«Bουτιές» σε… φαράγγια

Τα άγνωστα φαράγγια που κρύβονται στα βάθη του Αιγαίου επιχειρούν να
εξερευνήσουν για πρώτη φορά Έλληνες και ξένοι επιστήμονες.

Επανδρωμένα βαθυσκάφη που έχουν τη δυνατότητα να καταδύονται σε βάθη
μεγαλύτερα των 2.000 μέτρων θα ξεκινήσουν τις επόμενες ημέρες μια μεγάλη
επιχείρηση στα σκοτεινά νερά της Μεσογείου, με τη συνδρομή υποβρύχιων
τηλεκατευθυνόμενων ρομπότ. Τα τελευταία 24ωρα, οι δεκάδες ωκεανογράφοι και
βιολόγοι θαλάσσης που συμμετέχουν στο χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση
πρόγραμμα «Ερμής», καθορίζουν πάνω στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου τις
τεχνικές λεπτομέρειες της αποστολής.

Σε μια περιοχή που εκτείνεται νότια της Πελοποννήσου, νότια της Κρήτης και
νοτιοανατολικά της Ρόδου, στη Θάλασσα της Λεβαντίνης, οι ομάδες των Ελλήνων
και ξένων ειδικών θα αναζητήσουν άγνωστους οργανισμούς που υποθέτουν ότι ζουν
εδώ και εκατομμύρια χρόνια σε φαράγγια τα οποία κανένας δεν έχει μέχρι σήμερα
εντοπίσει.

Είναι φαράγγια και χαράδρες που βρίσκονται σε βάθη από 200 μέχρι και 4.000
μέτρα. Κάποια από αυτά οι επιστήμονες τα έχουν εντοπίσει αλλά δεν έχουν
καταφέρει να αποτυπώσουν τη γεωμορφολογία τους και πολύ περισσότερο να
εξετάσουν τους μικροσκοπικούς οργανισμούς που ζουν σε τόσο αφιλόξενα
περιβάλλοντα.

Μυστηριώδεις περιοχές

Ο κ. Τάσος Τσελεπίδης, υποδιευθυντής του Τμήματος Ωκεανογραφίας του Ελληνικού
Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), λέει στα «NEA» ότι «τα φαράγγια που
βρίσκονται στο Αιγαίο Πέλαγος είναι από τις πιο μυστηριώδεις περιοχές των
ελληνικών θαλασσών». «Είναι ένας κόσμος εντελώς άγνωστος σ’ εμάς, καθώς
διαφέρει ολοκληρωτικά από τα οικοσυστήματα που ζουν και εξελίσσονται σε μικρά
βάθη (50-70 μέτρα) όπου μπορεί και φθάνει το φως του ήλιου».

Ο κόσμος των χαμένων φαραγγιών ζει στο απόλυτο σκοτάδι. Δίπλα τους μπορεί να
υπάρχουν ηφαίστεια (τα λεγόμενα ηφαίστεια ιλύος-λάσπης) μέσα από τα οποία
αναβλύζουν ουσίες όπως το μεθάνιο, το υδρόθειο, το διοξείδιο του άνθρακα. Οι
ουσίες αυτές ευνοούν την ανάπτυξη βενθικών οργανισμών (που ζουν σε μεγάλα
βάθη) οι οποίοι συνθέτουν τεράστιες κοινωνίες. Στην περιοχή αυτή άλλωστε
συγκλίνουν η αφρικανική και η ευρωπαϊκή τεκτονική πλάκα μετατρέποντας ολόκληρο
το Νότιο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε ένα τεράστιο γεωφυσικό
εργαστήριο.