ANAΛΩΣIMA Kάτι χωρίζει μέσα μας

Κράτησε χρόνια ο βουβός ιστορικός συμβιβασμός. Ήρθε η γενιά του ’30 μετά τον
αφορισμένο Καζαντζάκη, τα λευκά ξωκκλήσια, ο τουρισμός στα νησιά, ο
Παπαδιαμάντης, η ανάγκη για γραφικότητα, για στοιχεία ταυτότητας που
καταγράφονταν με επιμέλεια και φροντίδα λίγο πριν κατεδαφιστούν. Μέσα στον
ανεόρταστο βίο μας μόνο το Πάσχα έμεινε να μαζεύει τα σόγια, νόμιζαν οι άθεοι,
οι χλιαρά πιστοί, οι αμφι-σβητίες, ότι θα τους άφηναν να πλησιά-ζουν στο
τραπέζι, θα μπορούσαν ατιμώρητα να παρακολουθούν τον Επιτάφιο, να θαυμάζουν
τοιχογραφίες, να ψέλνουν τα εγκώμια. Ξεχάστηκαν οι γιορτές του μίσους,
σβήστηκαν οι λεπτομέρειες που θα θύμιζαν πόσες φορές η Εκκλησία είχε υπάρξει
μισαλλόδοξη, ανελέητη, οπισθοδρομική, διαπλεκόμενη… (τελικά καταλάβαμε κι
από πού την εμπνεύστηκε ο Μητσοτάκης ετούτη τη λέξη). Αλλά είναι μερικά χρόνια
τώρα που ο Χριστόδουλος κήρυξε την αρχή του απόλυτου. Τα θέλει όλα ή τίποτα,
όλα δικά του, Επιταφίους και κεράκια, ξωκκλήσια και εγκώμια πάνε μαζί με τα
υπόλοιπα. Ή τα δεχόμαστε πακέτο χωρίς να λέμε κουβέντα, ή μας αφήνει
αποσυνάγωγους. Στιγμάτισε και καταδίκασε κάθε αντίρρηση, απόχρωση, προσωπική
ιδέα για τα σημαντικά ζητήματα της ζωής μας, της ψυχής μας, της κοινωνικής κι
ατομικής μας ύπαρξης, από την πρώτη μέρα που εμφανίστηκε. Χρειαζόταν κουράγιο
πια για να συνεχίσουμε να πηγαίνουμε στον Επιτάφιο στην Ανάσταση, στα
βαφτίσια. Ακόμα και οι αρχαιολογικές επισκέψεις στα μοναστήρια και τις παλιές
εκκλησίες άρχισαν να έχουν μέσα τους ερωτηματικά. Μα δεν είναι του
Χριστόδουλου τα γραφικά μας έθιμα, οι παιδικές μας αναμνήσεις, ακόμα και η
βαθύτερη πίστη, όσων τη διαθέτουν; Ή μήπως είναι; Μήπως να παραδεχτούμε πια,
ότι και το κράτος να μη χωρίσει την Εκκλησία, μέσα σε πολλούς ο χωρισμός έχει τελειώσει.