ΓNΩMH Mια παρωδία μεταπολίτευσης

Μα, τι συνέβη στην κυβέρνηση Καραμανλή; Δεν είναι μόνον οι εμπαθείς αντίπαλοι
που την αμφισβητούν. Είναι και οι πιστοί φίλοι που αρχίζουν πια να
αναρωτιούνται μεγαλοφώνως. Κι είναι κυρίως οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι, που –
όπως και αν διέθεσε ο καθένας την προσωπική του ψήφο – περίμεναν ότι η
ανανέωση στην κυβέρνηση, η ανάδειξη μιας νέας ηγετικής πολιτικής ομάδας θα
έφερνε ένα φρέσκο αεράκι στη χώρα, μια διάθεση καινοτομίας και μεταρρύθμισης,
μια αλλαγή του δημόσιου παραδείγματος. Είναι κυρίως αυτοί που αναρωτιούνται:
Πώς παλιώσανε τόσο γρήγορα οι καινούργιοι; Πώς διέψευσαν τόσο γρήγορα τόσο
ολιγαρκείς προσδοκίες;

Δεν είναι η συγγνωστή, άλλωστε, απειρία τους. Ούτε οι γκάφες του πρωτάρη ή η
προφανής έλλειψη προετοιμασίας για το έργο που ανέλαβαν. Αυτά θα μπορούσαν
εύκολα να συγχωρεθούν και οι όποιες ζημιές προκλήθηκαν να αντιμετωπιστούν ως
τα «δίδακτρα» που η χώρα πληρώνει για την εκπαίδευση μιας πολιτικής τάξης που
μαράζωνε τόσα χρόνια άπραγη στην αντιπολίτευση.

Εκείνο που τρομάζει είναι η υποψία ότι από αυτό το έργο που ένα χρόνο τώρα
παρακολουθούμε, με τον ωραίο τίτλο «νέα διακυβέρνηση», λείπει το σενάριο,
λείπει η κεντρική ιδέα. Ως εάν οι άνθρωποι αυτοί ανέλαβαν να κυβερνήσουν με
μόνη φιλοδοξία αυτήν ακριβώς: να κυβερνήσουν. Πέραν τούτου ουδέν.

Κι ακόμη χειρότερα τρομάζει η υποψία, πως ό,τι λείπει σε στόχο ή όραμα για το
μέλλον αναπληρώθηκε με μια εκδικητική εμπάθεια απέναντι στο παρελθόν. Με μια
συστηματική προσπάθεια να πεισθεί η χώρα πως ό,τι θεώρησε επιτυχία ήταν
αυταπάτη: H ΟΝΕ; Μια λογιστική απάτη. Οι Ολυμπιακοί; Μια φαραωνική,
μεγαλομανής σπατάλη. Τα μεγάλα έργα υποδομής; Ένα πάρτι των εργολάβων της
διαπλοκής…

Κι ίσως αυτό να είναι το πραγματικό πρόβλημα της κυβέρνησης Καραμανλή: ότι
παρεξήγησε την ψήφο της 7ης Μαρτίου. Την ερμήνευσε όχι ως μια συνηθισμένη στις
δημοκρατίες πράξη εναλλαγής κομμάτων της εξουσίας, αλλά ως ένα είδος
μεταπολίτευσης. Όχι ως εντολή να διαδεχθεί μια κυβέρνηση, αλλά ως εντολή να
ξηλώσει ένα «καθεστώς» – ο όρος χρησιμοποιείται κατά κόρον.

Και έτσι, ξαναζούμε ένα ριμέικ του ’81. Με το δράμα του «ξηλώματος του κράτους
της Δεξιάς» να επαναλαμβάνεται ως φάρσα του «ξηλώματος του κράτους του ΠΑΣΟΚ».
Και με τη μεγαλοφυή αντιιμπεριαλιστική σκηνοθεσία του Ανδρέα για την
εξουδετέρωση της κραταιάς τότε Αριστεράς να επαναλαμβάνεται ως φάρσα
βασικομετοχικού ευρωσκεπτικισμού του Προκόπη για την ενθυλάκωση της πρόθυμης
τώρα Αριστεράς.

Μόνο που, καθώς η Ελλάδα του 2005 δεν είναι η Ελλάδα του 1981 και το διεθνές
περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει έχει αλλάξει δραματικά, αυτή η παρωδία
μεταπολίτευσης, που θεωρήθηκε μέγα επικοινωνιακό εύρημα, μπορεί να αποδειχθεί
επικίνδυνη.

Παράδειγμα, η περίφημη απογραφή. H οποία επειδή, αντί να επιχειρηθεί με ήπιο
και στοιχειωδώς συναινετικό τρόπο, οργανώθηκε με στόχο να απαξιώσει και να
συκοφαντήσει τους προηγούμενους, ξέφυγε από τον έλεγχό της κυβέρνησης,
εξελίχθηκε σε αντιδικία με τη Γιούροστατ, το έλλειμμα άγγιξε ανεπιθύμητα, μη
διαχειρίσιμα ύψη και η οικονομική πολιτική βρέθηκε αιχμάλωτη των Βρυξελλών,
χωρίς περιθώρια ελιγμών. Και με τον κίνδυνο να φθάσει η κυβέρνηση στην κρίσιμη
στιγμή του πολιτικού κύκλου το 2006, χωρίς τη δυνατότητα να χαλαρώσει τα
λουριά, για να ωφεληθεί εκλογικά.

Παράδειγμα δεύτερο, ο βασικός μέτοχος. Ο νόμος συντάχθηκε με πλήρη παραγνώριση
των αντικειμενικών δεδομένων, με μόνο στόχο να «επικοινωνηθεί» πόσο οι
προηγούμενοι ήταν τα «λαμόγια των συμφερόντων», που άφηναν παράθυρα στην
διαπλοκή, τα οποία εμείς τώρα θα τα κλείσουμε όλα. Αποτέλεσμα: το ευρωφιάσκο,
που δεν θα κοστίσει ακριβά μόνο σε διαπραγματευτική δύναμη, κύρος και πόρους
για την χώρα, αλλά θα κοστίσει πολιτικά και στην ίδια την ηρωικώς υποχωρούσα
κυβέρνηση.

H απαρίθμηση παραδειγμάτων θα μπορούσε να είναι μακρά. Μα θα κατέληγε στο ίδιο
αυτονόητο συμπέρασμα: ότι όχι μόνο καμία από τις από πολλών ετών επείγουσες
μεταρρυθμίσεις δεν μπορεί να υλοποιηθεί, μα ούτε και η αξιοπρεπής επιβίωση της
κυβέρνησης δεν εξασφαλίζεται αν αυτή δεν απαλλαγεί από το σύνδρομο της
μεταπολίτευσης. Αν, αντί να συνεχίσει να αντιπολιτεύεται το παρελθόν, δεν
εφεύρει ένα κάποιο σχέδιο για το μέλλον.