Δεν αφοπλίζεται ο ΙRΑ

Πώς μπορεί μια ληστεία τράπεζας να καταστρέψει μια ειρηνευτική προσπάθεια;
Όταν μιλάμε για την πολύπαθη Βόρεια Ιρλανδία, τα πάντα μπορεί να συμβούν. Κατά
μία έννοια, από τη ληστεία της Northern Bank στο Μπέλφαστ έως την απόφαση του
IRA να διακόψει τον αφοπλισμό του, μεσολάβησε μόνο μια στιγμή.

Northern Bank. Πίσω από τη μεγαλύτερη ληστεία τράπεζας στην ιστορία της Βόρειας Ιρλανδίας, οι αρχές επιμένουν να βλέπουν τον IRA

Στην πραγματικότητα, μεσολάβησαν 45 ημέρες. H ληστεία έγινε στις 20 Δεκεμβρίου
του 2004 και η απόφαση του IRA να «αποσύρει από το τραπέζι των
διαπραγματεύσεων» όλες τις προτάσεις που είχε κάνει τον Δεκέμβριο ανακοινώθηκε
την περασμένη Τετάρτη. Όμως η… χιονοστιβάδα των γεγονότων είχε ουσιαστικά
προαναγγελθεί.

20 Δεκεμβρίου του 2004: μια συμμορία συλλαμβάνει ομήρους τις οικογένειες δύο
υπαλλήλων στο χρηματοκιβώτιο της Northern Bank, υποχρεώνοντας τους υπαλλήλους
να της παραδώσουν 26,5 εκατομμύρια λίρες – 38 εκατομμύρια ευρώ. Είναι η
μεγαλύτερη ληστεία τράπεζας στην ιστορία της Βόρειας Ιρλανδίας. Τόσο ο
Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός, ο IRA, όσο και η πολιτική του πτέρυγα, το Σιν
Φέιν, αρνούνται κάθε ανάμειξη. Λονδίνο και Δουβλίνο ωστόσο δηλώνουν, με βάση
τις πληροφορίες της Αστυνομίας βέβαια, πως οι επικεφαλής του IRA στο Μπέλφαστ
είναι άμεσα αναμεμειγμένοι.

H κόντρα

Την περασμένη εβδομάδα, οι τόνοι ανεβαίνουν. Στις 28 Ιανουαρίου, ο Τόνι Μπλερ
απειλεί για πρώτη φορά, έστω και κεκαλυμμένα, ότι το Σιν Φέιν θα παραμείνει
εκτός διαπραγματεύσεων, ακόμα και εκτός διακυβέρνησης της Βόρειας Ιρλανδίας,
εάν δεν πείσει τον IRA να θέσει τέλος «στις εγκληματικές του δραστηριότητες».
Οι τελευταίες, θα προσθέσει την 1η Φεβρουαρίου, έχουν γίνει «το βασικό εμπόδιο
για την ειρήνη». Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Σιν Φέιν, Τζέρι Άνταμς,
δηλώνει πως δεν δέχεται «μαθήματα» από τον Βρετανό πρωθυπουργό.

Έπεται συνέχεια: την Τετάρτη, αναφέρει η «Μοντ», ο Ιρλανδός πρωθυπουργός
Μπέρτι Άχερν κατηγορεί τους ηγέτες του Σιν Φέιν ότι ήταν ενήμεροι εκ των
προτέρων – και είχαν δώσει τις ευλογίες τους – για τέσσερις ληστείες που έχει
πραγματοποιήσει ο IRA τον τελευταίο χρόνο: την αρπαγή δύο φορτίων τσιγάρων,
τον Δεκέμβριο του 2003 και τον Οκτώβριο του 2004, τη ληστεία ενός σούπερ
μάρκετ, τον Μάιο του 2004, και τη ληστεία της Northern Bank.

Καίριο πλήγμα

Λίγες ώρες αργότερα, ο IRA ανακοινώνει πως «η ειρήνη δεν μπορεί να στηριχτεί
σε τελεσίγραφα και ψευδείς καταγγελίες», για να προσθέσει: «H υπομονή μας
έφτασε στα όριά της». H οργάνωση δεν εξαπολύει καμία απειλή περί επιστροφής
στην ένοπλη πάλη και κανένας αναλυτής δεν εγείρει τέτοιους φόβους. H
ειρηνευτική διαδικασία στη Βόρεια Ιρλανδία, ωστόσο, η οποία είχε περιέλθει
ούτως ή άλλως από τον περασμένο Δεκέμβριο σε αδιέξοδο, δέχεται ένα καίριο
πλήγμα. Ο Τζέρι Άνταμς κατηγορεί το Λονδίνο και το Δουβλίνο «ότι επέλεξαν την
οδό της αντιπαράθεσης» ενώ ο Ίαν Πέισλι, ο ηγέτης της προτεσταντικής
κοινότητας, «βλέπει» στην απόφαση του IRA την απόδειξη «ότι δεν είχε ποτέ την
πρόθεση να αποκηρύξει την εγκληματική του αυτοκρατορία».

H συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής

Ο IRA είχε ξεκινήσει τον αφοπλισμό του τον Οκτώβριο του 2001, με βάση
την ειρηνευτική συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, η οποία είχε υπογραφεί τον
Απρίλιο του 1998. H ίδια συμφωνία προέβλεπε τη δημιουργία στη Βόρεια Ιρλανδία
μιας ημιαυτόνομης Εθνοσυνέλευσης, με τη συμμετοχή των προτεσταντικών και των
καθολικών κομμάτων. H Εθνοσυνέλευση αυτή διαλύθηκε προ διετίας εν μέσω
αλληλοκατηγοριών. Τον περασμένο Δεκέμβριο, και στο πλαίσιο μιας ευρύτερης
συμφωνίας για την αναβίωσή της, ο IRA πρότεινε την ολοκλήρωση του αφοπλισμού
του. H προοπτική της ειρήνης φάνηκε πιο εγγύς από ποτέ. Ο Πέισλι όμως απαίτησε
τη φωτογραφική τεκμηρίωση του αφοπλισμού, ο IRA αντέδρασε μιλώντας για
«απαράδεκτο εξευτελισμό» και η ελπίδα έμεινε μετέωρη – για να κάνει, την
Τετάρτη, ένα βήμα μακρύτερα, αφήνοντας μετέωρα πολλά ερωτηματικά.