Δρόμοι

Μετά τα λουλούδια…

… και τις καρδούλες, ας δούμε και μερικά στοιχεία του ΟΗΕ. Οι γυναίκες
εργάζονται περισσότερο από τους άνδρες: 98 λεπτά την ημέρα στις αναπτυσσόμενες
και 18 λεπτά την ημέρα στις προηγμένες χώρες. Μολονότι αποτελούν το 51% του
παγκόσμιου πληθυσμού, κατέχουν μόλις το 1% του παγκόσμιου πλούτου και
κερδίζουν το 10% του παγκόσμιου εισοδήματος. H απουσία τους από την πολιτική
ζωή είναι χτυπητή. H μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών σε κοινοβούλιο είναι στη
Σουηδία, σε ποσοστό 45,3% (άλλη μια κατάκτηση του προηγμένου σκανδιναβικού
πολιτισμού). Στις ΗΠΑ είναι μόλις 14%. Ο παγκόσμιος μέσος όρος είναι 9%.

Στον καιρό της…

… έλεγαν πως υπήρχαν τρεις μεγάλες δυνάμεις στην Ευρώπη: η Βρετανία, η Ρωσία
και η κυρία ντε Σταέλ. Διανοούμενη της πολιτικής και της φιλολογίας, σε μια
εποχή που δεν περίμεναν από τις γυναίκες να είναι τίποτα από αυτά τα δυο, η
Ζερμέν ντε Σταέλ έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη συγκρότηση της συμμαχίας που
προκάλεσε την πτώση του Ναπολέοντα. Γλίτωσε την τελευταία στιγμή από το
καθεστώς της Τρομοκρατίας, φεύγοντας από το Παρίσι. Στην πρώτη της συνάντηση
με τον Ναπολέοντα, που στην αρχή, όπως γράφει στο βιβλίο της για την κυρία ντε
Σταέλ η Μαρία Φεργουέδερ, είχε τη διάθεση να τον υποστηρίξει ως ήρωα του
πολέμου, τον ρώτησε ποια πίστευε πως ήταν η σπουδαιότερη γυναίκα στην Ιστορία.
Και εκείνος της απάντησε: «Αυτή, κυρία, που έχει τα περισσότερα παιδιά». Ήταν
φανερό πως δεν του άρεσαν οι γυναίκες που τα ενδιαφέροντά τους ξεπερνούσαν τον
ορίζοντα της κατσαρόλας τους. Μια άλλη φορά είχε καρφώσει με αρκετή αγένεια τα
μάτια του στο ντεκολτέ της και την είχε ρωτήσει αν είχε θηλάσει τα παιδιά της
(που κανένα από τα τρία δεν το είχε κάνει με τον νόμιμο σύζυγό της).

H κυρία ντε Σταέλ…

… δεν είχε το συνήθειο των γυναικών της εποχής, που άφηναν το τραπέζι μετά
το φαγητό στους άνδρες και τα πούρα τους. Προτιμούσε να μένει μαζί τους ώς
αργά και να κουβεντιάζει πολιτική ή να τους φλερτάρει, τις περισσότερες φορές
ανεπιτυχώς (ήταν άσχημη και δεν ήξερε από κόλπα). H επιρροή της έπαιξε
σημαντικό ρόλο στη συμμετοχή της Αγγλίας και της Πρωσίας στη συμμαχία κατά του
Ναπολέοντα. Είχε καταλάβει πως ο Ναπολέων ήταν ένας αυταρχικός ηγεμόνας πολύ
νωρίτερα από πολλούς άλλους, κάτι που της στοίχισε δέκα χρόνια στην εξορία.

Ο Σταντάλ…

… είχε πει το σπίτι της «γενικό στρατηγείο της ευρωπαϊκής σκέψης». Και ο
Μπενζαμέν Κονστάν, ο εραστής της, που σίγουρα την ήξερε καλύτερα από τον
Σταντάλ, είχε πει για την κυρία ντε Σταέλ: «Αν ήξερε να κυβερνήσει τον εαυτό
της, θα μπορούσε να κυβερνήσει τον κόσμο». Αν και το ένα δεν είναι απαραίτητο
για το άλλο, αν κρίνουμε από τον τρόπο που κυβερνάται σήμερα ο κόσμος.