Περιμένει αποζημίωση από το ’28!

Ακίνητα στα… χαρτιά διαθέτουν εκατοντάδες πολίτες της χώρας. Οι
διαδικασίες απαλλοτριώσεων που εκκινούνται από φορείς του Δημοσίου δεσμεύουν
τις ιδιοκτησίες τους, αλλά οι καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων
υπερβαίνουν ακόμη και τον μισό αιώνα!

Από το 1928 τελούσε υπό απαλλοτρίωση ακίνητο στην περιοχή της Καστέλλας
Πειραιά. Το 1981 και ενώ δεν είχε δοθεί αποζημίωση, με απόφαση του Συμβουλίου
της Επικρατείας το ακίνητο αποδεσμεύθηκε. Ωστόσο, ούτε τότε ο ιδιοκτήτης
μπόρεσε να κάνει χρήση, αφού με διάφορες ενέργειες Δήμος και Πολεοδομία
μπλόκαραν την ανέγερση νόμιμης κατασκευής.

Το διάστημα 1987-1997 ο πολίτης προσέφυγε πέντε φορές στο ΣτΕ και δικαιώθηκε.
Ωστόσο, το 1998 το ακίνητο δεσμεύθηκε εκ νέου, ενώ ο Δήμος διαβεβαίωνε πως θα
χορηγήσει την προβλεπόμενη αποζημίωση. H υλοποίηση της δέσμευσης αυτής
καθυστέρησε με αποτέλεσμα η κατασκευή να παραμένει ημιτελής από τα μέσα της
δεκαετίας του ’80, οδηγώντας τον πολίτη σε οικονομική καταστροφή.

Τετρακόσιες αναφορές

Το παράδειγμα αυτό είναι μόνο ένα από όσα καταγράφονται σε ειδική έκθεση του
Συνηγόρου του Πολίτη για το θέμα των απαλλοτριώσεων. Συνολικά, από την έναρξη
λειτουργίας της, η Αρχή έχει δεχθεί περισσότερες από 400 αναφορές πολιτών που
καταγγέλλουν προβλήματα σχετικά με απαλλοτριώσεις, οι οποίες σε ποσοστό 51%
εντοπίζονται στις περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας.

Σοβαρές δυσλειτουργίες στο θέμα των απαλλοτριώσεων καταλογίζει ο Συνήγορος σε
δήμους και νομαρχίες, που αποτελούν το 60% των αναφορών. H τεράστια
καθυστέρηση στην εφαρμογή των Σχεδίων Πόλεως – βάσει των οποίων δεσμεύονται
ακίνητα – αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα.

Δεν πληρώνουν

Παράλληλα, καταγράφεται αδυναμία καταβολής αποζημιώσεων, γεγονός που κατά τον
Συνήγορο οφείλεται «είτε στην πλημμελή διάθεση κονδυλίων από πλευράς κεντρικής
διοίκησης είτε στη χρησιμοποίησή τους (από τους ΟΤΑ) για τη χρηματοδότηση
άλλων σκοπών».

Επίσης, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε απαλλοτριώσεις ή δεσμεύσεις ακινήτων, οι
οποίες απορρέουν από την ανάγκη προστασίας μνημείων και αρχαιοτήτων, καθώς και
από την έναρξη αρχαιολογικών ανασκαφών. Συχνά γίνονται δεσμεύσεις χωρίς να
υπάρχει πλήρως αιτιολογημένος λόγος, σημειώνονται σοβαρές καθυστερήσεις στην
κήρυξη απαλλοτριώσεων, ενώ η έγκριση αποζημιώσεων φθάνει μέχρι και τα πέντε
έτη.

Από το Νέο Ψυχικό στο Ευρωδικαστήριο

MEXPI και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει φθάσει
το θέμα των απαλλοτριώσεων στη χώρα μας. Ιδιοκτήτες οικοπέδου στο Νέο Ψυχικό
υπέβαλαν το 1987 αίτηση για την έκδοση οικοδομικής αδείας.

Επί έναν χρόνο η έκδοση της αδείας εκκρεμούσε, καθώς είχε επιβληθεί αναστολή
οικοδομικών εργασιών στην περιοχή. Στη συνέχεια, αποφασίστηκε αλλαγή του
Σχεδίου Πόλεως και το συγκεκριμένο ακίνητο – από χώρος ανάπτυξης –
χαρακτηρίστηκε χώρος πρασίνου.

Το 1991 το Εφετείο Αθηνών αποφάσισε πως δεν ισχύει η δέσμευση του ακινήτου,
αφού δεν είχε καταβληθεί η σχετική αποζημίωση. H σύγχυση των υπηρεσιών, για
την άρση της απαλλοτρίωσης ή την καταβολή αποζημίωσης, οδήγησε τελικώς τους
ιδιοκτήτες να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Στην απόφασή του το 2001, το Δικαστήριο αποφάσισε την καταβολή αποζημίωσης
3.890.000 ευρώ στους ιδιοκτήτες για τη ζημία που υπέστησαν. Παρότι το ποσό που
επεδίκασε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταβλήθηκε στους ιδιοκτήτες, το ακίνητο
εξακολουθεί να είναι δεσμευμένο και η υπόθεση ακόμη ερευνάται…