γίνει αβάσταχτη. Τη συγκεκριμένη στιγμή, όπου
ο θεατής νιώθει να συγκινείται υπερβολικά από ένα πρόσωπο, κάνει ξαφνικά την
εμφάνισή της μια αναπάντεχη κατάσταση – τίποτα δεν είναι σταθερό. Ο Τσέχωφ
κάνει το πορτρέτο των ατόμων και της κοινωνίας σε διαρκή αλλαγή και εξέλιξη.
Είναι ο δραματουργός της ζωής εν κινήσει, χαμογελαστός και σοβαρός ταυτόχρονα,
διασκεδαστικός και δηκτικός».

INFO

Στο θέατρο «Ιλίσια – Ντενίση» (Παπαδιαμαντοπούλου και Βασ. Σοφίας, τηλ.:
210-7216.317, 210-7210.045). Παραστάσεις: 11-15 Μαΐου, καθημερινά 21.00.