Δρόμοι

Ο επισκέπτης…

… δεν είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε κανείς να δεχτεί στο σπίτι του. Ούτε
κομίζει στις αποσκευές του ευπρόσδεκτα δώρα. Ας ρίξουμε μια ματιά. Τέσσερα
χρόνια μετά την εισβολή στο Αφγανιστάν, η χώρα δεν είναι πια παρά λίθοι και
κέραμοι ατάκτως ερριμμένα. H καταστροφή υπήρξε ολοκληρωτική, η υπεσχημένη
ανασυγκρότηση δεν έγινε ποτέ. Δυο χρόνια μετά την εισβολή στο Ιράκ, η διάλυσή
του επικυρώθηκε από τις πρόσφατες εκλογές. Μια από τις πιο εκκοσμικευμένες
μουσουλμανικές χώρες παραδόθηκε στους πιο σκληρούς σιίτες μουσουλμάνους, που
συνδέονται με το Ισλάμ του Χομεϊνί. Στις αποσκευές του προέδρου Μπους υπάρχουν
και «δώρα» που άφησε εκεί ο προκάτοχός του: τα ρετάλια από την επίθεση που
διέλυσε την πολυεθνική Γιουγκοσλαβία σε «εθνότητες-κράτη».

H βασική…

… απειλή κατά της παγκοσμιοποίησης φαίνεται να προέρχεται από το εσωτερικό
της και μάλιστα από τη χώρα που σήκωσε πρώτη τη σημαία της. Αν με τον όρο
παγκοσμιοποίηση εννοούμε την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, ιδεών και
ανθρώπων και κατά συνέπεια τη φθίνουσα σημασία του έθνους-κράτους, τότε η
Αμερική υπήρξε κακός υπηρέτης της. Επειδή η διάλυση πολυεθνικών και
πολυθρησκευτικών κρατών σε επί μέρους κράτη με βάση την εθνότητα και το
θρήσκευμα αποτελεί αναχρονισμό. Εξήντα χρόνια ειρήνης και προόδου συμπληρώσαμε
στον δυτικό κόσμο. Μας κάνουν να θυμηθούμε μια άλλη εξηκονταετία ειρήνης και
προόδου, εκείνη που τερματίστηκε το 1914. Και τότε, μια τεχνολογική επανάσταση
σαν τη σημερινή, με επιστημονικές ανακαλύψεις σπουδαίες σαν τις σημερινές,
υποσχόταν μια παγκοσμιοποίηση παρόμοια με τη σημερινή. Τι απέμεινε από αυτήν;
Οι μεγάλες δυνάμεις που τη διαχειρίστηκαν την ξόδεψαν σε έναν ανελέητο
ανταγωνισμό για τα πλούτη της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, με κατάληξη τον
πρώτο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Καλό είναι να μην ξεχνάμε πως ένα
μεγάλο μέρος από το δεύτερο ήμισυ του εικοστού αιώνα, το ξοδέψαμε για να
επουλώσουμε τις πληγές από τους δυο παγκόσμιους πολέμους.

H διαδικασία…

… της ελεύθερης μετακίνησης αγαθών και πληθυσμών, που ονομάσαμε
παγκοσμιοποίηση, άραγε βρίσκεται στο τέλος της; Από μια τέτοια διαδικασία, η
φυσική συνέπεια που θα ανέμενε κανείς είναι η ανάδυση όχι πια εθνικών αλλά
υπερεθνικών οργανισμών. Όμως, η κυβέρνηση Μπους έκανε τα πάντα για να
ευτελίσει τον μοναδικό παγκόσμιο υπερεθνικό οργανισμό που απομένει για να μας
υπενθυμίζει το αίμα του τελευταίου μεγάλου πολέμου: τον ΟΗΕ. Με μονομερείς
πολιτικές, τορπιλίζει κάθε σοβαρή υπερεθνική προσπάθεια, από το Πρωτόκολλο του
Κιότο (με συνέπεια ο κόσμος να «τρώει» τους ρύπους του μεγαλύτερου ρυπαντή του
πλανήτη) μέχρι τη Συνθήκη για τους Αντιβαλλιστικούς Πυραύλους (με συνέπεια
χώρες που αισθάνονται ανασφαλείς, όπως το Ιράν, να μπαίνουν στο παιχνίδι των
πυρηνικών εξοπλισμών).

H μοναδική…

… σοβαρή υπερεθνική δύναμη που υπάρχει σήμερα στον κόσμο, η Ευρωπαϊκή Ένωση,
δεν έχει τίποτα να διδαχτεί από τον πρόεδρο Μπους. Ούτε αυτός είναι σε θέση να
πάρει μαζί του στις αποσκευές του κάτι από τη γνώση της (που έχει κατακτηθεί
διά πυρός και σιδήρου).