Mην κοιτάτε πλέον αλλού

Είναι καιρός να κοιτάξουμε όλοι «κατάματα» τα θύματα της αδιαφορίας μας.
Αυτές είναι μόλις τέσσερις από τις χιλιάδες φωτογραφίες ενός απόρρητου
αρχείου, το οποίο στοιχειοθετεί τη γενοκτονία που τελείται στο Νταρφούρ του Σουδάν.

Το υλικό συγκεντρώθηκε από παρατηρητές της Αφρικανικής Ένωσης. Το μοιράστηκε
μαζί μου κάποιος που πιστεύει πως οι άνθρωποι θα συγκλονίζονταν, αν έβλεπαν
τις συνέπειες του εφησυχασμού τους.

H φωτογραφία πάνω αριστερά τραβήχτηκε στο χωριό Χαμάντα, στις 15 Ιανουαρίου,
αμέσως μετά την επίθεση μιας από τις πολιτοφυλακές που απολαμβάνουν την
υποστήριξη της σουδανικής κυβέρνησης: οι Τζαντζαουΐντ σκότωσαν εκεί 107
ανθρώπους. Δεν δείχνω τη φωτογραφία του μεγαλύτερου αδελφού – περίπου πέντε
ετών – του μικρού αγοριού, διότι χτυπήθηκε τόσο άσχημα, που δεν απέμεινε
τίποτε από το πρόσωπό του.

H φωτογραφία δεξιά δείχνει το πτώμα ενός άνδρα με τραυματισμένο πόδι, ο οποίος
προφανώς δεν κατάφερε να τραπεί σε φυγή, όταν επιτέθηκαν οι Τζαντζαουΐντ. Κάτω
αριστερά, ένας άνδρας που διέφυγε ξυπόλυτος και παραλίγο να βρει καταφύγιο
στους θάμνους. Δεξιά, ο σκελετός ενός άνδρα ή μιας γυναίκας με τους καρπούς
ακόμα δεμένους. Αν το θύμα ήταν άνδρας, κατά πάσα πιθανότητα, ευνουχίστηκε. Αν
ήταν γυναίκα, πιθανότατα βιάστηκε.

Υπάρχουν χιλιάδες ακόμα παρόμοιες φωτογραφίες. Πολλές δείχνουν επιθέσεις
εναντίον παιδιών και είναι υπερβολικά φρικτές για μια εφημερίδα. Οι
περισσότερες επιβεβαιώνουν πως η σφαγή αυτή συντελείται από / ή και με την
υποστήριξη της σουδανικής κυβέρνησης, καθώς προσπαθεί να εκκαθαρίσει την
περιοχή από τους μη Άραβες. Πολλές φωτογραφίες δείχνουν επίσης άνδρες με στολή
του σουδανικού στρατού να λεηλατούν και να πυρπολούν αφρικανικά χωριά. Το
αρχείο περιέχει και ένα συγκλονιστικό έγγραφο, το οποίο κατασχέθηκε από έναν
Τζαντζαουΐντ. Χρονολογείται από τον περασμένο Αύγουστο, απευθύνεται στους
περιφερειακούς διοικητές και ζητεί την «εκτέλεση όλων των οδηγιών του
προέδρου»: «Αλλάξτε τη δημογραφία του Νταρφούρ και εκκενώστε το από τις
αφρικανικές φυλές…».

Οι ανεξάρτητες εκτιμήσεις μιλούν για περισσότερους από 220.000 νεκρούς τα
τελευταία δύο χρόνια – και ο αριθμός αυξάνεται περίπου κατά 10.000 τον μήνα.

Λυπάμαι που σας επιβάλλω αυτές τις φρικτές εικόνες. H πραγματική χυδαιότητα,
ωστόσο, δεν έγκειται στις φωτογραφίες – έγκειται στην παθητικότητά μας που
επιτρέπει τη σφαγή αυτών των ανθρώπων. Στις γενοκτονίες των Αρμενίων, των
Εβραίων, των Καμποτζιανών, μπορούσαμε ενδεχομένως να ισχυριστούμε πως «δεν
γνωρίζαμε πλήρως». Αυτήν τη φορά, ο Αμερικανός πρόεδρος, το Κογκρέσο και το
Ευρωκοινοβούλιο έχουν ήδη δηλώσει πως τελείται γενοκτονία. Έχουμε και
φωτογραφίες.

Αυτήν τη φορά δεν έχουμε δικαιολογίες.

Κυρώσεις και «μυωπικές» απαντήσεις

TI ΜΠΟΡΕΙ, λοιπόν, να σταματήσει τη γενοκτονία; Σ’ ένα επίπεδο, η
απάντηση είναι τεχνική: κυρώσεις εναντίον του Σουδάν, πάγωμα των περιουσιακών
στοιχείων των Σουδανών αξιωματούχων και ούτω καθεξής. Αυτή όμως είναι η
«μυωπική» απάντηση. Εκείνο που θα σταματήσει πραγματικά αυτήν τη γενοκτονία
είναι η αγανάκτηση. «Αν κάθε μέλος της Βουλής και της Γερουσίας είχε λάβει 100
επιστολές που να λένε ότι πρέπει να κάνουμε κάτι, τότε που η κρίση βρισκόταν
ακόμα στα σπάργανα, νομίζω πως η απάντηση θα ήταν διαφορετική», είχε πει ο
γερουσιαστής Πολ Σάιμον, ο οποίος πέθανε το 2003 μετά τη γενοκτονία στη
Ρουάντα. Το ίδιο ισχύει και σήμερα. Ιστοσελίδες, όπως οι www.darfurgenocide.org και www.savedarfur.org, προσπαθούν να
αφυπνίσουν τον κόσμο, αλλά χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία.

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη