H βρύση τους στάζει… δηλητήριο

Βράζουν δύο και τρεις φορές το νερό και πάλι δεν τολμούν να το πιουν. Οι
κάτοικοι των χωριών Ζάππειο και Χαρά του Δήμου Νίκαιας, στη Λάρισα, ζουν έναν
εφιάλτη κάθε φορά που… ανοίγουν τη βρύση.

«Ζούμε έναν εφιάλτη κάθε φορά που ανοίγουμε τη βρύση μας», λέει ο κ. Γιώργος Τσαντίλης, κάτοικος του Δήμου Νίκαιας στη Λάρισα

Είναι η περιοχή της Ελλάδας στην οποία έχουν ανιχνευτεί οι μεγαλύτερες
συγκεντρώσεις καρκινογόνων ουσιών στο νερό της βρύσης – συγκεκριμένα είναι
τρεις φορές πάνω από το όριο επικινδυνότητας. Φτάνουν τα 150 mg/l με όριο τα
50mg/l (μικρογραμμάρια ανά λίτρο).

Οι επανειλημμένες μετρήσεις πανεπιστημιακών Τμημάτων AEI, του υπουργείου
Γεωργίας, του ΥΠΕΧΩΔΕ, του υπουργείου Ανάπτυξης, του Ινστιτούτου Γεωλογικών
Μελετών, του Ινστιτούτου Εγγείων Βελτιώσεων και της Νομαρχίας Λάρισας έχουν
καταλήξει στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα: Το πρόβλημα της νιτρορύπανσης στον
υδροφόρο ορίζοντα της Θεσσαλίας κάθε χρόνο που περνά γίνεται εντονότερο.

«Χορτάσαμε υποσχέσεις. Από ενέργειες δεν είδαμε τίποτα», αναφέρει ο δήμαρχος Νίκαιας κ. Ρίζος Κομήτσας

Οι αυξημένες συγκεντρώσεις των νιτρικών αποτελούν πονοκέφαλο για τις
περισσότερες περιοχές του θεσσαλικού κάμπου – ιδιαίτερα όσες βρίσκονται κοντά
σε γεωργικές καλλιέργειες. Το πρόβλημα παρουσιάζεται εντονότερο τις εποχές που
γίνεται εκτεταμένη χρήση λιπασμάτων. Υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών
εντοπίζονται πια όχι μόνο σε νερό που χρησιμοποιείται για άρδευση, αλλά και σε
νερό – θεωρητικά – πόσιμο από γεωτρήσεις, πηγές και περιφερειακά δίκτυα
ύδρευσης.

Το πρόβλημα εντείνεται από τις συνεχείς γεωτρήσεις. Αυτές έχουν ως συνέπεια να
«μπερδεύονται» τα δίκτυα ύδρευσης με τα αρδευτικά και το νερό που έχει δεχθεί
τα υπολείμματα λιπασμάτων από τις κοντινές γεωργικές καλλιέργειες να καταλήγει
μέσα στα σπίτια των κατοίκων.

«To πρόβλημα με το νερό το ζούμε σε όλη την περιοχή μέχρι τα Φάρσαλα εδώ και
χρόνια», εξηγεί ο κ. Γιώργος Τσαντίλης, κάτοικος της Νίκαιας. «Ακούμε για
θανάτους, για αρρώστιες. Ζούμε στην αμφιβολία. Όσο για τη λύση που δόθηκε δεν
μας ικανοποιεί – το νερό το παίρνουμε μεν “καθαρό” από τη Λάρισα ωστόσο το
πληρώνουμε πανάκριβα. Ένα ευρώ το κυβικό. Υπάρχουν μήνες που ο λογαριασμός
φτάνει τα 50 και 60 ευρώ τον μήνα».

«Το πρόβλημα με τα νιτρικά είναι διαπιστωμένο εδώ και 14 χρόνια. Σε όλο αυτό
το διάστημα απλώς ακούμε υποσχέσεις χωρίς αντίκρυσμα», λέει ο κ. Ρίζος
Κομήτσας, δήμαρχος Νίκαιας, ο οποίος ρίχνει την ευθύνη στην αδράνεια της
πολιτείας. «Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζεται με τη δέουσα σοβαρότητα. Θα μπορούσαν,
για παράδειγμα, να έχουν βρεθεί τρόποι καθαρισμού του νερού πριν φτάσει στα
σπίτια, όπως γίνεται σε πολλές άλλες χώρες».

Όπως εξηγεί η καθηγήτρια Υδρολογίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ.
Μαίρη Μιμίκου «η χρήση αζωτούχων λιπασμάτων είναι η υπ’ αριθμόν ένα αιτία
διαρροής νιτρικών στο νερό των δικτύων άρδευσης ή ύδρευσης». Τα νιτρικά
προέρχονται από την αποσύνθεση οργανικής ύλης και εκτός από τα λιπάσματα
αιτίες μπορεί επίσης να είναι τα φυτικά απόβλητα, οι κοντινές χωματερές, τα
αστικά απόβλητα, αλλά και φυσικές αζωτούχες ενώσεις.

H Διεύθυνση Σχεδιασμού Εγγειοβελτιωτικών Έργων, του υπουργείου Αγροτικής
Ανάπτυξης, παραδέχεται ότι «τα αζωτούχα λιπάσματα είναι πολύ διαλυτά στο νερό
και τα νιτρικά ιόντα είναι ευκίνητα μέσα στο έδαφος. Συμπαρασύρονται από το
νερό σε βάθος, με αποτέλεσμα να ρυπαίνουν τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Εκεί
πάλι όπου το έδαφος είναι επικλινές, τα νιτρικά παρασύρονται από τα
επιφανειακά νερά και μεταφέρονται σε τάφρους, ρυάκια, ποτάμια, λίμνες ή
καταλήγουν στη θάλασσα. Συσσωρεύονται και ρυπαίνουν το πόσιμο νερό, είτε
προκαλούν ευτροφισμό στις λίμνες και τα ποτάμια».

GREENPEACE

H νιτρορύπανση σκοτώνει

ΣΕ ΥΨΗΛΕΣ συγκεντρώσεις τα νιτρικά είναι τοξικά για το περιβάλλον και
επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Σύμφωνα με την οικολογική οργάνωση Greenpeace,
«υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις σύμφωνα με τις οποίες τα νιτρικά είναι
καρκινογόνα, ενώ έχει αποδειχθεί πως αν εισαχθούν στο πεπτικό σύστημα
προκαλούν μια μορφή αναιμίας, τη μεθαιμοσφαιριναιμία, η οποία μπορεί να
οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο».

ΑΓΡΟΤΕΣ

Επιμένουν στα λιπάσματα

ΑΠΡΟΘΥΜΙΑ να παραμείνουν ενταγμένοι στο πρόγραμμα ελέγχου και μείωσης
της ρύπανσης από τα νιτρικά κατάλοιπα στον θεσσαλικό κάμπο εμφανίζονται οι
περισσότεροι αγρότες της περιοχής. Όπως λένε δεν έχουν πληρωθεί, παρά το
γεγονός ότι τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος ήταν ενθαρρυντικά και είχε
κριθεί επιτυχημένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόγραμμα προβλέπει μείωση των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων που
χρησιμοποιούνται ανά καλλιεργητική περίοδο κατά 75% και αντικατάσταση των
συμβατικών λιπασμάτων με κρυσταλλικά, ειδικής τεχνολογίας, ώστε να έχουν
ελάχιστα νιτρικά κατάλοιπα.