«Aκτινογραφία» στον ακρογωνιαίο λίθο της αθηναϊκής δημοκρατίας

Δύο κυκλικοί πύργοι σώζονται, κυρίως, από την Ηετίωνεια Πύλη στο κεντρικό λιμάνι του Πειραιά

Μπορεί να φαντάζει σαν μια βραχώδης άκρη, που κλείνει απλώς από τα δυτικά το
κεντρικό λιμάνι του Πειραιά. Όμως αποτέλεσε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους
του γιγάντιου φρουρίου, πάνω στο οποίο θεμελιώθηκε και στηρίχθηκε η αθηναϊκή
αυτοκρατορία της κλασικής αρχαιότητας. Την ταυτότητα της Ηετίωνειας Πύλης, που
εδώ και 25 αιώνες στέκει στη βραχώδη γλώσσα, που σχηματίζει τον φυσικό
προμαχώνα του Κανθάρου, αποκαλύπτει λίθο προς λίθο, χρόνο τον χρόνο ο
προϊστάμενος της ΚΣΤ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Γιώργος
Στάινχαουερ, στο βιβλίο «H οχύρωση και η πύλη της Ηετιωνείας», το οποίο
κυκλοφορεί με πρωτοβουλία του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς και του Συλλόγου
Φίλων Αρχαιολογικού Μουσείου Πειραιά και παρουσιάζει μια «ακτινογραφία» του
διπλανού, αλλά άγνωστου στο ευρύ κοινό μνημείου.

Ποια ήταν η Ηετιώνεια Πύλη, η οποία πήρε το όνομά της από τον ήρωα Ηετίωνα, ο
οποίος σύμφωνα με την παράδοση κατοίκησε πρώτος την περιοχή; «Σε αντίθεση προς
τις Αστικές Πύλες του Πειραιά, που είχαν σχεδιαστεί για να φυλάσσουν και να
εξυπηρετούν την είσοδο και την έξοδο κατοίκων και εμπορευμάτων, η Ηετιώνεια
ήταν ένα φρούριο, με αποκλειστικό σκοπό την προστασία τής από ξηράς
προσπέλασης του λιμανιού», σημειώνει ο συγγραφέας.

Δέος προκαλούν ακόμη και σήμερα στον επισκέπτη οι δύο κυκλικοί πύργοι που
πλαισιώνουν την πύλη, όπως και τα περίπου 100 μ. του αρχαίου τείχους που
σώζεται εκατέρωθεν. Πώς έφθασαν έως τις ημέρες μας; H εικόνα την οποία
αντικρύζουμε σήμερα οφείλεται στον καθαρισμό και την αναστήλωση, που
ολοκληρώθηκε πριν από τέσσερα χρόνια, διαδικασίες οι οποίες «έσβησαν» τα
χτυπήματα που δέχθηκε το μνημείο όταν η είσοδός της καταστράφηκε το 1922 από
την τοποθέτηση ενός αγωγού, όταν χτυπήθηκε από τον μεγάλο βομβαρδισμό του 1944
και όταν χάθηκε κάτω από τα μπάζα επί δεκαετίες.

INFO

Το βιβλίο του Γιώργου Στάινχαουερ «H οχύρωση και η Πύλη της Ηετιωνείας»
παρουσιάζεται την Κυριακή στις 12.00 στον Πειραϊκό Σύνδεσμο (Καραΐσκου 104 και
Σωτήρος Διός) από τον καθηγητή, Μιχάλη Τιβέριο.