ANAΛΩΣIMA Προτομές

Στη Λισαβώνα υπάρχει ένα καφενείο όπου ο Φερνάντο Πεσόα, ο πιο γνωστός
λογοτέχνης της Πορτογαλίας, κάθεται σε ένα παγκάκι με το χέρι ακουμπισμένο στη
ράχη του, κι έτσι αγκαλιάζει με το μπρούτζινο χέρι του όποιον τουρίστα κάθεται
να φωτογραφηθεί κοντά του. Είναι ένα άγαλμα χαριτωμένο και ενδιαφέρον, αυτή η
παρουσία η διαρκής μέσα στην πόλη, σε στάση τόσο καθημε-ρινή και προσιτή, ενός
καλλιτέχνη που ίσως δύσκολα τον διαβάζεις. Στο Άμστερ-νταμ έχουν απαθανατίσει
με τον ίδιο τρόπο κάποιον άνθρωπο εντελώς διαφορετικό, έναν μικροπωλητή και
ζογκλέρ που αγαπούσαν τα παιδιά. Στη Σαγκάη συναντάς διάφορα στον εμπορικό
πεζόδρομο, έναν μανδαρίνο, έναν υπαίθριο κουρέα, μια μαμά με το μωρό της. Τα
αγάλματα με κίνηση σε φυσικό μέγεθος, στημένα σε μέρη απρόσμενα, έχουν δώσει
ζωντάνια σε όλες τις πόλεις του κόσμου, μόνον εδώ έχουμε μείνει σ’ αυτές τις
προπολεμικές προτομές, όπου καλλιτέχνες και πολιτικοί αποκεφαλίζονται διά
παντός πάνω σε ερμές, λες και πρέπει να τηρούν την αρχαία παράδοση και να
δείχνουν τις χιλιομετρικές αποστάσεις. Αλλά δεν δείχνουν τίποτα πέρα από το
κόλλημα μας στα ίδια και στα ίδια. Λες και έχουμε ορκιστεί ότι τα γλυπτά
πρέπει να είναι άτεγκτα και βαρυσήμαντα, ακόμα και για ανθρώπους που δούλεψαν
για την ελαφρότητα, όπως η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Θα μπορούσε η Μελίνα Μερκούρη
στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου να απλώνει τα χέρια με εκείνο το στυλ ντίβας που
είχε τόσο καλλιεργήσει και η Αλίκη με σχολική ποδιά να κάνει μια υπόκλιση στην
πύλη ενός κεντρικού σχολείου, γιατί τίποτα δεν της πήγαινε καλύτερα. Αλλά τις
κάναμε και τις δύο επαρχιώτες στρατηγούς με κανονικό ηρώο, αφήνοντας τη
σοβαροφάνεια να πάρει εκδίκηση μετά θάνατον.