Δρόμοι

Τα ντραμς…

… αντηχούσαν τότε σαν πιστόλια. Το 1965 ήταν μια σπουδαία χρονιά. Το «Like a
Rolling Stone» του Μπομπ Ντίλαν είχε βγει πρώτο στα τσαρτ. Τότε όλοι, οι
Μπιτλς, οι Ρόλινγκ Στόουνς, ο Μπομπ Ντίλαν και ένα σωρό άλλοι, ανέβαιναν στην
κορυφή από μήνα σε μήνα, σαν να τους παράσερνε μια πλημμυρίδα. Ήταν άραγε ο
φόβος που είχε κυριέψει τον κόσμο από τη δολοφονία του Κέννεντυ δύο χρόνια
νωρίτερα; Ήταν μια μηδενιστική ελευθερία, καθώς σαρώνονταν οι παλιές
βεβαιότητες; Ή μήπως ήταν η ουτοπική εξέγερση και οι παράξενες κουλτούρες που
εμφανίζονταν στα Πανεπιστήμια και τις πόλεις της Αμερικής, της Αγγλίας, της
Γερμανίας;

Το 1965…

… κανείς δεν άκουγε τη μουσική στο ραδιόφωνο σαν μια ξεχωριστή
πραγματικότητα. Κάθε καινούργια επιτυχία έφερνε μαζί της κάτι ολότελα νέο, λες
και ο στόχος κάθε τραγουδιού δεν ήταν μονάχα να βγει πρώτο, μα να σταματήσει
τον κόσμο πάνω στις ράγες του και να τον ξαναβάλει μπροστά από την αρχή. Και
τι σήμαινε πρωτιά; Φήμη και πλούτη, αίγλη και στυλ ή κάτι άλλο; Ένας ήχος που
μπορούσε κανείς να αφήσει πίσω του, να σημαδέψει με αυτόν το πέρασμά του από
τη Γη; Κάτι που θα ταξίδευε στον αιθέρα μαζί με τα ραδιοφωνικά σήματα για να
το παραλάβουν οι επερχόμενες γενιές ή εκείνες που ήταν ήδη φευγάτες; Κάτι που
θα έκανε τις εποχές του χρόνου να μιλήσουν με τη δική σου φωνή;

Τη χρονιά…

… εκείνη, λέει στην εφημερίδα «Λος Άντζελες Τάιμς» ο Γκρέιλ Μάρκους, που
έχει γράψει το βιβλίο «Ο Μπομπ Ντίλαν στο σταυροδρόμι», το «Eight Days a Week»
είχε ανεβάσει τους Μπιτλς στην κορυφή. Ύστερα ήρθε η σειρά των Ρόλινγκ Στόουνς
με το «Play with Fire». Και αργότερα με το «Satisfaction». Όμως, στα τέλη της
χρονιάς κυριάρχησαν πάλι οι Μπιτλς με το «Yesterday». Και ο Μπάρι Μακ Γκουάιρ
θα έπιανε και αυτός την κορυφή με το «Eve of Destruction». Στον κόσμο αυτής
της μουσικής ένιωθε κανείς πως τα πάντα μπορούσαν να συμβούν. Και πράγματι
συνέβαιναν εκείνη τη χρονιά, λέει ο Μάρκους. Δεν παράβγαιναν μόνο οι Μπιτλς, ο
Ντίλαν, οι Ρόλινγκ Στόουνς και όλοι άλλοι. Ολόκληρος ο κόσμος εκείνης της
μουσικής παράβγαινε με τον υπόλοιπο κόσμο, τον κόσμο των πολέμων και των
εκλογών, της εργασίας και του ελεύθερου χρόνου, των πλούσιων και των φτωχών,
των λευκών και των μαύρων, των ανδρών και των γυναικών. Και το 1965 ένιωθε
κανείς πως αυτή η μουσική έβγαινε κερδισμένη.

Στα απόνερα…

… των στίχων και των οργάνων, εκείνο που καταλάβαιναν τότε οι νέοι ήταν πως
αυτά τα τραγούδια ξανάγραφαν τον κόσμο. Ο παλιός κόσμος βρισκόταν μπροστά σε
μια πρόκληση για την οποία δεν ήταν προετοιμασμένος. Αν σαράντα χρόνια από
τότε εξακολουθεί να τρίζει πάνω στις ίδιες ράγες, δεν πειράζει. H προσπάθεια
ήταν καλή.