Eκτός μεγάλων έργων μία στις δύο κατασκευαστικές

Ανακατατάξεις στον επιχειρηματικό χάρτη της ελληνικής κατασκευαστικής αγοράς
φέρνει η ύφεση της μεταολυμπιακής περιόδου, η οποία συνοδεύεται και από
επιχειρηματικά αδιέξοδα αρκετών εταιρειών του συγκεκριμένου κλάδου. Στελέχη
της αγοράς εκτιμούν ότι, από τους 14 ομίλους που κατέχουν σήμερα το πτυχίο της
Ανώτατης Εργοληπτικής Τάξης (απαραίτητη προϋπόθεση για να διεκδικούν μεγάλα
δημόσια έργα), «μόνον οι μισοί θα καταφέρουν τελικά να παραμείνουν στο
παιχνίδι των μεγάλων έργων».

Αποκλεισμένες

Ήδη, μακριά από την πίτα των μεγάλων έργων βρίσκονται αυτή την περίοδο – και
θα βρίσκονται για άγνωστο χρονικό διάστημα – πάνω από πέντε εταιρείες (ΑΛΤΕ,
Έμπεδος, Θεμελιοδομή, Ευρωπαϊκή Τεχνική, Εργάς και Τεχνοδομή), οι οποίες λόγω
των χρηματοοικονομικών τους αδιεξόδων δεν μπορούν να συμμετέχουν στους
διαγωνισμούς που προκηρύσσονται.

Γι’ αυτούς που τελικά θα μείνουν μακριά από την πίτα των μεγάλων δημόσιων
έργων, το μέλλον είναι αβέβαιο. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι κάποιοι από
αυτούς θα αναγκαστούν να υποβαθμίσουν τις δραστηριότητές τους, αρκούμενοι στον
ρόλο του υπεργολάβου, ενώ δεν θα πρέπει να αποκλειστεί και το ενδεχόμενο του
«λουκέτου», στην περίπτωση που οι πιστώτριες τράπεζες «τραβήξουν το χαλί κάτω
από τα πόδια τους».

Απροθυμία επενδυτών

H λύση του στρατηγικού επενδυτή που αναζητούν κάποιοι άλλοι δεν φαίνεται να
είναι εύκολη υπόθεση. Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής ενός από τους μεγαλύτερους
κατασκευαστικούς ομίλους της χώρας, «επενδυτές που να είναι διατεθειμένοι να
φορτωθούν μια εταιρεία με σοβαρά προβλήματα, σε ένα περιβάλλον γεμάτο
αβεβαιότητες και με περιορισμένο κατασκευαστικό έργο, δεν είναι εύκολο να
βρεθούν».

Τα έργα

Την ίδια στιγμή, και ενώ μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες αντιμετωπίζουν
κίνδυνο σε ό,τι αφορά ακόμη και την επιβίωσή τους, το τοπίο στην αγορά των
μεγάλων έργων είναι θολό. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι ακόμη κι αυτά τα
λιγοστά έργα που προκηρύσσονται, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα μπουν γρήγορα
σε φάση υλοποίησης. Οι μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρονται για έργα, τα οποία
δια γυμνού οφθαλμού δεν «βγαίνουν» με τίποτε, με βάση τους προϋπολογισμούς που
προσφέρθηκαν, προκαλούν ενστάσεις από τους χαμένους των σχετικών διαγωνισμών.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι διαγωνισμοί που προκηρύχθηκαν πρόσφατα και
αφορούσαν τμήματα της ΠΑΘΕ, στους οποίους ένας Όμιλος, η Αττικάτ, κατάφερε,
προσφέροντας ιδιαίτερα χαμηλό τίμημα, να αποσπάσει τρία από τα πέντε έργα που
προκηρύχθηκαν, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από άλλους συμμετέχοντες.
Ανάλογες αντιδράσεις αναμένεται να πυροδοτήσουν και άλλα μεγάλα δημόσια έργα,
αν και όταν προκηρυχθούν. Βάση των αντιδράσεων αυτών, όπως υποστηρίζουν
στελέχη της αγοράς, αποτελεί το γεγονός ότι η χρηματοοικονομική αξιοπιστία δεν
αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή σε διαγωνισμό μεγάλου
έργου.

Γιατί, όμως, ένας όμιλος προσφεύγει σε εκπτώσεις τέτοιου μεγέθους, που είναι
σχεδόν βέβαιο ότι δεν αντιστοιχούν στο πραγματικό κόστος του έργου που
ανέλαβε; Την απάντηση δίνει επικεφαλής μεγάλου ομίλου, ο οποίος υποστηρίζει
ότι «για κάποιες εταιρείες, οι μεγάλες εκπτώσεις είναι μονόδρομος, προκειμένου
να παραμείνουν στο παιχνίδι και να κερδίσουν έτσι χρόνο, στην προσπάθειά τους
να ανατρέψουν την όχι και τόσο καλή πορεία τους».

Χρέη 3,5 δισ. ευρώ

Όπως και νά’ χουν τα πράγματα, ο κατασκευαστικός κλάδος της χώρας έχει μπει
ήδη σε μια εποχή ιδιαίτερα σκληρού ανταγωνισμού, καθώς η πίτα της
μεταολυμπιακής περιόδου έχει συρρικνωθεί δραματικά. Με χρέη προς τις τράπεζες,
που το σύνολό τους προσεγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ και άλλο ένα δισ. ευρώ
ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, οι εταιρείες του κατασκευαστικού κλάδου
της χώρας διανύουν μία από τις χειρότερες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στη λίστα των εταιρειών που έχουν «τιμωρηθεί»
από τις αρχές της κεφαλαιαγοράς, είτε με επιτήρηση μετοχών είτε με αναστολή
διαπραγμάτευσης, βρίσκονται επτά κατασκευαστικές εταιρείες (Εργάς, Μπαλάφας,
Ευρωπαϊκή Τεχνική, Τεχνοδομή, ΑΛΤΕ, Έμπεδος και Θεμελιοδομή).