Διακριτικές… προκλήσεις στη Θράκη

Αμείωτες παραμένουν οι τουρκικές διεκδικήσεις σε ό,τι αφορά τη
μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης – διεκδικήσεις που προβάλλονται και από
στελέχη της μειονότητας.

H μειονότητα και η Τουρκία ζητούν να λειτουργήσουν και τουρκόφωνα σχολεία, ώστε τα παιδιά της μουσουλμανικής μειονότητας να μπορούν να επιλέγουν σε ποια γλώσσα θα εκπαιδευθούν

H μόνη «ποιοτική» μεταβολή που έχει επέλθει μετά την προσέγγιση της Τουρκίας
του κ. Ερντογάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι τα «αιτήματα» διατυπώνονται
με τρόπο «διακριτικό» και όχι σε υψηλούς τόνους.

H μειονότητα και η Άγκυρα έχουν τέσσερα βασικά αιτήματα, τα οποία για
διαφορετικούς λόγους η ελληνική κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να
ικανοποιήσει, μολονότι μέχρι στιγμής δεν έχει επιλέξει τη ρητή δημόσια
απόρριψή τους.

Ιθαγένεια

Βασική διεκδίκηση είναι η επιστροφή της ελληνικής ιθαγένειας σε όσα μέλη της
μειονότητας αφαιρέθηκε προτού επέλθει η κατάργηση του άρθρου 19 περί
ιθαγένειας, στην οποία προέβη η κυβέρνηση Σημίτη. Μέχρι την κατάργηση του
άρθρου – για το οποίο η Ελλάδα πολλές φορές είχε καταδικασθεί από τα
δικαστήρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων – η Ελληνική Πολιτεία αφαιρούσε την
ιθαγένεια από οποιονδήποτε εγκατέλειπε το ελληνικό έδαφος για κάποιον «εύλογο»
χρόνο, όπως για παράδειγμα προκειμένου να σπουδάσει στην Τουρκία. H πρακτική
αυτή έχει καταργηθεί – αλλά στο μεταξύ υπάρχουν περίπου 300.000 χωρίς την
ελληνική ιθαγένεια, οι περισσότεροι από τους οποίους διαμένουν στην Τουρκία. H
Ελληνική Πολιτεία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να «επιστρέψει» την ιθαγένεια,
διότι κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε τον κίνδυνο «εποικισμού» της Θράκης από
Τούρκους πλέον πολίτες, οι οποίοι θα άρπαζαν την ευκαιρία να εγκατασταθούν σε
μια χώρα-μέλος της Ένωσης, με όλα τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται αυτό.

Τουρκόφωνα σχολεία

Δεύτερο αίτημα της μειονότητας – που ενστερνίζεται ασμένως η Τουρκία – είναι
να υπάρχουν και τουρκόφωνα σχολεία, ώστε τα παιδιά της μουσουλμανικής
μειονότητας να μπορούν να επιλέγουν σε ποια γλώσσα θα εκπαιδευθούν,
μαθαίνοντας βέβαια και τις δύο γλώσσες.

H Αθήνα υποστηρίζει πως η αποδοχή ενός τέτοιου μέτρου θα ισοδυναμούσε με
επιβεβαίωση του «εκτουρκισμού» όλων των μουσουλμάνων της περιοχής,
περιλαμβανομένων των Τσιγγάνων και των Πομάκων.

Τα άλλα δύο αιτήματα της μειονότητας αφορούν τα λεγόμενα «εσωτερικά» της –
και, για την ακρίβεια, η απαίτηση να εκλέγεται από τη μειονότητα ο μουφτής και
οι διοικήσεις των βακουφικών περιουσιών. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών,
παρά τις πιέσεις που υπάρχουν, τονίζει ότι δεν τίθεται τέτοιο θέμα – κι
επικαλείται αντίστοιχα παραδείγματα άλλων χωρών.

Στη Βασιλίσσης Σοφίας θεωρούν ότι οι εποχές που η μειονότητα ήταν «καζάνι που
βράζει» έχουν παρέλθει και δεν δικαιολογείται καμία ανησυχία. Ωστόσο
σημειώνουν πως εάν συνεχισθεί η φθίνουσα οικονομική πορεία της Θράκης, με την
αποβιομηχάνιση και το επαπειλούμενο κλείσιμο της βιομηχανίας Λαναρά, ενδέχεται
τα αιτήματα της μειονότητας να «φουντώσουν», όπως γίνεται συχνά σε συνθήκες
οικονομικής ανέχειας.