Έρχονται αυξήσεις σε τιμολόγια ΔEKO και εισιτήρια συγκοινωνιών

Αυξήσεις στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ, στα εισιτήρια των αστικών συγκοινωνιών και
του ΟΣΕ, στους φόρους σε ποτά και τσιγάρα, καθώς και κατάργηση δημόσιων φορέων
και οργανισμών περιλαμβάνονται στα έκτακτα μέτρα λιτότητας που εξετάζει το
οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για να επιβληθούν το 2005, αν ο
προϋπολογισμός παρουσιάσει κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους απόκλιση από τους
στόχους που έχουν τεθεί.

Μπροστά στο διαφαινόμενο δημοσιονομικό αδιέξοδο από την κατάρρευση των εσόδων
του Ιανουαρίου, αλλά και μετά το τελεσίγραφο των Βρυξελλών που ζητά όχι μόνο
πρόσθετα μέτρα το 2006, αλλά και πιστή εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού,
κυβερνητικά στελέχη δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο λήψης των έκτακτων μέτρων που
θα οδηγούν σε άμεση αύξηση των εσόδων και σε περικοπές δαπανών. Τόσο η αύξηση
των τιμολογίων των ΔΕΚΟ και των εισιτηρίων όσο και η αύξηση των φόρων σε ποτά
και τσιγάρα, που σύμφωνα με τις πληροφορίες έχουν πέσει στο τραπέζι της
συζήτησης, είναι μέτρα ισχυρού δημοσιονομικού αποτελέσματος, τα οποία θα
προκαλέσουν σημαντική επιβάρυνση στους καταναλωτές.

Το «σημείο μηδέν»

Το χρονικό «σημείο μηδέν» για την απόφαση λήψης των μέτρων έχει ήδη
καθοριστεί. Παράγοντες του οικονομικού επιτελείου σημειώνουν ότι, αν έως το
τέλος Μαρτίου τα δημόσια οικονομικά ακολουθήσουν την υφιστάμενη πορεία
συνεχούς επιδείνωσης, τον Απρίλιο θα υπάρξουν «παρεμβάσεις». Η προθεσμία που
έχει θέσει η κυβέρνηση σχετίζεται άμεσα με το περιθώριο που έχει δοθεί από την
Κομισιόν για την παρουσίαση σε αυτήν των μέτρων εκτέλεσης του προϋπολογισμού
τού 2005, η οποία λήγει στις 21 Μαΐου.

Δημοσιονομικό αδιέξοδο

Τα πρώτα μηνύματα που λαμβάνει η κυβέρνηση από το δημοσιονομικό μέτωπο είναι
άκρως απογοητευτικά. Τον Ιανουάριο, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο
Οικονομίας και Οικονομικών, τα έσοδα του προϋπολογισμού κατέρρευσαν,
δείχνοντας σε μεγάλο βαθμό και τις διαγραφόμενες τάσεις για το υπόλοιπο του
έτους. Ειδικότερα, τα έσοδα παρουσίασαν αύξηση μόλις 3,3% σε σχέση με τον
αντίστοιχο μήνα του 2004, ενώ ο στόχος που έχει τεθεί από τον προϋπολογισμό
που ψήφισε τον περασμένο Νοέμβριο η κυβέρνηση είναι αύξηση 8,5%.

Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η υστέρηση αυτή
των εσόδων δύσκολα θα καλυφθεί τους επόμενους μήνες. Άλλωστε δεν είναι τυχαία
η στροφή που κάνει στο θέμα της εισοδηματικής πολιτικής η κυβέρνηση, η οποία
αθετώντας τις προεκλογικές της υποσχέσεις σκοπεύει να ανακοινώσει αυξήσεις
μόλις 10-15 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους του ΟΓΑ και τους δικαιούχους του
ΕΚΑΣ. H εισοδηματική πολιτική, που αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες
ημέρες και ύστερα από μεγάλη καθυστέρηση, θα προβλέπει επίσης «πάγωμα» των
πραγματικών μισθών στο Δημόσιο και των συντάξεων, με αυξήσεις 3,2% και 3,6%
αντίστοιχα.

Πρόκειται για επιλογές τις οποίες προωθεί η κυβέρνηση με δεδομένη την κακή
πορεία του προϋπολογισμού, αλλά και τη δαμόκλειο σπάθη τής Κομισιόν, που μετά
τη δημοσιονομική απογραφή και τη διόγκωση των ελλειμμάτων το 2004 έχει βάλει
την ελληνική οικονομία σε επιτήρηση. Είναι γνωστό ότι οι εξελίξεις αυτές ήδη
έχουν αναγκάσει τον υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Αλογοσκούφη, να
δηλώσει ότι θα λάβει πρόσθετα μέτρα με τον προϋπολογισμό του 2006, ενώ και ο
Πρωθυπουργός αποφεύγει εντέχνως στις τελευταίες ομιλίες του να επαναλάβει τη
δέσμευση για πολιτική ήπιας προσαρμογής, καλλιεργώντας το κλίμα για τα έκτακτα
μέτρα. Σε ό,τι αφορά το 2006, παράγοντες του οικονομικού επιτελείου δεν
αποκλείουν το ενδεχόμενο αύξησης των συντελεστών του ΦΠΑ σε προϊόντα και
υπηρεσίες, ενώ θεωρείται δεδομένο ότι η εισοδηματική πολιτική θα κινείται στον
αστερισμό της λιτότητας και το επόμενο έτος.

Φόροι σε τσιγάρα, ποτά

H κυβέρνηση έχει έτοιμη τη σχετική τροπολογία για την αύξηση της φορολογίας
των «φθηνών» τσιγάρων και ο χρόνος κατάθεσής της στη Βουλή εξαρτάται σε μεγάλο
βαθμό από την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού τους επόμενους μήνες. Με την
αύξηση της φορολογίας τους – η οποία θα γίνει μέσω της επιβολής ελάχιστου
ποσού φόρου κατανάλωσης ανά πακέτο – η λιανική τιμή τους θα αυξηθεί έως και
50%, αφού θα πωλούνται από 1,4 έως 1,5 ευρώ.

Το δεύτερο μέτρο που εξετάζεται, επειδή θα είναι άμεσης φορολογικής απόδοσης,
είναι η αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη ποτά.
Παράλληλα, στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου έχουν αρχίσει να πέφτουν και
προτάσεις για αύξηση των εισιτηρίων των αστικών συγκοινωνιών και του ΟΣΕ. Ένα
άλλο μέτρο που έχει πέσει στο τραπέζι, είναι η αύξηση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ,
όπως είναι η ΔΕΗ.

Τα τιμολόγια των ΔΕΚΟ

Το μεγάλο «αγκάθι» του οικονομικού επιτελείου, όσον αφορά αυτές τις επιλογές,
είναι ο κίνδυνος περαιτέρω ανόδου του πληθωρισμού, με ό,τι αυτό θα συνεπάγεται
για τα εισοδήματα και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Από την άλλη, όπως
υποστηρίζει ανώτερος παράγοντας του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η
αύξηση των τιμολογίων των ελλειμματικών ΔΕΚΟ θα μειώσει το κόστος κάλυψης των
ελλειμμάτων τους, το οποίο βαρύνει τον προϋπολογισμό. Στις κερδοφόρες δημόσιες
επιχειρήσεις, όπως είναι η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ και ο ΟΤΕ, η αύξηση των τιμολογίων θα
έχει θετική επίδραση στα έσοδα του επόμενου έτους λόγω της αύξησης της
κερδοφορίας τους και, κατ’ επέκτασιν, του μερίσματος που εισπράττει το Δημόσιο
ως βασικός του μέτοχος.

H αύξηση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ εξυπηρετεί και τα σχέδια της κυβέρνησης για
την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση δημόσιων εταιρειών. H αύξηση της κερδοφορίας τους
ύστερα από πιθανή αύξηση των τιμολογίων τους, όπως εξηγεί ανώτερος παράγοντας
του οικονομικού επιτελείου, θα τις κάνει και περισσότερο ελκυστικές για τους ιδιώτες.

«Λουκέτο» σε οργανισμούς

Πέρα από τα εισπρακτικά μέτρα, στο υπουργείο Οικονομίας εξετάζουν και τη
σκλήρυνση της πολιτικής λιτότητας στο Δημόσιο με θέσπιση μέτρων-σοκ για τη
μείωση των δημόσιων δαπανών, όπως είναι το κλείσιμο δημόσιων οργανισμών. Στο
στόχαστρο έχουν μπει φορείς του Δημοσίου οι οποίοι επιχορηγούνται άμεσα από
τον κρατικό προϋπολογισμό.

H βασική επιλογή είναι κατ’ αρχήν να μη δοθεί ούτε ένα ευρώ παραπάνω σε
δημόσιο φορέα, σε σχέση με τις πιστώσεις που έχουν αναγραφεί στον φετινό
προϋπολογισμό. Ουσιαστικά, όμως, πρόκειται απλώς για μια… ευχή, αφού κάθε
χρόνο εμφανίζονται υπερβάσεις στις δαπάνες που καλύπτονται από τον
προϋπολογισμό.

H δεύτερη επιλογή που εξετάζεται, είναι το κλείσιμο μιας σειράς δημόσιων
οργανισμών. Στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών κάνουν λόγο για
οργανισμούς όπως, για παράδειγμα, ο Οργανισμός Προώθησης Εξαγωγών (ΟΠΕ) και ο
ΕΟΜΜΕΧ, που εξετάζεται να κλείσουν και το προσωπικό τους να απορροφηθεί με
μετατάξεις στον δημόσιο τομέα.