ΛYΔIA KΟNIΟPΔΟY «Ένα ταξίδι κάνω στο θέατρο»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Κάθε φορά που αρχίζω τη δουλειά σε ένα καινούργιο έργο, εκπλήσσομαι. Μα |
H Λυδία Κονιόρδου συνεχίζει να αναμετριέται με την υποκριτική τέχνη των
«θηρίων». Να πιάνει τον μίτο των σημαντικών κειμένων και να μπαίνει στους
λαβύρινθους των ερμηνειών. Αυτό τον καιρό δουλεύει τον ρόλο της Γκρούσα, με
σκηνοθέτη τον Κώστα Τσιάνο στον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μπρεχτ, που θα
παρουσιαστεί στο θέατρο «Κάππα», από το Εθνικό Θέατρο.
«Με ενδιαφέρει να εντάσσω τον κάθε ρόλο που παίζω σε έναν ευρύτερο κύκλο
ενδιαφερόντων. Να τον συνδέω με μια ευρύτερη στιγμή του πολιτισμού μας, με τι
έχει νόημα να ασχοληθεί κανείς».
Καθώς ο καυκασιανός μύθος του εργοστασίου που ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια
επαναφέρει στην εποχή μας το αριστούργημα του Μπρεχτ, η συμβολική ιστορία της
καλόκαρδης ηρωίδας που μεγαλώνει ένα έκθετο παιδί, το οποίο κινδυνεύει να
χάσει γιατί αργότερα το διεκδικεί η φυσική του μητέρα, η σκηνική προσέγγιση
αναδεικνύει αξίες που συντρέχουν στην εποχή μας. H Λυδία Κονιόρδου ερμηνεύει
τη φτωχή υπηρέτρια Γκρούσα που σώζει τον μικρούλη διάδοχο του πρίγκιπα
Καζμπέκι, στο αρχοντικό του οποίου δουλεύει. Αργότερα, όταν η φυσική του
μητέρα τον διεκδικεί, ο Μπρεχτ στήνει ένα λαϊκό δικαστήριο στο οποίο ο
δικαστής χαράζει με κιμωλία έναν κύκλο όπου τοποθετεί το παιδί και ζητάει από
τις δύο μητέρες να το… μοιραστούν. H παραβολή που αναδεικνύει την καλοσύνη
και τη στοργή ως δυνατότερες όλων – ακόμα και από τη μητρότητα – υμνεί τη
ζητούμενη κοινωνική δικαιοσύνη.
«Στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, ίσως το μόνο στοιχείο που μπορούμε
να ελπίζουμε είναι η γενναιοδωρία. Προσπαθώντας να ερμηνεύσω την Γκρούσα,
επικεντρώνομαι στη μελέτη πάνω στα στοιχεία της γενναιοδωρίας. “Φοβερός της
καλοσύνης ο πειρασμός”, λέει ο Μπρεχτ. Πάρα πολύ ωραίος ρόλος. Με εξέλιξη. Την
θεωρούν αφελή γιατί μαζεύει και φροντίζει ένα έκθετο παιδί, μπλέκει με το
κράτος. Για να επιβιώσει ελίσσεται, λέει ψέματα, γίνεται πολιτικό ζώο,
συνειδητοποιείται και μαζί της συνειδητοποιείται και το κοινό. Σκοπός του
έργου δεν είναι απλώς να συγκινηθεί ο θεατής, αλλά να καταλάβει αυτό που
καταλαβαίνει και η ηρωίδα, η οποία υπηρετεί το δίκαιο και το καλό, ακόμα και
όταν κινδυνεύει. H καλοσύνη και η στοργή είναι δυνατότερες ακόμα και από τη
φύση, τη μητρότητα. Κάθε πλάσμα (ή εργοστάσιο) ανήκει σε εκείνον που το πονάει
και το φροντίζει. Ουσιαστικά, ο Μπρεχτ λέει πως η γη ανήκει σε αυτούς που την
δουλεύουν».
Την τελευταία εικοσαετία η δραματουργία του Μπρεχτ σπάνια ανέβαινε, καθώς
εθεωρείτο ξεπερασμένη. Τώρα επανέρχεται στις σκηνές με δριμύτητα.
«Μετά τη μεταπολίτευση, υπήρξε κορεσμός με τα έργα του. Υπερτονίστηκε,
σχεδόν “επιστρατεύτηκε” η πολιτική θέση εις βάρος της ποιητικής πλευράς των
έργων του. Στη μεταμπρεχτική εποχή που ζούμε, ο στόχος είναι να μην
περιγράφουμε το αποτέλεσμα, αλλά να ανακαλύπτουμε τις αιτίες, τις εσωτερικές
συγκρούσεις και τα διλήμματα που διαμορφώνουν τα πρόσωπα και τις συμπεριφορές
τους. Βεβαίως, αυτό υπήρχε από τον Αισχύλο, δεν το ανακάλυψε ο Μπρεχτ. Το
αναδιαμόρφωσε όμως και έχει θεωρητικά κατατεθεί. Μετά τον Μπρεχτ, το θέατρο
δεν είναι ίδιο. Από την πλευρά του ηθοποιού, μέσα από τα έργα του έχουμε τον
σύγχρονο τρόπο παιξίματος. Ο ίδιος ο συγγραφέας θέτει κάποια δεδομένα
αποστασιοποίήσης, επικού, λαϊκού, ποιητικού θεάτρου. Επιλέγοντας τις
πληροφορίες που θα βγάλεις για τον κάθε ρόλο, οδηγείσαι σε έναν ποιητικό
εκλεκτικό ρεαλισμό. Αυτό το θέατρο υπηρετώ και στις τραγωδίες που παίζω».
Οι σταθμοί και το τίμημα
Στην πυκνή πορεία της, οι ρόλοι ακολουθούν ραγδαία ο ένας τον άλλον.
Προσωπικές επιδόσεις, αλλά με ποιο τίμημα;
«Ένα ταξίδι αισθάνομαι ότι κάνω στο θέατρο. Το ταξίδι δεν εξαντλείται σε
προσωπικές επιδόσεις. Κάθε καινούργιος ρόλος είναι ένας σταθμός. Σταματάω,
γνωρίζω το τοπίο, τους ανθρώπους, την εποχή και μετά ξαναμπαίνω στο τρένο, και
μετά ξανακατεβαίνω, σαν να είμαι ένα κομμάτι αυτού του ταξιδιού. Και πάντα
έκπληκτη. Κάθε φορά, διαφορετική. Δεν έχω παγιωμένη φυσιογνωμία, δεν ξέρω τι
είμαι. Γι’ αυτό λέω, “H άνθρωπος”. Όλα αυτά τα 29 χρόνια πέρασαν σαν μια
στιγμή. Ταυτόχρονα αισθάνομαι γεμάτη. Έτυχε και λόγω ιδιοσυγκρασίας και εξ
αιτίας των δασκάλων μου – άλλους επέλεξα, άλλους έτυχε να έχω – να συγκεντρώσω
πλούσιο υλικό εμπειριών, μεθόδων, σκέψεων. Το τίμημα είναι ότι έμειναν πίσω
προσωπικά ζητήματα της ζωής μου, φιλίες που δεν μπορώ να τροφοδοτήσω όσο θα
ήθελα, μια οικονομική άνεση που χρειάζεται γιατί αρχίζει να με βαραίνει η
κούραση, από την έλλειψη βοήθειας. Αυτά μόνο…».
Δύναμη η απουσία από την TV
Εδώ και χρόνια συνεργάζεται με το Εθνικό Θέατρο. Μέχρι και Αριστοφάνη έπαιξε,
τη Λυσιστράτη, το περασμένο καλοκαίρι στην Επίδαυρο και περιόδευσαν στην
ελληνική περιφέρεια και στο εξωτερικό. Παράλληλα, στο Λος Άντζελες, υπό την
αιγίδα του Εθνικού παρουσίασε την παραγωγή-παραγγελία του Ιδρύματος Γκέτι «Το
τραγούδι του χελιδονιού». Παράσταση βασισμένη σε αποσπάσματα αρχαίων κειμένων
για το ζήτημα της ενηλικίωσης, η οποία έκανε αίσθηση στην Αμερική και θα είχε
νόημα να την δούμε και στην Ελλάδα. H σχέση της Κονιόρδου με το Εθνικό θα έχει
συνέχεια και λόγω της δημιουργίας του Εργαστηρίου Αρχαίου Δράματος. «Υπάρχει
αμοιβαία επιθυμία συνεργασίας με το Εθνικό Θέατρο. Συνεχίζω να δουλεύω στους
“Πέρσες” που είναι συνάρτηση με το Εργαστήρι Αρχαίου Δράματος και με ανθρώπους
που θα επιλεγούν για να αναπτύξουν την προσέγγιση του σκηνοθέτη-εμψυχωτή. Στο
αρχαίο δράμα είναι αναγκαία η προετοιμασία, η μελέτη, η έρευνα με θεμέλιο τον
χορό. H μαγιά που θα βγει από αυτή μπορεί να αποτελέσει παράσταση».
H περίπτωση της Λυδίας Κονιόρδου αποπνέει την αφοσίωσή της στην τέχνη της.
Στον στενό κύκλο του θεάτρου και στον ευρύτερο της κοινωνίας, η παρουσία της
είναι κυρίαρχη – έστω και αν δεν έχει παίξει ποτέ στην τηλεόραση. Ίσως,
μάλιστα, η παντελής απουσία της από τη μικρή οθόνη δίνει το μέτρο της δύναμής
της. Γιατί η εξέλιξη της, οι εμμονές της στη μελέτη και την ερμηνεία του
αρχαίου δράματος, είναι ανταποδοτική. «Το αρχαίο δράμα με ωθεί στο να ξεπερνάω
το εαυτό μου. Είναι μια διαρκής ανανέωση, σαν να μου προσφέρει μια νεανικότητα
πολύ προσωπική και εσωτερική. Έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα στο αρχαίο δράμα –
όπως οι Ρώσοι στον Τσέχωφ, οι Άγγλοι στον Σαίξπηρ – και οφείλουμε να το
αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα. Υπάρχει δυναμικό στο ελληνικό θέατρο. Συνθήκες
και υποδομή για να ασχοληθούν σοβαρά, να προσφέρουν χρόνο από τη ζωή τους δεν
υπάρχουν, έτσι θολώνει το τοπίο από εκείνους που ασχολούνται με το αρχαίο
δράμα για το βιογραφικό τους».
INFO
«Κύκλος με την κιμωλία» του Μπρεχτ, στο θέατρο «Κάππα» του Εθνικού Θεάτρου
(Κυψέλης 2, τηλ. 210-8831.068), από τις 18 Φεβρουαρίου.
Google news
