Πολύ έξυπνος για να ζήσει

Ο Ντάριλ Ρίναρντ Άτκινς θα επιστρέψει άραγε στα κελιά των μελλοθανάτων; Μια
απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών τον είχε βγάλει από
εκεί τον Ιούνιο του 2002. Αυτός ο μαύρος από τη Βιρτζίνια είχε ξεφύγει από τη
θανατηφόρο ένεση επειδή είχε ελαφρά πνευματική υστέρηση.

Ντάριλ Άτκινς

Σήμερα, σύμφωνα με την Εισαγγελία, οι προσπάθειες που κατέβαλε για να
υπερασπιστεί τον εαυτό του αύξησαν με το πέρασμα των ετών την ευφυΐα του. Σε
σημείο που μπορεί να του επιβληθεί και πάλι η θανατική ποινή.

Στις 16 Αυγούστου 1996, στο Γιόρκταουν, ο Ντάριλ P. Άτκινς, ένας 18χρονος τότε
μικροκακοποιός, κι ένας σύντροφός του στις κλοπές ψάχνουν χρήματα για να
αγοράσουν μπίρα. Υπό την απειλή ενός πιστολιού, αποσπά 60 δολάρια από τον Έρικ
Νέσμπιτ, έναν 21χρονο στρατιωτικό. Τον υποχρεώνει στη συνέχεια να πάρει άλλα
200 δολάρια από ένα τραπεζικό μηχάνημα αυτόματων συναλλαγών, τον οδηγεί σε μια
ερημιά και τον σκοτώνει με οκτώ σφαίρες.

Ευφυΐα παιδιού

Θάλαμος θανάτου. Οι μελλοθάνατοι δένονται για να τους δοθεί η θανατηφόρος ένεση

Το 1998 καταδικάζεται σε θάνατο. Στη δίκη αποκαλύπτεται πως ο νεαρός άνδρας
έχει δείκτη ευφυΐας (IQ) 59, που αντιστοιχεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, στην
ευφυΐα ενός παιδιού 9 έως 12 ετών. Οι πολύ κακές σχολικές επιδόσεις του
επιβεβαίωναν τα όριά του. Ωστόσο ο ένοχος είχε συνείδηση της σοβαρότητας της
πράξης του, σύμφωνα με τους ψυχολόγους που τον εξέτασαν. H περίπτωσή του
παραπέμφθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο. Αυτό αποφάσισε τον Ιούνιο του 2002, με 6
ψήφους έναντι 3, πως η εκτέλεση ενός προσώπου που πάσχει από διανοητική
υστέρηση αντιβαίνει στην όγδοη τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, η
οποία απαγορεύει τις «ωμές και ασυνήθιστες τιμωρίες». Με την απόφασή του αυτή,
το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε μια άλλη απόφαση του 1989.

Αυτό συνέβη επειδή στο μεταξύ διάστημα η συζήτηση στις ΗΠΑ σταδιακά προχώρησε.
Όλο και περισσότερες φωνές υψώνονται για να ζητήσουν, αν όχι την κατάργηση,
τουλάχιστον τη λιγότερο συστηματική εφαρμογή της θανατικής ποινής. Χάρη στην
απόφαση Άτκινς, δεκάδες άνθρωποι ξεφεύγουν από τον θάνατο σ’ ολόκληρη τη χώρα.
H Βιρτζίνια και οι περισσότερες Πολιτείες όρισαν τότε το 70 ως το ελάχιστο IQ
για να μπορεί να εκτελεσθεί η θανατική ποινή.

Πνευματικά ερεθίσματα

ΟΛΑ AYTA τα χρόνια, ο Ντάριλ P. Άτκινς ασχολήθηκε πολύ με τη δίκη του.
«Περιέργως, λόγω των διαρκών επαφών του με τους δικηγόρους που εργάζονταν για
την υπόθεσή του, ο κ. Άτκινς δέχθηκε στη φυλακή περισσότερα πνευματικά
ερεθίσματα απ’ όσα είχε δεχθεί σε όλη τη διάρκεια της εφηβείας και στα πρώτα
χρόνια της ενήλικης ζωής του», γράφει ο γιατρός Ίβαν Σ. Νίλσον, ψυχολόγος, σε
μια έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Νοέμβριο του 2004. «Έτσι ανέπτυξε
την ικανότητά του να διαβάζει και να γράφει, να καταλαβαίνει τις έννοιες
αφηρημένων νόμων, να επικοινωνεί με ειδικούς». Επιπλέον, οι ειδικοί εκτιμούν
πως το IQ του ανθρώπου αυξάνει φυσιολογικά κατά 3 μονάδες ανά δεκαετία και μια
διακύμανση 5 μονάδων μπορεί να εμφανιστεί από το ένα τεστ στο άλλο.

Εξετάσεις έγιναν πρόσφατα στον Ντάριλ P. Άτκινς. Το IQ του επανεκτιμήθηκε στο
76. Είναι πάνω από 70: η εισαγγελέας Αϊλίν M. Άντισον έκρινε πως τίποτε δεν
εμποδίζει πλέον την εκτέλεση της θανατικής ποινής. Ένορκοι πρόκειται τώρα να
εκτιμήσουν επακριβώς το διανοητικό επίπεδο του καταδικασμένου. Και να
αποφασίσουν αν πρέπει να σταλεί πίσω στον προθάλαμο του θανάτου.

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος