TPITH AΠOΨH Aίνιγμα και τιμωρία

H υπόθεση του «βασικού μετόχου» αποτελεί ένα διαρκές και πλήρες Βατερλώ της
κυβέρνησης, από όποια πλευρά και να τη δει κανείς – νομική, πολιτική ή
επικοινωνιακή, αξιοπιστίας, αποτελεσματικότητας ή προώθησης των συμφερόντων
της χώρας. Πρόκειται για έναν ιδεοληπτικό νόμο (στο όνομα της δήθεν πάταξης
της «διαπλοκής» θυσιάστηκαν η λογική και η δυνατότητα εφαρμογής ενός πλαισίου
δημοκρατικού ελέγχου), για την υπεράσπιση του οποίου η κυβέρνηση άνοιξε μέτωπο
όχι μόνο με την Ευρωπαϊκή Ένωση (την οποία, αφού πρώτα αγνόησε και ύστερα
ξεγέλασε, τώρα λοιδορεί ως «διαπλεκόμενη»), αλλά και με το ίδιο το
φιλευρωπαϊκό αίσθημα ενός μέρους της εμβρόντητης κοινής γνώμης. Στα μάτια μου,
μάλιστα, το πραγματικό αίνιγμα – αλλά και το υπόγειο έγκλημα – της όλης
υπόθεσης αφορά περισσότερο την κοινωνία, παρά μια κυβέρνηση που έχει, από την
πρώτη στιγμή, θέσει ως μόνο πήχυ να ξεπερνά σε μικρότητα τον εαυτό της.

Αυτό που με πονάει και με προβληματίζει – πιο πολύ ίσως ακόμη και από την
επικράτηση της λογικής τού γκρεμίσματος σε όλα τα επίπεδα του δημόσιου βίου –
είναι η συνέχιση ενός κάποιου είδους ανοχής του κοινωνικού σώματος, η μη
εξέγερση μπροστά στο φάσμα της απώλειας συλλογικών και όχι κομματικών
κατακτήσεων, η εν μέρει τουλάχιστον συνοδοιπορία στον ολισθηρό δρόμο της
πρόχειρης ηθικολογίας και της προφανούς υποκρισίας. Τι φταίει άραγε και
αρκετοί ακόμα συμπολίτες μας γοητεύονται από τη ρομφαία της «κάθαρσης» και
αυθυποβάλλονται ή εθελοτυφλούν σε τέτοιο βαθμό; Πώς μπορούν τόσο εύκολα να
προσπερνούν το γεγονός ότι η «διαφθορά» δεν είναι απρόσωπη και ότι τα
πραγματικά πρόσωπα της διαφθοράς ζουν και βασιλεύουν παρά τον υπέρ πάντων
αγώνα της νέας διακυβέρνησης; Είναι δυνατόν να πιστεύουν ότι δίδεται ιερός
αγώνας για το Σύνταγμά μας μέσα σε μια ευρωπαϊκή νομική τάξη που ξαφνικά
χαρακτηρίζεται βάρβαρη επειδή μας ζητά το αυτονόητο, δηλαδή εναρμόνιση με
γνωστές και αποδεκτές κοινές κατευθύνσεις; Πώς είναι δυνατόν να παραγνωρίζεται
ότι ο συγκεκριμένος νόμος αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη και τις επενδύσεις
και ότι κυβέρνηση θα μπορούσε κάλλιστα να έχει φθάσει στο επιδιωκόμενο
αποτέλεσμα, αρκεί να έδειχνε, όπως παρατηρεί η Επιτροπή, την επιμέλεια «μιας
στοιχειωδώς ευνομούμενης Δημόσιας Διοίκησης»; Γιατί ο μέσος Έλληνας στο μέσο
καφενείο το σκέπτεται ακόμη, ενώ τα στοιχεία ότι η κυβέρνηση τα θαλάσσωσε και
συνεχίζει με την επιμονή της να δυσχεραίνει τη θέση της είναι σαφή και μπροστά
στα μάτια του;

Αν γι’ αυτό το φαινόμενο ευθύνεται η έλλειψη εξήγησης και ανάλυσης, ιδίως εκ
μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τα πράγματα είναι σοβαρά (γι’ αυτήν),
αλλά τουλάχιστον αναστρέψιμα (για την πολιτική ζωή του τόπου). Πάντως, στη
συγκεκριμένη περίπτωση το ΠΑΣΟΚ ούτε έκρυψε τη σχέση του με τη γενεσιουργό τού
όλου προβλήματος πολιτική βούληση, που πρυτάνευσε τόσο στη συνταγματική όσο
στις δύο νομοθετικές ρυθμίσεις, ούτε εφείσθη λόγων και επιχειρημάτων για την
ανάδειξη της κυβερνητικής προχειρότητας και προσχηματικότητας. Άρα, είναι
πιθανότερο η αιτία να είναι αλλού, στην ενσυνείδητη στρατηγική τού κυβερνώντος
κόμματος να παραμεριστεί στον δημόσιο, ακόμα και ιδιωτικό, διάλογο η πολιτική
ουσία σε όφελος μιας κενολογίας περί «αξιών». Των ίδιων αυτών αξιών που είναι
εμφανές ότι στηρίζουν το νέο εξωθεσμικό στρατήγημα το οποίο ξεπροβάλλει: την
ιδέα περί πρόωρων εκλογών, έτσι ώστε να χαθεί πέρα από τον πρώτο χρόνο της
κυβερνητικής «προσαρμογής» και ένας δεύτερος, αφιερωμένος σε επανάληψη
υποσχέσεων αντί για την αποτίμηση ενός ανύπαρκτου έργου. Το τίμημα παραείναι
βαρύ για να μην πάρει μιαν απάντηση από τώρα.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου.