Tα πρώτα βήματα του νέου Προέδρου

«Μια πατριωτική Ελλάδα, χωρίς εθνικισμούς αλλά και χωρίς υποχωρήσεις, που
θα είναι σεβαστή από όλους και θα έχει πιο ενεργό παρουσία στο διεθνές
στερέωμα», είναι η φιλοδοξία του Κάρολου Παπούλια ως νέου Προέδρου της Δημοκρατίας.

Πολιτικός που υπέγραψε το μνημόνιο με τον Γιλμάζ για ένα θερινό μορατόριουμ με την Τουρκία, ο υπουργός που ήρε το εμπόλεμο με την Αλβανία, καθιέρωσε την παρευξείνια συνεργασία και στήριξε τη Γιουγκοσλαβία και τον Γιάσερ Αραφάτ στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του ’80, πέτυχε τελικώς να είναι αποδεκτός και από τις ΗΠΑ ως ισότιμος συνομιλητής (σ.σ.: από το ’85 με τη συνάντησή του με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Τζορτζ Σουλτς)

Το εκμυστηρεύεται ο ίδιος στους πιο στενούς του φίλους, όταν επιμόνως αυτοί
τον ρωτούν «τι θα κάνει από σήμερα ως Πρόεδρος, διαδεχόμενος τον Κωστή
Στεφανόπουλο», προσπαθώντας να σπάσουν τη σιωπή του, αλλά και την έμφυτη τάση
του να μην εξωτερικεύει τις σκέψεις του.

Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαίο που έχει επιλέξει ως σταθμό ενός πρώτου κύκλου
επαφών του με τον «έξω κόσμο» τη Μόσχα, την οποία σχεδιάζει να επισκεφθεί σε
μία μεγάλη γιορτή για την ειρήνη, στις 9 Μαΐου, εξήντα χρόνια από το τέλος του
B’ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι αυτό γιατί εκεί – όπως σημειώνει στενός του
συνεργάτης – «θα είναι ουσιαστικά ένα μεγάλο φόρουμ ξένων ηγετών, όπου ο
Κάρολος Παπούλιας με τη μακρόχρονη πείρα του ως υπουργός Εξωτερικών, αλλά και
τις διεθνείς γνωριμίες του, θα το αξιοποιήσει για την Ελλάδα και την υπόθεση
της ειρήνης, στην οποία βαθύτατα πιστεύει».

Θα τιμηθεί. Εκεί, στη μαγιάτικη Μόσχα – τα χιόνια θα έχουν πλέον
λειώσει – ο νεώτερος αντάρτης (σ.σ.: ήταν 14 χρόνων) στο 15ο Σύνταγμα της 8ης
Μεραρχίας του ΕΛΑΣ αναμένεται, σύμφωνα με ρωσική πηγή, να τιμηθεί από τον
Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για «την πολυσχιδή προσφορά του στα Βαλκάνια, στη
Μέση Ανατολή και στην ευημερία των παρευξείνιων χωρών».

Ωστόσο, ο στόχος του 76ετούς Προέδρου της Δημοκρατίας «δεν είναι να παίρνει
βραβεία». Αλλά να προωθήσει την υπόθεση «μιας Ελλάδας που τη θέλει να είναι
της δημιουργίας, της υπευθυνότητας και των έργων, χωρίς παρελθοντολογίες, αλλά
αντιθέτως με θέσεις για το μέλλον, ενεργό παράγοντα στις εξελίξεις στον
περίγυρό της».

Όσο για το Κυπριακό, που θα βρίσκεται σε κρίσιμη φάση με το σχέδιο Ανάν να
ξανασυζητείται, ίσως με λίγο διαφορετική μορφή, σε Αθήνα και Λευκωσία, η θέση
του – λένε όσοι έχουν συζητήσει μαζί του τον τελευταίο καιρό – είναι ξεκάθαρη:
«Υπάρχει κυβέρνηση, αντιπολίτευση και η Βουλή. Οι θεσμικοί παράγοντες που
είναι υπεύθυνοι για το θέμα. Ο Πρόεδρος μπορεί με το κύρος του και τις σχέσεις
του στο εξωτερικό να ενισχύσει τις θέσεις του Ελληνισμού, όχι να δυσκολεύει το
έργο κυβέρνησης και κομμάτων».

Το σχέδιο Ανάν. Κι όταν οι συνομιλητές του τον στριμώχνουν για να
μάθουν τις μύχιες σκέψεις του για το σχέδιο του γραμματέα του ΟΗΕ, δεν
διστάζει να επικρίνει ορισμένους «που ανήκουν σε μία σχολή πολιτικής σκέψης
του δήθεν ρεαλισμού που κατά βάση είναι σχολή μικροϊδεατισμού». Αλλά και να
προσθέσει: «Χρειάζεται μία μαθηματική ανάλυση των σύνθετων διπλωματικών
διεργασιών και των γεωστρατηγικών κανόνων που μας φέρνουν σήμερα μπροστά σ’
ένα κρίσιμο δίλημμα και απέναντι στην εντυπωσιακή κινητοποίηση του
αμερικανικού παράγοντα για τη διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος, όπως
λέγεται στη γλώσσα της διεθνούς διπλωματίας η εισβολή και η κατοχή από
τουρκικά στρατεύματα του ενός τρίτου του νησιού».

«Να μην παίζει κανείς με τους θεσμούς»

Ο κ. Παπούλιας δεν έκρυψε ποτέ ότι το όραμά του για την Ελλάδα αλλά και τον
κόσμο έχει «σοσιαλιστικό χρώμα». Κι όταν ο συνομιλητής του τον… στριμώχνει
να το προσδιορίσει, θυμίζει την πορεία του: «Είναι γνωστό ότι ήμουν από νέος
στη φοιτητική νεολαία του μεγάλου αριστερού και ουμανιστή συνταγματολόγου
Αλέξανδρου Σβώλου. Και όταν αργότερα ήμουν στη Γερμανία για τις σπουδές μου,
βρέθηκα στη Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση (ΣΔΕ)».

Εκεί βρίσκεται και το… ιδεολογικό μυστικό του Κάρολου Παπούλια. Υπήρξαν
«κόντρες» στη ΣΔΕ. Και ο κόσμος της μοιράστηκε σ’ αυτούς που πήγαν με την
Ένωση Κέντρου και εκείνους που θέλησαν να παραμείνουν μαρξιστές ή «αριστεροί»
σοσιαλδημοκράτες. Εγώ ήμουν με τους δεύτερους, με αυτούς που προχώρησαν με τις
40 σοσιαλδημοκρατικές θέσεις του Μονάχου».

Τα υπόλοιπα – η σχέση του με τον Γιώργο Κουβελάκη και τη Δημοκρατική Άμυνα,
τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΚ και στη συνέχεια το ΠΑΣΟΚ – είναι λίγο πολύ
γνωστά. Άλλωστε, ο Κάρολος Παπούλιας, «όσο κι αν δεν μιλάει για τα μυστικά του
ούτε στον εαυτό του», όπως λένε οι φίλοι του, «δεν κράτησε τίποτα κρυφό. Ότι
π.χ. είναι βαθύτατα συναισθηματικός, όπως το έδειξε προ ημερών επισκεπτόμενος
μαζί με τον Αντώνη Λιβάνη έναν παλιό του φίλο, ασθενή, για να του πει ότι δεν
θα ανέβαινε τα σκαλιά της Προεδρίας αν δεν τον έβλεπε προηγουμένως»… Ότι τον
ενδιαφέρει στο εσωτερικό μέτωπο «να υπάρχει απόλυτος σεβασμός στους θεσμούς,
να μην παίζει κανείς με τους θεσμούς».

Για το τελευταίο μάλιστα θέμα, με αφορμή και ορισμένα δημοσιεύματα που τον
παρουσίασαν να μη θέλει να ορκισθεί ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου,
φέρεται ενοχλημένος. Κι αυτό, γιατί πιστεύει, όπως λένε στενοί φίλοι του, ότι
δεν λύνονται σοβαρά ζητήματα σχέσεων Εκκλησίας – Κράτους με επιπολαιότητες και
κινήσεις που διχάζουν τον λαό.

Ενότητα. «Το πιο σημαντικό είναι να μη διχάζεται ο κόσμος, να υπάρχει
ενότητα στον λαό, να σεβόμαστε όλοι και πρώτος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας το
Σύνταγμα και τους νόμους του κράτους», φέρεται να έχει πει προ καιρού όταν του
τέθηκαν σχετικά ζητήματα. Όσο για τους «αντιπάλους», τον Κώστα Καραμανλή και
τον Γιώργο Παπανδρέου, ο Κάρολος Παπούλιας «ούτε το παρελθόν και την πατρική
του αγάπη προς τον Γιώργο μπορεί να ξεχάσει, ούτε μπορεί να μη σεβασθεί τον
νόμιμο πρωθυπουργό της χώρας», παρατηρεί φίλος του. «Θέλει – προσθέτει ο ίδιος
– να αποτελεί τον ενοποιητικό παράγοντα που θα βοηθάει στην ισχυροποίηση της
Ελλάδας. Κι αυτό σημαίνει ότι όλα τα κόμματα πρέπει να δρουν σωστά και
αποτελεσματικά».

Στο σπίτι του, χωρίς παράτες και πολυτέλειες

Σήμερα, που μια σειρά από φίλοι του – ανάμεσά τους ο Σήφης Βαλυράκης, ο
Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, ο Γεράσιμος Αρσένης, ο Δημήτρης Κρεμαστινός, ο
Αντώνης Λιβάνης, ο Παναγιώτης Κρητικός κ.ά. – χαίρονται για την επισημοποίηση
της ανάδειξής του σε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, έχει αποφασίσει να περάσει τη
μέρα μετά την ορκωμοσία και την τελετή της διαδοχής στο Προεδρικό μαζί με την
οικογένειά του, τη σύζυγό του Μέη και τα τρία κορίτσια του. Οι συνεργάτες του
στην Προεδρία, ο Κώστας Γεωργίου, ο Κώστας Μπίκας, ο Δημήτρης Παπαναγιώτου, ο
Γιάννης Ζιάγκας, ο Κώστας Μηχιώτης, η Λεονί Μερίτση, η Τζένη Μαγκαβέτσου, αλλά
και ο Δημήτρης Λούνδρας και ο Δημήτρης Αθανασάκος, το γνωρίζουν. Και ασφαλώς
έχουν πάρει το μήνυμα από τον κ. Παπούλια. «Θα συνεχίσω – τους διεμήνυσε – να
ζω απλά, χωρίς ιδιαίτερα μέτρα ασφαλείας, στην οδό Ασκληπιού. Το Προεδρικό
Μέγαρο είναι για να ασκώ τα καθήκοντά μου, αυτά που μου ορίζει το Σύνταγμα και
η Βουλή. Οι παράτες, οι πολυτέλειες, οι βαρύγδουπες επισημότητες δεν ήταν στη
φιλοσοφία του προκατόχου μου. Κι εγώ είμαι της ίδιας σχολής. Να είμαι απλός,
μακάρι να αποδειχθώ για την Ελλάδα και αποτελεσματικός».