Διπλό μπλόκο στα κονδύλια

H αναστολή πληρωμών από την Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν για όλα τα έργα του Γ’
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, τόσο γι’ αυτά που έχουν ήδη αρχίσει όσο και γι’
αυτά που θα αρχίσουν στο μέλλον, παίζεται τις επόμενες ημέρες στις Βρυξέλλες,
καθώς η κυβέρνηση εξασφάλισε μεν, όπως φαίνεται, μια παράταση χρόνου, αλλά δεν
απέτρεψε, προς το παρόν, τον κίνδυνο.

Τα προβλήματα για τα κοινοτικά κονδύλια προέρχονται από δύο πλευρές. Από την
πλευρά της επιτρόπου Περιφερειακής Πολιτικής κ. Ντανούτα Χούμπνερ, για λόγους
που σχετίζονται με το σύστημα εκτέλεσης και ελέγχου των δημοσίων έργων, και
από την πλευρά του επιτρόπου Εσωτερικής Αγοράς κ. Τσάρλι Μακ Κρίβι, για λόγους
που σχετίζονται με τον νόμο περί βασικού μετόχου. Τις επόμενες ημέρες, τόσο η
πρώτη όσο και ο δεύτερος θα αποφασίσουν αν θα «τιμωρήσουν» την Ελλάδα με
αναστολή των πληρωμών ή θα δεχθούν τις εξηγήσεις της κυβέρνησης ως
ικανοποιητικές και θα διακόψουν τις διαδικασίες που έχουν κινήσει ή
προγραμματίζουν.

Στις Βρυξέλλες, το κλίμα που μετέδιδαν πηγές από την Κομισιόν την περασμένη
εβδομάδα ήταν αρνητικό. Όπως έλεγαν, οι πιθανότητες να χάσει η κυβέρνηση τη
μία ή και τις δύο μάχες για τα κονδύλια εμφανίζονται πολύ ισχυρότερες από τις
πιθανότητες να τις κερδίσει. Σε μια τέτοια περίπτωση, μάλιστα, σημείωναν οι
πηγές της Κομισιόν, το πρόβλημα θα μεταφερθεί και στον υπουργό Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Γιώργο Αλογοσκούφη, ο οποίος θα κληθεί να καλύψει ένα πρόσθετο
άνοιγμα στον προϋπολογισμό του, λόγω της αναστολής πληρωμών των κοινοτικών
κονδυλίων. Κι αυτό, την ώρα που ετοιμάζει το νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και
Ανάπτυξης για να το υποβάλει στο ΕΚΟΦΙΝ για έγκριση.

Από την πλευρά του, ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομίας κ. Χρήστος Φώλιας
εξέφραζε προχθές «αισιοδοξία» αλλά όχι βεβαιότητα για την έκβαση των
διαπραγματεύσεων, στις οποίες και ο ίδιος συμμετείχε την περασμένη εβδομάδα,
και δήλωνε ότι «η διαπραγμάτευση συνεχίζεται».

Τα έργα

Ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Τσάρλι Μακ Κρίβι απειλεί την Ελλάδα με πάγωμα των κοινοτικών κονδυλίων λόγω του βασικού μετόχου.

Τη Δευτέρα λήγει η προθεσμία υποβολής της ελληνικής απάντησης για το θέμα των
έργων και συγκεκριμένα για το σύστημα παραγωγής και ελέγχου τους, το οποίο η
Κομισιόν θεωρεί προβληματικό, με την έννοια ότι επιτρέπει παραβιάσεις των
κανόνων ανταγωνισμού. Μάλιστα, έχει εντοπίσει αντικανονικές διαδικασίες σε μια
σειρά από έργα που έχουν ήδη αρχίσει και ζητά να γίνουν σ’ αυτά οι λεγόμενες
δημοσιονομικές διορθώσεις, δηλαδή να «αφαιρεθεί» η κοινοτική συνδρομή. Επίσης,
έχει ζητήσει αλλαγή του συστήματος παραγωγής δημοσίων έργων, με επίκεντρο τη
μέθοδο των «επί έλασσον δαπανών», την οποία θέλει να περιορίσει δραστικά, αν
όχι να καταργήσει.

H κυβέρνηση διαπραγματευόταν μέχρι και την Παρασκευή τις αλλαγές αυτές, αλλά
ώς το τέλος δεν υπήρχε οριστικό συμπέρασμα για την τύχη της υπόθεσης. Δεν
αποκλείεται η κυβέρνηση να ζητήσει και νέα παράταση για να δώσει περαιτέρω
εξηγήσεις και να καθυστερήσει την ενδεχόμενη πρωτοβουλία της κ. Χούμπνερ. H
τελευταία έχει προειδοποιήσει ότι, αν η ελληνική απάντηση δεν κριθεί
ικανοποιητική, θα εισηγηθεί στους επιτρόπους να αναστείλουν τις πληρωμές προς
την Ελλάδα έργων προϋπολογισμού 20 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε περίπου 10
δισ. ευρώ κοινοτικής συμμετοχής.

Μια τέτοια απόφαση θα είχε τραγικές συνέπειες για την Ελλάδα. H αναστολή δεν
σημαίνει, βεβαίως, περικοπή, αλλά σημαίνει οπωσδήποτε μεγάλη καθυστέρηση και
πιθανότατα κάποιες απώλειες.

Αν αποφασιστεί κάτι τέτοιο, το μπαλάκι θα περάσει στην κυβέρνηση, η οποία θα
πρέπει να αρχίσει αγώνα δρόμου για να πείσει την Επιτροπή ότι έκανε αυτά που
της ζητούσε και να προκαλέσει νέα απόφασή της για ανάκληση της προηγούμενης.
Μια νέα απόφαση της Κομισιόν θα πάρει οπωσδήποτε χρόνο και εν τω μεταξύ ο
προϋπολογισμός θα χάνει πολύτιμα έσοδα.

Ο μέτοχος

H Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής, κυρία Ντανούτα Χούμπνερ προειδοποιεί την Ελλάδα ότι θα ανασταλούν οι πληρωμές, αν η Ελλάδα δεν βελτιώσει την ανάθεση των έργων.

Ενώ το καθεστώς των δημοσίων έργων απειλεί με αναστολή πληρωμών τα έργα που η
κατασκευή τους έχει ήδη αρχίσει, το θέμα του βασικού μετόχου θέτει σε κίνδυνο
τη χρηματοδότηση των νέων έργων που πρόκειται να ανατεθούν.

H Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να δεχθεί την οποιαδήποτε καταγγελία
ενδιαφερομένου για διαγωνισμό ανάθεσης δημοσίου έργου στην Ελλάδα, ο οποίος
θεωρεί ότι θίγεται από τον νόμο περί βασικού μετόχου, και να μπλοκάρει τη
χρηματοδότηση. Αυτό, βεβαίως, υπό την προϋπόθεση ότι ο νόμος θα κριθεί
αντίθετος στην κοινοτική νομοθεσία, κάτι που στους κύκλους της Κομισιόν
θεωρείται δεδομένο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, η Επιτροπή ετοιμάζει ήδη την αποστολή
προειδοποιητικής επιστολής στην Ελλάδα, η οποία ενδέχεται να καθυστερήσει κατά
15 ημέρες, ύστερα από την παρέμβαση των τριών υπουργών στις Βρυξέλλες, που
ζήτησαν να υποβάλουν γραπτώς τις παρατηρήσεις τους.

Στις Βρυξέλλες συζητείται το ενδεχόμενο να προτείνει η ελληνική κυβέρνηση τον
εξής «συμβιβασμό»: να εφαρμοστεί ο νόμος του βασικού μετόχου μόνο για τους
Έλληνες πολίτες και όχι για τους ξένους. H Κομισιόν θα μπορούσε να δεχθεί αυτή
τη λύση, αλλά τότε τον λόγο θα είχαν τα ελληνικά δικαστήρια.

Μισά τα λεφτά του Δ’ ΚΠΣ

Την ώρα που διατρέχει σημαντικό κίνδυνο να ανασταλούν οι χρηματοδοτήσεις της
από τα διαρθρωτικά ταμεία για το Γ’ ΚΠΣ, η Ελλάδα απειλείται επίσης με
σημαντική μείωση των εισροών της, μετά το 2007, από το Δ’ ΚΠΣ. H ίδια η
κυβέρνηση εκτιμά ότι οι πληρωμές από το Δ’ ΚΠΣ θα είναι μειωμένες κατά 26,6%
έως 60% σε σύγκριση με το Γ’ ΚΠΣ.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πηγή από το οικονομικό επιτελείο, στην καλύτερη
περίπτωση οι εισροές (από το Δ’ ΚΠΣ και τις Κοινοτικές Πρωτοβουλίες) θα
φτάσουν τα 22,3 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 8 δισ. ευρώ σε σύγκριση με αυτές της
περιόδου 2000-2006 (σε τιμές 2004). Το ποσό αυτό θα εξασφαλίσει η Ελλάδα αν οι
ίδιοι πόροι της Κοινότητας φτάσουν το 1,24% του κοινοτικού ΑΕΠ, όπως έχει
προτείνει η Κομισιόν.

Αν η πρόταση της Κομισιόν απορριφθεί και περιοριστεί το ύψος των ιδίων πόρων
στο 1% του κοινοτικού ΑΕΠ, όπως υποστηρίζουν αυτή τη στιγμή έξι μεγάλες χώρες,
τότε οι εισροές θα περιοριστούν σε 12-13 δισ. ευρώ και οι απώλειες θα φτάσουν
το 60% σε σύγκριση με την τρέχουσα περίοδο.