Kατασκευαστικές υπό κατάρρευση

Αντιμέτωπες με το φάσμα της πτώχευσης βρίσκονται αρκετές από τις εταιρείες του
κατασκευαστικού κλάδου, καθώς οι τράπεζες δεν φαίνονται διατεθειμένες να
προχωρήσουν σε νέες ρυθμίσεις των δανείων που έχουν λάβει. Την ίδια στιγμή –
και ενώ τα χρηματοοικονομικά αδιέξοδα που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστικές
εταιρείες διευρύνονται – το ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να αποπληρώνει με το
σταγονόμετρο τις οφειλές του (που υπερβαίνουν τα 800 εκατ. ευρώ) προς τις
εταιρείες αυτές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η βορειοελλαδίτικη εταιρεία
Θεμελιοδομή, στην οποία το ελληνικό Δημόσιο οφείλει 47 εκατ. ευρώ, την ίδια
στιγμή που το σύνολο των υποχρεώσεών της προς τις τράπεζες ανέρχεται στα 91,4
εκατ. ευρώ. Οι μετοχές της εταιρείας στο XAA τέθηκαν πριν από μερικές ημέρες
σε καθεστώς επιτήρησης.

Τι φταίει

Οι καθυστερήσεις στην αποπληρωμή δημοσίων έργων δεν είναι η μοναδική αιτία για
το σημερινό ασφυκτικό περιβάλλον στον κατασκευαστικό κλάδο. Είναι και το – επί
περίπου έναν χρόνο – πάγωμα στις αναθέσεις νέων μεγάλων δημόσιων έργων, αλλά
και η καθίζηση της αγοράς που ακολούθησε την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών έργων.

H κακοδαιμονία που μαστίζει τις ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες
καταγράφεται και στο αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι απολύσεις, τόσο εποχικού όσο
και μόνιμου προσωπικού, κυμαίνονται από 25% έως και 50%, ανάλογα με την
εταιρεία.

Σε αδιέξοδο

Μέσα σε αυτό το άκρως δυσμενές περιβάλλον που διαμορφώνεται στη λεγόμενη
μεταολυμπιακή εποχή του κατασκευαστικού κλάδου, ο κλοιός για τις πλέον
ευάλωτες εταιρείες άρχισε να σφίγγει επικίνδυνα. Ήδη, πριν καν ολοκληρωθούν τα
Ολυμπιακά έργα, τέσσερις εταιρείες – η Ευρωπαϊκή Τεχνική (είχε εγκαταλείψει
στα μισά την κατασκευή του έργου της Μαραθώνιας Διαδρομής), η Τεχνοδομή, η
Εργάς και η Μπαλάφας – βρέθηκαν αντιμέτωπες με οικονομικά διέξοδα, πράγμα που
ανάγκασε τη διοίκηση του XAA, είτε να αναστείλει τη διαπραγμάτευση των μετοχών
τους είτε να τις θέσει σε καθεστώς επιτήρησης. Ο κύκλος των εταιρειών που
ανάγκασαν το XAA να τις «τιμωρήσει» εξαιτίας των σοβαρών οικονομικών
προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, δείχνει να μην έχει κλείσει ακόμη.

Για τη βορειοελλαδίτικη εταιρεία Θεμελιοδομή, με σημαντική παρουσία στην
ελληνική κατασκευαστική αγορά, αλλά και στις αντίστοιχες αγορές βαλκανικών
χωρών, στα γνωστά προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα τον κλάδο είχε προστεθεί
και το πρόβλημα του κόστους των περίπου 30 εκατ. ευρώ που υποχρεώθηκε να
καταβάλει για εξαγορές και συγχωνεύσεις απαραίτητες για την απόκτηση του
πτυχίου της ανώτατης τάξης.

Στελέχη της αγοράς, πάντως, εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είναι κατά
βάσιν υγιής και σε θέση να ξεπεράσει σύντομα τα όποια οικονομικά προβλήματα
αντιμετωπίζει.

Δεν συμβαίνει, όμως, το ίδιο με τον όμιλο της Alfa Alfa Holding. Τόσο η
μητρική εταιρεία όσο και η Alfa Alfa Energy έχουν τιμωρηθεί με αναστολή
διαπραγμάτευσης των μετοχών τους, ενώ οι μετοχές της ναυαρχίδας του, της ΑΛΤΕ,
έχουν τεθεί σε καθεστώς επιτήρησης. Τα συνολικά χρέη του ομίλου προς τις
τράπεζες ανέρχονται στα 330 εκατ. ευρώ και ήδη οι πιστώτριες τράπεζες «έχουν
τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια του».

Δύσκολα είναι τα πράγματα και για τον κατασκευαστικό όμιλο Εμπεδος, τα
τραπεζικά χρέη του οποίου ανέρχονται σε 124 εκατ. ευρώ.

Ο συγκεκριμένος όμιλος πληρώνει και αυτός, όπως υποστηρίζουν τα στελέχη του,
το κόστος της συγχώνευσης εταιρειών με διαφορετικές επιχειρηματικές
φιλοσοφίες, αλλά και της ασυνεννοησίας που επικράτησε στη συνέχεια ανάμεσα
στους βασικούς του μετόχους.

Στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου εκτιμούν ότι αν η ελληνική κατασκευαστική
αγορά δεν ανακάμψει, τα οικονομικά αδιέξοδα του κλάδου θα πολλαπλασιάζονται
και μαζί τους και ο κίνδυνος της χρεοκοπίας εταιρειών που δραστηριοποιούνται
σε αυτόν.

Δεν «χωράνε»

Σε κάθε περίπτωση και άσχετα από το αν η αγορά θα ανακάμψει ή όχι, «η Ελλάδα
είναι – σύμφωνα με στέλεχος μεγάλου κατασκευαστικού ομίλου – πολύ μικρή χώρα
για να μπορεί να χωρέσει 14 μεγάλους ομίλους με πτυχίο της ανώτερης τάξης και
πολλές άλλες δεκάδες εταιρειών κατώτερων τάξεων». Παράλληλα, επισημαίνει ότι ο
κατακερματισμός της ελληνικής αγοράς δεν συναντάται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή
χώρα: Στη Γαλλία υπάρχουν μόνον επτά όμιλοι, στη Γερμανία οκτώ, στη M.
Βρετανία τέσσερις, στη Σουηδία, την Ιταλία και την Ισπανία δύο και στην
Ολλανδία μόνον ένας.

Πάντως, δεν λείπουν και οι αισιόδοξοι που υποστηρίζουν ότι η πίτα των μεγάλων
έργων δεν έχει ακόμη φαγωθεί. Φοβούνται, όμως, ότι θα αργήσει η διανομή της
και μέχρι τότε κάποιοι δεν θα αντέξουν. Επιπλέον, οι εταιρείες που δεν έχουν
καλές σχέσεις με τις τράπεζες, δεν θα μπορέσουν να βρουν την απαραίτητη
ρευστότητα που απαιτείται για τη συμμετοχή τους σε νέους διαγωνισμούς, καθώς
τα περισσότερα από τα μεγάλα έργα που έχουν προγραμματιστεί, θα κατασκευαστούν
με τη μέθοδο της συγχρηματοδότησης.