Διασταυρώνουν τις… ράγες τους για Πειραιά

Τις γραμμές τους έχουν ήδη διασταυρώσει για… πόλεμο Τραμ και Μετρό στον
Πειραιά. Στόχος, οι τουλάχιστον 100.000 επιβάτες ημερησίως από τις
πυκνοκατοικημένες περιοχές της πιο «αδικημένης» – όπως τη χαρακτηρίζουν οι
συγκοινωνιολόγοι – περιοχής του Λεκανοπεδίου όπου ένα I.X. διανύει σε μισή ώρα
μια απόσταση 100 μέτρων. Μόνο που οι εξαγγελίες έγιναν πριν καν προκηρυχθεί η
συνολική συγκοινωνιακή μελέτη για τα μέσα μαζικής μεταφοράς στην ευρύτερη
περιοχή.

Πίσω από τις μαζικές εξαγγελίες για τις επεκτάσεις στον Πειραιά όμως, όπως
λένε οι ειδικοί, υποκρύπτεται ο υφέρπων ανταγωνισμός των φορέων οι οποίοι
κατασκευάζουν και διαχειρίζονται «ο καθένας για τον εαυτό του» τα μέσα μαζικής
μεταφοράς «χωρίς να συνεννοούνται». Είναι χαρακτηριστικό πως η επέκταση της
γραμμής του Τραμ από το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας εξαγγέλθηκε χωρίς να είναι
σαφές πρώτα… από πού θα περάσει. H επέκταση της γραμμής του Μετρό από το
Χαϊδάρι στο λιμάνι του Πειραιά εξαγγέλθηκε, σχεδιάστηκε, αλλά δεν υπάρχουν τα
χρήματα για να υλοποιηθεί. H μελέτη επέκτασης ή διακλάδωσης του υφιστάμενου
δικτύου του ΗΣΑΠ υπάρχει μόνο στα χαρτιά, ενώ ουδείς μπορεί να βεβαιώσει αν
στα σχέδια για την ανάπτυξη του προαστιακού σιδηροδρόμου περιλαμβάνεται και ο
Πειραιάς.

«Ο Πειραιάς αποτελεί τη μοναδική λύση βιωσιμότητας για το Τραμ» επισημαίνει ο
Στράτος Παπαδημητρίου, δρ συγκοινωνιολόγος, επίκουρος καθηγητής στο
Πανεπιστήμιο Πειραιά. «Αν δεν επεκταθεί το Τραμ μέσα στον Πειραιά, τότε
πρόκειται για μια χαμένη επένδυση. Το Τραμ θα φέρει εργαζομένους και
επισκέπτες από τα νότια προάστια στην καρδιά του Πειραιά και θα ανακουφίσει το
κυκλοφοριακό πρόβλημα στην παραλιακή λεωφόρο. H επέκταση του Μετρό μέσω
Χαϊδαρίου ασφαλώς θα είναι χρήσιμη, όμως θεωρώ πιο εφικτό να δούμε άμεσα τι
μπορούμε με μια διακλάδωση ή επέκταση του Ηλεκτρικού, παρά να περιμένουμε τόσα
χρόνια για το Μετρό».

Το Μετρό Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ, η πρώτη προτεραιότητα σήμερα
είναι το Μετρό της Θεσσαλονίκης κι αμέσως μετά για το Λεκανοπέδιο η επέκταση
από το Χαϊδάρι στον Πειραιά. Πρόσφατα ολοκληρώθηκαν οι μελέτες για τους
σταθμούς της επέκτασης από το Χαϊδάρι σε Πειραιά. «H λογική μας είναι να
είμαστε έτοιμοι για δημοπράτηση» επισημαίνει στέλεχος του ΥΠΕΧΩΔΕ «κι ας μην
είναι εξασφαλισμένοι οι πόροι. Για την επέκταση στον Πειραιά χρειάζονται
περίπου πέντε χρόνια κατασκευής από την έναρξη των εργασιών και περίπου 617
εκατ. ευρώ. Σήμερα έχουμε οριστική μελέτη, ώστε αν προκύψει χαμηλή
απορροφητικότητα σε άλλα έργα, να είμαστε έτοιμοι για δημοπράτηση για να μη
χαθούν κονδύλια». Οι προμελέτες για τις επεκτάσεις του Μετρό από την Πανόρμου
στο Μαρούσι (υπογείως της Λ. Κηφισίας) και η νέα γραμμή από το Πανεπιστήμιο
στο Άλσος Βεΐκου έχουν ήδη «μπει στο ψυγείο».

«Αυτό που συμβαίνει με τον Πειραιά είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα
της ασυνεννοησίας που επικρατεί μεταξύ των φορέων μέσων μαζικής μεταφοράς
σήμερα» επισημαίνει ο κ. Παπαδημητρίου. «Ο κάθε φορέας βγαίνει και εξαγγέλλει
επεκτάσεις γιατί λειτουργεί ως αυτόνομο μαγαζί το οποίο έχει ξεχωριστά έξοδα,
αλλά και έσοδα. Στην μάχη για να αυξήσει καθένας το δικό του μερίδιο στην
αγορά των συγκοινωνιών έχουμε έναν ανελέητο ανταγωνισμό. Αντί να εξετάζονται
πρώτα οι επεκτάσεις, ειδικά των μέσων σταθερής τροχιάς με τρόπο συμπληρωματικό
ως προς τα άλλα μέσα, εμείς έχουμε ανταγωνισμό για το ποιος “θα φτάσει
πρώτος”».

Ψάχνουν δρόμους για να περάσει το Τραμ

Έτοιμη για δημοπράτηση είναι η μελέτη του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών για
το… τι πρέπει να γίνει στον Πειραιά και τα νότια προάστια. Βεβαίως υπάρχει η
πιθανότητα μέχρι να γίνει η μελέτη να έχουν ξεκινήσει οι εργασίες κατασκευής
των επεκτάσεων κάποιων από τα μέσα που έχουν εξαγγελθεί. Το ωριμότερο έργο για
έναρξη κατασκευής είναι σήμερα το Τραμ. «Από τη στιγμή που υπάρξει συμφωνία με
τον Δήμο και τους φορείς του Πειραιά, το έργο θα ξεκινήσει» λέει ο κ. Κώστας
Ηλιόπουλος, συγκοινωνιολόγος, ο οποίος θα εκπονήσει τη μελέτη για το Τραμ. Για
το έργο υπάρχουν διασφαλισμένοι πόροι, αλλά πρέπει πρώτα, εκτός από τη
συμφωνία των φορέων και των κατοίκων του Πειραιά, να βρεθεί και από πού θα
περάσει η γραμμή. «Είναι αλήθεια πως υπάρχουν αντιδράσεις για το Τραμ γιατί
όλοι φοβούνται ότι θα περάσει από τους σημερινούς δρόμους. Όμως η διέλευση του
Τραμ από τον Πειραιά θα συνδυαστεί με συνολικές αλλαγές στο κυκλοφοριακό. Για
παράδειγμα, οι κεντρικοί δρόμοι των 2+2 λωρίδων θα μονοδρομηθούν. Όταν μιλάμε
για Τραμ στον Πειραιά, εννοούμε Τραμ σε έναν διαφορετικό Πειραιά».

Αν στην περίπτωση της επέκτασης του Μετρό μέσω Χαϊδαρίου το τοπίο είναι λίγο
πολύ ξεκάθαρο, σε ό,τι αφορά το Τραμ, το μοναδικό μέσο για το οποίο υπάρχουν
τα χρήματα για να ξεκινήσει, υπάρχουν προβλήματα. Το πρόβλημα είναι από πού θα
ξεκινήσει η γραμμή του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας γιατί στην περιοχή δεν
υπάρχει χώρος. Το παλαιότερο σενάριο προέβλεπε υπογειοποίηση του Ηλεκτρικού
και στον χώρο που θα δημιουργηθεί – εξαιτίας της υπογειοποίησης – να
δημιουργηθούν οι γραμμές του Τραμ. Όπως τονίζουν οι τεχνοκράτες όμως που
ασχολούνται με το έργο, η λύση της υπογειοποίησης «δεν είναι πλέον τόσο
εύκολη» γιατί στην είσοδο του Πειραιά από το ΣΕΦ υπάρχουν σήμερα ανισόπεδοι
κόμβοι, γέφυρες και υπόγειες διαβάσεις.