Πολύ κακό για το τίποτα

H κυβέρνηση παρουσίασε τα μέτρα που πήρε την περασμένη εβδομάδα ως ανεπιθύμητη
μεν, αλλά μοναδική λύση για να απαλλαγούμε από το άγος των υπερβολικών
ελλειμμάτων και να μπορέσει η οικονομία να βαδίσει στον δρόμο της ανάπτυξης.
Οι Έλληνες πολίτες δεν μπορεί να είναι ευχαριστημένοι από τέτοιες εξηγήσεις. H
κυβέρνηση όφειλε να γνωρίζει το πρόβλημα και να τους έχει εξηγήσει από την
αρχή ότι θα επακολουθούσε αυτή η φοροεπιδρομή. Όχι να υπόσχεται καλύτερες
ημέρες και ένα χρόνο μετά να βγάζει από το μανίκι της χειρότερες.

Θα είναι αποτελεσματικά;

Το χειρότερο, όμως, είναι ότι παραμένει αμφίβολο κατά πόσον η κυβέρνηση θα
πετύχει τους στόχους της, έστω και με θυσίες των πολιτών. Δηλαδή, ασχέτως τού
αν τα μέτρα είναι δίκαια ή άδικα, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα είναι
αποτελεσματικά. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από ορισμένους απλούς υπολογισμούς,
αλλά και από τις πρώτες αντιδράσεις που έγιναν γνωστές από τις Βρυξέλλες, όπου
φαίνεται ότι διατηρούν τις επιφυλάξεις τους και προσβλέπουν σε δεύτερο γύρο
ακόμη πιο σκληρής λιτότητας.

Μια βασική αιτία προβληματισμού σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μέτρων
είναι η κατάρρευση του μηχανισμού εσόδων του κράτους. Αυτή τη στιγμή, η πορεία
εσόδων του ΦΠΑ είναι καθοδική. Πώς λοιπόν η αύξηση του συντελεστή του κατά μία
μονάδα θα αναστρέψει αυτήν την πορεία; Πιο πιθανό, ίσως, είναι ότι θα την
επιτείνει. Ακόμη όμως κι αν δεν συμβεί αυτό, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι το
Δημόσιο θα εισπράξει τα έσοδα από ΦΠΑ που προέβλεπε στις αρχές του χρόνου,
επαυξημένα μάλιστα κατά 610 εκατ. ευρώ, μετά τα νέα μέτρα. Το πιθανότερο είναι
ότι θα υπάρξει υστέρηση. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι απ’ όσα ελπίζει η
κυβέρνηση, θα εισπράξει τα μισά. Άρα, η «τρύπα» του προϋπολογισμού δεν θα
κλείσει.

Παρενέργειες στον πληθωρισμό

Μία άλλη βασική επιφύλαξη αφορά τις παρενέργειες των μέτρων στον πληθωρισμό. Ο
εκμηδενισμός των μισθολογικών αυξήσεων, που θα φέρει η αύξηση του πληθωρισμού,
θα οδηγήσει οπωσδήποτε στην άσκηση έντονων πιέσεων εκ μέρους των συνδικάτων
για μεγαλύτερες αυξήσεις τον επόμενο χρόνο. Έτσι, ό,τι κερδίσει ο
προϋπολογισμός από το σκέλος των εσόδων κινδυνεύει να το χάσει από το σκέλος
των δαπανών.

Τέλος, η αύξηση των τιμών προβλέπεται να οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης
και επομένως να συρρικνώσει τη φορολογική βάση και κατά συνέπεια και τα
φορολογικά έσοδα.

Κινδυνεύει, λοιπόν, το πακέτο των κυβερνητικών μέτρων να αποδειχθεί «μια τρύπα
στο νερό», η οποία όμως θα έχει προκαλέσει εν τω μεταξύ θαλασσοταραχή. Και,
βεβαίως, στο τέλος θα κληθούν να επαναλάβουν την άσκηση της δημοσιονομικής
προσαρμογής οι «γνωστοί ύποπτοι», οι Έλληνες μισθωτοί.